UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kult

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. cult

fr. culte

niem. Kult

z łac. cultus 'uprawa, hodowla; dbałość; czczenie'

1. cześć religijna

Definicja

cześć religijna oddawana istotom nadprzyrodzonym, osobom, rzeczom lub zjawiskom przyrody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

animistyczny, pogański, przedchrześcijański, starożytny; egipski, katolicki; dawny, nowy; lokalny, miejscowy, obcy; ludowy, pierwotny; święty, tajemniczy; ogromny, silny, wielki; osobliwy, szczególny; panujący, powszechny, żywy kult; kult religijny; Boży; chrześcijański, pogański; eucharystyczny, maryjny; publiczny; satanistyczny
kult Boga, Chrystusa, Dzieciątka Jezus, Jezusa Miłosiernego; Grobu Bożego, Męki Pańskiej, Miłosierdzia Bożego; biskupa - męczennika, Kingi, Marii Magdaleny, Maryi, Matki Bożej / Boskiej, męczenników; świętych, św. Anny, św. Mikołaja, św. Stanisława...; aniołów, przodków, zmarłych; papieża; bożka, Izydy; księżyca, słońca; płodności, roślin; relikwii; obrazów, wizerunków; szatana
kult i praktyki religijne, kult i rytuał; wiara i kult, wierzenia i kulty
obiekt, przedmiot kultu
kult dominuje gdzieś, istniał gdzieś, kwitł, obowiązuje gdzieś, odgrywa jakąś rolę, panuje gdzieś, powstał, rozwija się, szerzył się, trwa, zapanował gdzieś
dotyczący kultu
poświęcony kultowi
głosić, krzewić, oddawać, odrzucać, organizować, potępiać, przywrócić, rozwijać, sprawować, szerzyć, tworzyć, uprawiać, ustanowić, uznawać, wykonywać, wyznawać kult;
propagujący kult;
rozpowszechnienie kultu
otaczać kultem
na rzecz, na temat; w zakresie kultu

Cytaty

	Do świątyni wprowadzono przemocą kult Zeusa Olimpijskiego; pod grozą śmierci zakazano składania ofiar Jahwe, obchodzenia szabatu i obrzezania dzieci. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963
	Tradycja odprawiania obrzędów w najdłuższą noc roku, związanych z kultem Słońca, sięga czasów pogańskich. źródło: NKJP: (GEG): Robot za wianek, Dziennik Polski - Kraków, 1998-06-22
	Na Wschodzie rozwija się w dalszym ciągu kult relikwii, kult świętych, szczególnego znaczenia zaczyna nabierać (od V w.) kult Matki Bożej. Znamiennym jego przejawem jest kult obrazu - ikony. źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996
	Do słynącego cudami grobu misjonarza ciągnęły liczne rzesze wiernych, a szeroko rozwijający się kult męczennika podniósł znacznie rangę Kościoła polskiego. źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994
	Można codziennie przeznaczać wyznaczony czas na modlitwę, aby w ten sposób realizować nieustanny duchowy kult Boga, o którym mówi św. Paweł: „Zawsze się radujcie, nieustannie się módlcie [...]”. źródło: NKJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga:życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kult	kulty
D.	kultu	kultów
C.	kultowi	kultom
B.	kult	kulty
N.	kultem	kultami
Ms.	kulcie	kultach
W.	kulcie	kulty

Składnia

	+	kult	+	(KOGO / CZEGO)
	+	kult	+	(JAKI)

2. obrzęd

Definicja

ogół obrzędów będących zewnętrznymi objawami czci religijnej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

cele; forma; centrum, miejsce, ośrodek, sanktuarium; początki, dzieje, historia, rozwój; symbole, ślady kultu

