UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podziękować

Chronologizacja

1401, SStp

Pochodzenie

Zob. dziękować

1. za pomoc

Definicja

wyrazić wdzięczność za coś

Wymowa

[podzieŋkować]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

  • minister, pacjent, papież, premier, prezydent podziękował
  • podziękować Bogu, gospodarzom, lekarzom, matce, nauczycielom, ojcu, organizatorom, Polakom, posłom, pracownikom, przyjacielowi, rodzicom, samorządom, zgromadzonym
  • podziękować gestem, skinieniem głowy, ukłonem, uśmiechem
  • podziękować w liście, w wywiadzie, we wstępie do książki
  • podziękować za dar, za czyjąś dobroć, za gościnę, za łaski, za obronę, za ocalenie, za poczęstunek, za pomoc, za pracę, za prezent, za współpracę, za wszystko, za wyróżnienie, za zaproszenie, za zasługi, za zaufanie, za życzenia, za życzliwość
  • podziękować gorąco, grzecznie, serdecznie, uprzejmie, wylewnie; osobiście
  • chciałbym, pragnę podziękować

Cytaty

- To niedaleko. Zgłosi się pan do biura, a tam przydzielą do roboty. Chłopak podziękował uprzejmie i poszedł we wskazanym kierunku.

źródło: KWSJP: Stanisław Goszczurny: Dwaj przyjaciele, 1971

Zdołał złożyć ręce do modlitwy i Bogu podziękować za ocalenie.

źródło: KWSJP: Stanisława Górnikiewicz: Lwy z Westerplatte, 1983

[...] podniosła kwiaty, spojrzała w stronę naszej loży i uśmiechem podziękowała za ten objaw entuzjazmu.

źródło: KWSJP: Ludwik Hieronim Morstin: Z niejednej szuflady, 1967

- Po co panu przytomny somalijski pilot? Chce mu pan podziękować, że spudłował?

źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

- Bóg zapłać - podziękował Lubusz.

źródło: KWSJP: Artur Klingen: Kawaler pokutnego krzyża, 1976

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podziękuję
podziękujemy
2 os. podziękujesz
podziękujecie
3 os. podziękuje
podziękują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podziękowałem
+(e)m podziękował
podziękowałam
+(e)m podziękowała
podziękowałom
+(e)m podziękowało
podziękowaliśmy
+(e)śmy podziękowali
podziękowałyśmy
+(e)śmy podziękowały
2 os. podziękowałeś
+(e)ś podziękował
podziękowałaś
+(e)ś podziękowała
podziękowałoś
+(e)ś podziękowało
podziękowaliście
+(e)ście podziękowali
podziękowałyście
+(e)ście podziękowały
3 os. podziękował
podziękowała
podziękowało
podziękowali
podziękowały

bezosobnik: podziękowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podziękujmy
2 os. podziękuj
podziękujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podziękowałbym
bym podziękował
podziękowałabym
bym podziękowała
podziękowałobym
bym podziękowało
podziękowalibyśmy
byśmy podziękowali
podziękowałybyśmy
byśmy podziękowały
2 os. podziękowałbyś
byś podziękował
podziękowałabyś
byś podziękowała
podziękowałobyś
byś podziękowało
podziękowalibyście
byście podziękowali
podziękowałybyście
byście podziękowały
3 os. podziękowałby
by podziękował
podziękowałaby
by podziękowała
podziękowałoby
by podziękowało
podziękowaliby
by podziękowali
podziękowałyby
by podziękowały

bezosobnik: podziękowano by

bezokolicznik: podziękować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podziękowawszy

gerundium: podziękowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podziękowanie
podziękowania
D. podziękowania
podziękowań
C. podziękowaniu
podziękowaniom
B. podziękowanie
podziękowania
N. podziękowaniem
podziękowaniami
Ms. podziękowaniu
podziękowaniach
W. podziękowanie
podziękowania

odpowiednik aspektowy: dziękować

Składnia

Rzosobowy + podziękować +
KOMU + (CZYM) + (za CO)
Rzosobowy + podziękować +
KOMU + że ZDANIE
Rzosobowy + podziękować +
MOWA WPROST

2. zrezygnować

Definicja

zrezygnować z czyjejś pomocy lub współpracy z kimś

Wymowa

[podzieŋkować]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zrezygnować

Połączenia

  • podziękować za służbę, za współpracę

Cytaty

Rozlał, podniósł i zaczął sączyć, świdrując oczami. - Ja już chyba, chłopak, tobie na dzisiaj podziękuję.

źródło: KWSJP: Jan Dziadul: Tajemnice Jerzego Ziętka, Polityka, 2005

Skontaktowałem się z prezesem [...] i innymi działaczami, dochodząc wspólnie do wniosku, że podziękujemy za współpracę trenerowi.

źródło: KWSJP: (BK): Pożegnanie z Ginterem, Dziennik Polski, 2004-01-12

Zarządzę 10-minutową przerwę, a o 15.30 podziękujemy panu prezesowi, nawet jeśli nie zakończymy przesłuchań, i przejdziemy do spraw bieżących.

