UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ocet

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *ocьtъ

Forma prasłowiańska jest zapożyczeniem z jakiejś postaci romańskiej, kontynuującej łac. ācētum 'ocet' (Bor)

1.a przyprawa

Definicja

płynna przyprawa o kwaśnym smaku, otrzymywana z wina octowego lub spirytusu, stosowana jako dodatek do potraw i marynat

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przyprawa

Połączenia

  • ocet jabłkowy, spirytusowy, winny, winogronowy
  • ocet i maggi; ocet i musztarda; ocet i olej; ocet i oliwa
  • fabryka, produkcja; cena; posmak, smak, zapach; butelka, dzban, kropla, łyżka, szklanka octu
  • marynata, zaprawa; okłady z octu
  • butelka, karafka, słoik; galareta; woda, zalewa z octem
  • buraczki, cebula, grzybki, papryka, pomidory, rydze, śledzie, śliwki, wiśnie w occie
  • przygotować, zrobić; pić; dodać, wlać, zlać ocet
  • doprawić, podlać, skropić, zakwasić, zalać; nasycić coś; natrzeć/nacierać, przemyć; pachnieć; napoić kogoś octem
  • zrezygnować z octu
  • mieszać, przyrządzić, wymieszać, zmieszać; jeść, zjeść coś z octem
  • gotować, namoczyć, przyrządzić coś w occie; marynowany w occie
  • kwaśny jak ocet

Cytaty

Kelner [...] postawił przed radcą [...] kufel piwa [...], stopkę czystej wódki i galaretkę z kurczaka ozdobioną wianuszkiem grzybków w occie.

źródło: NKJP: Marek Krajwski: Koniec świata w Breslau, 2003

Każda pieczeń, czy to wołowa, czy barania, jeśli namoczona w occie zbyt długo, traci na delikatności, smaku i pożywności.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: W winie i occie, Dziennik Polski, 2005-01-08

Być może uczniowie podstawówki czy gimnazjum uwierzą, że przez całe 45 lat komunistycznej Polski na półkach sklepowych stały tylko butelki z octem i słoiki z musztardą, że wszystko zawsze było na kartki i bez wystawania godzinami w kolejkach nie można było kupić nawet pary sznurowadeł.

źródło: NKJP: Ładna historia, Dziennik Polski, 2002-08-30

Oliwę połączyć z octem, pieprzem, solą, cukrem i ziołami. Polać sałatkę sosem.

źródło: NKJP: Sałatka nicejska, Mazowieckie To i Owo, 2004-01-07

[...] zamężne matrony przysiadały się i [...] tłumaczyły, jak poradzić sobie z plamami na skórze, polecały drożdżową nalewkę na kurcze nóg i okłady z octu na puchlinę.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ocet
octy
D. octu
octów
C. octowi
octom
B. ocet
octy
N. octem
octami
Ms. occie
octach
W. occie
octy

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b porcja

Definicja

pojemnik octu - przyprawy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  porcja

Połączenia

  • dwa, trzy octy
  • kupić ocet

Cytaty

Nie dalej jak wczoraj kobieta stojąca przede mną kupowała chleb, bułki i dwa octy...

źródło: Internet

W epoce PRL-u, gdy w sklepach na półkach stał tylko ocet, na kolei kradziono co popadło.

źródło: NKJP: Niebezpiecznie na torach, Dziennik Polski, 1999-04-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ocet
octy
D. octu
octów
C. octowi
octom
B. ocet
octy
N. octem
octami
Ms. occie
octach
W. occie
octy

Frazeologizmy

ocet balsamiczny
ocet siedmiu złodziei
Data ostatniej modyfikacji: 22.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json