Cytaty

	[...]na terenie grodu poznańskiego nie znaleziono żadnego śladu kultu pogańskiego, choć, owszem, w gajach nad Jeziorem Swarzędzkim czczono boga Swarożyca, nieodległe zaś Gniezno było największym chyba ośrodkiem kultu tradycyjnych bóstw słowiańskich ówczesnych Polan. źródło: NKJP: Zygmunt Rola: Tajemnice Ostrowa Tumskiego, 2000
	Sanktuarium w Łagiewnikach jest światowym centrum kultu Bożego Miłosierdzia. źródło: NKJP: Z Janem Pawłem II w Łagiewnikach, Dziennik Polski -- Magazyn, 2002-08-16
	Przed mszą papież nawiedził główne miejsca kultu muzułmańskiego i judaistycznego w Jerozolimie - meczet Al-Aksa i Ścianę Płaczu, jedyny ocalały fragment Świątyni Salomona. źródło: NKJP: (PAP): Autorytet ponad sporami, Dziennik Polski -- Świat, 2000-03-27
	To ten święty, na trzy lata przed swą śmiercią, urządził w skalnej grocie w Greccio żywy obraz narodzin Jezusa, który stał się początkiem nowych form kultu, w tym szopki i jasełek. źródło: NKJP: Koletańskie Dzieciątko, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-12-27
	W sanktuarium, które uchodzi za drugi po Jasnej Górze ośrodek kultu Maryjnego w Polsce, odbywały się nabożeństwa. źródło: NKJP: (GM): Odpust zakończony, Dziennik Polski -- Oświęcim, 2002-08-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kult	kulty
D.	kultu	kultów
C.	kultowi	kultom
B.	kult	kulty
N.	kultem	kultami
Ms.	kulcie	kultach
W.	kulcie	kulty

Składnia

kult

(KOGO/CZEGO)

3. szacunek

Definicja

wielki, często przesadny szacunek okazywany komuś lub czemuś

Noty o użyciu

Uznawane za niepoprawne: kult dla kogoś / dla czegoś.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

amerykański; bałwochwalczy, bezkrytyczny, chorobliwy, fanatyczny; naiwny; oficjalny, prawdziwy, romantyczny, tradycyjny; niezwykły, specjalny, swoisty, tajny; współczesny kult
kult Adama Mickiewicza, Chopina, Gianny, marszałka Piłsudskiego, Naczelnika, (Mikołaja) Kopernika; wieszcza; artystów, ofiar; historii, prawa, tradycji; męczeństwa; pieniądza, pracy, rozumu, rzeczy, zdrowia, życia; przemocy, siły; ciała, munduru

Cytaty

	Polonia, kierowana przez Karola Marcinkowskiego, wpajała swym członkom kult Kościuszki i miłość ojczyzny. źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968
	Kult rozumu i wiedzy naukowej, znamienne dla XX wieku, prowadzą do powstania licznej rzeszy ludzi wprawdzie wykształconych, ale odznaczających się niedorozwojem sfery uczuć i doznań. źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia : po co nam filozofia, 1997
	Żądza zysku za wszelką cenę, bałwochwalczy kult pieniądza, pragnienie nieograniczonej władzy i rozwój kosztem innych - wyciszają poczucie solidarności. źródło: NKJP: Józef22 Kozielecki: 18 maja Jan Paweł II kończy 75 lat, Gazeta Wyborcza, 1995-05-13
	Brutalizacja życia szkolnego, kult rzeczy i przyjemności, bezrefleksyjna postawa, to zagrożenia, z którymi szkoła coraz gorzej daje sobie radę. źródło: NKJP: Witold Bobiński: Szkoła chora na nijakość, prasa, 1994
	W czasie studiów polonistycznych czytaliśmy niemało. Kult dla słowa drukowanego był czymś zupełnie oczywistym wśród wychowanków Wyki, Markiewicza, Głowińskiego. źródło: NKJP: Mój „Dzienniczek Polski”, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-06-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kult	kulty
D.	kultu	kultów
C.	kultowi	kultom
B.	kult	kulty
N.	kultem	kultami
Ms.	kulcie	kultach
W.	kulcie	kulty

Frazeologizmy

kult jednostki

Data ostatniej modyfikacji: 09.07.2011