źródło: KWSJP: Stenogram z 14. posiedzenia Komisji Śledczej

- Panu już podziękujemy - słyszę, kiedy odmawiam podpisania zobowiązania.

źródło: NKJP: Jakub Kamiński: Z miasta do miasta, Gazeta Wyborcza, 1995-09-06

Jednym z niewielu winnych korupcji, którzy na razie uniknęli odpowiedzialności, jest zastępca dowódcy armii [...]. Na miesiąc przed posiedzeniem kolegium ministerstwa obrony podziękował za służbę.

źródło: NKJP: Cezary Goliński: Była armia złodziei, Gazeta Wyborcza, 1992-08-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podziękuję
podziękujemy
2 os. podziękujesz
podziękujecie
3 os. podziękuje
podziękują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podziękowałem
+(e)m podziękował
podziękowałam
+(e)m podziękowała
podziękowałom
+(e)m podziękowało
podziękowaliśmy
+(e)śmy podziękowali
podziękowałyśmy
+(e)śmy podziękowały
2 os. podziękowałeś
+(e)ś podziękował
podziękowałaś
+(e)ś podziękowała
podziękowałoś
+(e)ś podziękowało
podziękowaliście
+(e)ście podziękowali
podziękowałyście
+(e)ście podziękowały
3 os. podziękował
podziękowała
podziękowało
podziękowali
podziękowały

bezosobnik: podziękowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podziękujmy
2 os. podziękuj
podziękujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podziękowałbym
bym podziękował
podziękowałabym
bym podziękowała
podziękowałobym
bym podziękowało
podziękowalibyśmy
byśmy podziękowali
podziękowałybyśmy
byśmy podziękowały
2 os. podziękowałbyś
byś podziękował
podziękowałabyś
byś podziękowała
podziękowałobyś
byś podziękowało
podziękowalibyście
byście podziękowali
podziękowałybyście
byście podziękowały
3 os. podziękowałby
by podziękował
podziękowałaby
by podziękowała
podziękowałoby
by podziękowało
podziękowaliby
by podziękowali
podziękowałyby
by podziękowały

bezosobnik: podziękowano by

bezokolicznik: podziękować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podziękowawszy

gerundium: podziękowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podziękowanie
podziękowania
D. podziękowania
podziękowań
C. podziękowaniu
podziękowaniom
B. podziękowanie
podziękowania
N. podziękowaniem
podziękowaniami
Ms. podziękowaniu
podziękowaniach
W. podziękowanie
podziękowania

odpowiednik aspektowy: dziękować

Składnia

Rzosobowy + podziękować +
KOMU + (za CO)

3. odmówić

Definicja

grzecznie odmówić

Wymowa

[podzieŋkować]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  odmówić

Cytaty

Wybacz, ale podziękuję już.

źródło: NKJP: Usenet

Dawałam im jedzenie, ale podziękowali uprzejmie.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008

Zgrzani młodzi ludzie podziękowali za wino i rzucili się chciwie na zimne piwo.

źródło: NKJP: Julian Krzyżanowski: O pięknych tradycjach rzeszowskich, Literatura Ludowa, 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podziękuję
podziękujemy
2 os. podziękujesz
podziękujecie
3 os. podziękuje
podziękują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podziękowałem
+(e)m podziękował
podziękowałam
+(e)m podziękowała
podziękowałom
+(e)m podziękowało
podziękowaliśmy
+(e)śmy podziękowali
podziękowałyśmy
+(e)śmy podziękowały
2 os. podziękowałeś
+(e)ś podziękował
podziękowałaś
+(e)ś podziękowała
podziękowałoś
+(e)ś podziękowało
podziękowaliście
+(e)ście podziękowali
podziękowałyście
+(e)ście podziękowały
3 os. podziękował
podziękowała
podziękowało
podziękowali
podziękowały

bezosobnik: podziękowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podziękujmy
2 os. podziękuj
podziękujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podziękowałbym
bym podziękował
podziękowałabym
bym podziękowała
podziękowałobym
bym podziękowało
podziękowalibyśmy
byśmy podziękowali
podziękowałybyśmy
byśmy podziękowały
2 os. podziękowałbyś
byś podziękował
podziękowałabyś
byś podziękowała
podziękowałobyś
byś podziękowało
podziękowalibyście
byście podziękowali
podziękowałybyście
byście podziękowały
3 os. podziękowałby
by podziękował
podziękowałaby
by podziękowała
podziękowałoby
by podziękowało
podziękowaliby
by podziękowali
podziękowałyby
by podziękowały

bezosobnik: podziękowano by

bezokolicznik: podziękować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podziękowawszy

gerundium: podziękowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podziękowanie
podziękowania
D. podziękowania
podziękowań
C. podziękowaniu
podziękowaniom
B. podziękowanie
podziękowania
N. podziękowaniem
podziękowaniami
Ms. podziękowaniu
podziękowaniach
W. podziękowanie
podziękowania

odpowiednik aspektowy: dziękować

Składnia

Rzosobowy + podziękować +
(za CO)
Data ostatniej modyfikacji: 30.08.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json