UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stek

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. wołowy

Definicja

usmażony plaster mięsa z dodatkiem przypraw

Pochodzenie

ang. steak

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kotlet

Połączenia

  • wieprzowy, wołowy; grillowany, krwisty, wysmażony; świeży stek
  • stek z indyka, z polędwicy, z sarniny, z wołowiny; z łososia, z tuńczyka; z grilla
  • stek z kością; z frytkami, z sałatą, z ziemniakami
  • smażyć, usmażyć; zamówić; podać; jeść stek
  • opychać się, posilić się stekiem

Cytaty

Mój Abbadon ma maniery bankiera, pali cygara i jada na obiad steki.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Poszedłem do baru i zamówiłem stek.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S. A., 1997

Wybrał śledzia po japońsku, czyli, w jego pojęciu, danie czysto dietetyczne, do śledzia dobrał flaki i stek wieprzowy z frytkami.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

Sięgnął po kartę i osłupiał: prosię pieczone na rożnie, sola w sosie śmietanowym, stek z sarniny, wołowina w sosie ostrygowym, żołądki drobiowe z borowikami. No, a te zupy, te desery, palce lizać!

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Gra w numerki, Polityka, 2005-04-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stek
steki
D. kwestion. steka
steków
C. stekowi
stekom
B. steka
steki
N. stekiem
stekami
Ms. steku
stekach
W. steku
steki

Informacja normatywna

Forma D.lp steka uznawana za niepoprawną.

2. bzdur

Definicja

duża ilość czegoś niepożądanego, złego

Pochodzenie

Jeśli za punkt wyjścia przyjmie się związek z psł. *tъkati : -*tykati 'stykać się, łączyć się' (por. pol. tkać, stykać się), to rzeczownik należy uznać za kontynuant wcześniejszej postaci *sъ-tъkъ (ewentualnie *jьz-tъkъ) 'to, co utkane, połączone w całość, zespolone'.
Por. stek 3 (odbyt)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ogrom

Połączenia

  • stek banałów, bredni, bzdur, insynuacji, kłamstw, niedorzeczności, nonsensów, pomówień, półprawd, przekleństw, wulgaryzmów, wyzwisk

Cytaty

List ów jest stekiem kłamstw i fałszywie przedstawionych faktów. Niemal w żadnym zdaniu nie ma cienia rzetelności i obiektywnego przedstawienia spraw.

źródło: NKJP: Aleksander Tura, Co Tydzień Jaworzno, 2003-01-22

Nie będę komentował tego steku bzdur i pomówień.

źródło: NKJP: „Głos Zelmeru” z podziemia, Dziennik Polski, 2003-02-10

Dziecko Pana Zenka nie pojedzie w te wakacje na kolonie, ale może zaprosić do siebie kolegów bez obaw, że [...] wejdzie brudny zataczający się ojciec [...] awanturując się już od progu. Nie pójdzie do knajpy po tatusia, gdzie wysłucha kolejny raz steku wyzwisk i przekleństw.

źródło: NKJP: M.: HASŁO - POMOC, prasa, 1998

Alojzy, [...] pięćdziesięciolatek z kryminalną przeszłością, obrzucił stekiem wulgarnych słów kierowniczkę jednego z ośrodków pomocy społecznej i uderzył sekretarkę urzędnika.

źródło: NKJP: W noclegowni, Dziennik Polski, 2001-02-03

Od arbitra usłyszałem stek wulgarnych słów skierowanych pod moim adresem.

źródło: NKJP: Czerwony trener, Dziennik Polski, 2001-05-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stek
steki
D. steku
steków
C. stekowi
stekom
B. stek
steki
N. stekiem
stekami
Ms. steku
stekach
W. steku
steki

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + stek +
CZEGO

3. odbyt

Definicja

zool. 
końcowy odcinek przewodu pokarmowego ptaków, płazów, gadów, niektórych ryb i prymitywnych ssaków, do którego uchodzą ich drogi moczowe i płciowe

Pochodzenie

W etymologicznym związku z stek 2 (bzdur) - por. Najprawdopodobniej wyraz wykorzystany w charakterze odpowiednika łac. cloāca 'ściek (podziemny), kanał', 'końcowy odcinek przewodu pokarmowego'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kloaka
hiperonimy:  odbyt

Połączenia

  • ściany steku
  • uchodzić do steku

Cytaty

Za lejkiem znajduje się najdłuższa część właściwa jajowodu (odcinek białkotwórczy) - magnum, a następnie cieśń [...], która przechodzi w rozszerzenie o grubej ścianie zwanej macicą [...] oraz kończy się odcinkiem odpowiadającym pochwie - vagina, i uchodzącym do steku.

źródło: NKJP: Jan Zarzycki, Jan Kuryszko: Anatomia mikroskopowa zwierząt domowych i człowieka, 1995

Dorosłe tasiemce są pasożytami blaszkodziobych [...], rzadziej kura domowego i łyski. Tasiemiec lokalizuje się w steku żywicieli ostatecznych.

źródło: NKJP: Teresa Pojmańska, Danuta Cielecka: Tasiemce (Cestoda) związane ze środowiskiem wodnym, 2001

Jelito końcowe jest krótkie i przechodzi w stek.

źródło: Internet

[...] mocz jest odprowadzany z nerek wprost do steku, gdzie uchodzą też przewody gruczołów rozrodczych.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stek
steki
D. steku
steków
C. stekowi
stekom
B. stek
steki
N. stekiem
stekami
Ms. steku
stekach
W. steku
steki
Data ostatniej modyfikacji: 07.08.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json