UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przeprosić

Chronologizacja

1388, SStp

Pochodzenie

Zob. prosić

1. za zachowanie

Definicja

poprosić o wybaczenie za wyrządzone zło lub niestosowne zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

przeprosić Boga; czytelników, katolików, muzułmanów, pokrzywdzonego, Polaków, wyborców, Żydów; brata, matkę, ojca
przeprosić na antenie, na łamach prasy
przeprosić w czyimś imieniu
przeprosić za awanturę, za błędy, za grzechy, za hałasy, za incydent, za kłamstwo, za najście, za nieobecność, za opóźnienie, za pomówienie, za spóźnienie, za swoje zachowanie, za zamieszanie, za zbrodnie
przeprosić publicznie, oficjalnie, serdecznie, gorąco, pięknie, osobiście
ktoś chce, jest gotów, musi, powinien; kazał przeprosić; wypada, umieć przeprosić
przeprosić i obiecać poprawę, przeprosić i wytłumaczyć, przeprosić i żałować; przyznać się i przeprosić

Cytaty

	Musiał przeprosić ojca, ale poprzysiągł sobie, że to ostatni raz. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006
	Po incydencie przyjechał do niej i przeprosił ją za zachowanie w lokalu. źródło: NKJP: Małgorzata Goździalska: Proces Gołoty, Gazeta Wyborcza, 1997-01-09
	[...] choć prezydent szybko przeprosił za ten wybuch, zapewniając, że szanuje dziennikarzy i wolność słowa, niesmak pozostał. źródło: NKJP: Marcin Wojciechowski: Pomarańczowy majdan, 2006
	Przeprosił, że nie był obecny na pierwszej lekcji, i wyjaśnił to kłopotami z samochodem. źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Człowiek, który chciał być Michaelem, Gazeta Wyborcza, 1996-02-16
	- Proszę wybaczyć - przeprosili. - Omyliliśmy się. To mieszkanie, które mamy opróżnić, znajduje się na drugim piętrze. źródło: KWSJP: Marian Turwid: Dwie strony drogi, 1983

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przeproszę	przeprosimy
2 os.	przeprosisz	przeprosicie
3 os.	przeprosi	przeproszą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przeprosiłem +(e)m przeprosił	przeprosiłam +(e)m przeprosiła	przeprosiłom +(e)m przeprosiło	przeprosiliśmy +(e)śmy przeprosili	przeprosiłyśmy +(e)śmy przeprosiły
2 os.	przeprosiłeś +(e)ś przeprosił	przeprosiłaś +(e)ś przeprosiła	przeprosiłoś +(e)ś przeprosiło	przeprosiliście +(e)ście przeprosili	przeprosiłyście +(e)ście przeprosiły
3 os.	przeprosił	przeprosiła	przeprosiło	przeprosili	przeprosiły

bezosobnik: przeproszono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przeprośmy
2 os.	przeproś	przeproście

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przeprosiłbym bym przeprosił	przeprosiłabym bym przeprosiła	przeprosiłobym bym przeprosiło	przeprosilibyśmy byśmy przeprosili	przeprosiłybyśmy byśmy przeprosiły
2 os.	przeprosiłbyś byś przeprosił	przeprosiłabyś byś przeprosiła	przeprosiłobyś byś przeprosiło	przeprosilibyście byście przeprosili	przeprosiłybyście byście przeprosiły
3 os.	przeprosiłby by przeprosił	przeprosiłaby by przeprosiła	przeprosiłoby by przeprosiło	przeprosiliby by przeprosili	przeprosiłyby by przeprosiły

bezosobnik: przeproszono by

bezokolicznik: przeprosić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przeprosiwszy

gerundium: przeproszenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przeproszenie	przeproszenia
D.	przeproszenia	przeproszeń
C.	przeproszeniu	przeproszeniom
B.	przeproszenie	przeproszenia
N.	przeproszeniem	przeproszeniami
Ms.	przeproszeniu	przeproszeniach
W.	przeproszenie	przeproszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przeproszony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przeproszony	przeproszony	przeproszony	przeproszone	przeproszona
D.	przeproszonego	przeproszonego	przeproszonego	przeproszonego	przeproszonej
C.	przeproszonemu	przeproszonemu	przeproszonemu	przeproszonemu	przeproszonej
B.	przeproszonego	przeproszonego	przeproszony	przeproszone	przeproszoną
N.	przeproszonym	przeproszonym	przeproszonym	przeproszonym	przeproszoną
Ms.	przeproszonym	przeproszonym	przeproszonym	przeproszonym	przeproszonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przeproszeni	przeproszeni	przeproszone	przeproszone
D.	przeproszonych	przeproszonych	przeproszonych	przeproszonych
C.	przeproszonym	przeproszonym	przeproszonym	przeproszonym
B.	przeproszonych	przeproszonych	przeproszonych	przeproszone
N.	przeproszonymi	przeproszonymi	przeproszonymi	przeproszonymi
Ms.	przeproszonych	przeproszonych	przeproszonych	przeproszonych

odpowiednik aspektowy: przepraszać

Składnia

Rz_osobowy	+	przeprosić	+	KOGO + za CO
Rz_osobowy	+	przeprosić	+	(KOGO) + że ZDANIE
Rz_osobowy	+	przeprosić	+	MOWA WPROST

2. na chwilę