UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jawny

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *avьnъ 'nieskryty, publicznie wiadomy, widoczny'

1. wiadomy

Definicja

taki, który nie jest ukrywany, więc wszyscy mogą o nim wiedzieć lub wiedzą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

antonimy:  dyskrecjonalny, poufny, tajemny

Połączenia

  • jawny dowód, rejestr; jawne głosowanie, przesłuchanie; jawne dane, działania, informacje, źródła

Cytaty

Cały zakres czynności objętych zarządzeniami jawnymi i ściśle tajnymi stanowił działalność wykonywaną z tytułu umowy o pracę.

źródło: NKJP: Anna Pawełczyńska: Wartości a przemoc. Zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1995

W tym czasie zwyciężało przekonanie, że opozycja powinna być jawna, bo nawet ograniczony jawny sprzeciw stwarza władzy więcej kłopotów niż tajne spiski.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

U nas nie ma ukrytego bezrobocia, tylko jest jawna niechęć do pracy.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1997

Rozpoczął się [...] okres jawnej wrogości, co znalazło odbicie w notach dyplomatycznych, które pełne były wzajemnych ciężkich zarzutów.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jawny
jawny
jawny
jawne
jawna
D. jawnego
jawnego
jawnego
jawnego
jawnej
C. jawnemu
jawnemu
jawnemu
jawnemu
jawnej
B. jawnego
jawnego
jawny
jawne
jawną
N. jawnym
jawnym
jawnym
jawnym
jawną
Ms. jawnym
jawnym
jawnym
jawnym
jawnej
W. jawny
jawny
jawny
jawne
jawna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jawni
jawni
jawne
jawne
D. jawnych
jawnych
jawnych
jawnych
C. jawnym
jawnym
jawnym
jawnym
B. jawnych
jawnych
jawnych
jawne
N. jawnymi
jawnymi
jawnymi
jawnymi
Ms. jawnych
jawnych
jawnych
jawnych
W. jawni
jawni
jawne
jawne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jawniejszy
jawniejszy
jawniejszy
jawniejsze
jawniejsza
D. jawniejszego
jawniejszego
jawniejszego
jawniejszego
jawniejszej
C. jawniejszemu
jawniejszemu
jawniejszemu
jawniejszemu
jawniejszej
B. jawniejszego
jawniejszego
jawniejszy
jawniejsze
jawniejszą
N. jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszą
Ms. jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jawniejsi
jawniejsi
jawniejsze
jawniejsze
D. jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
C. jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
B. jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
jawniejsze
N. jawniejszymi
jawniejszymi
jawniejszymi
jawniejszymi
Ms. jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych

2. oczywisty

Definicja

taki, że nie można o nim powiedzieć niczego innego niż to, bo wiele rzeczy na to wskazuje

Noty o użyciu

Rzeczownik określany przez jawny nazywa stany rzeczy uważane za negatywne.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • jawna dyskryminacja, kpina, manipulacja, niesprawiedliwość; jawne łamanie, naruszenie, pogwałcenie prawa (zasad, reguł...); kłamstwo, lekceważenie, oszustwo, szyderstwo

Cytaty

A kiedy racje stada stają się wartościami i wchodzą w konflikt z wartościami, równie niewątpliwymi, lecz stanowiącymi racje indywiduum ludzkiego, niedorzeczność ta jawi się ludziom nie jako niedorzeczność, kpina, jawna kpina, lecz jako tragizm.

źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000

Było to jawne pogwałcenie i złamanie praw rządzących w państwie Cylicjan, jak tytułowali się korsarze.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1996

Świadomość, iż ich ogromny wysiłek emocjonalny został przez jedno z nich odrzucony, odczuli jako jawną zdradę.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Jedna część od pięciu: tak się umawialiśmy! A wy co?! Sześćdziesiąt od dwóch?! To jawny rozbój!

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jawny
jawny
jawny
jawne
jawna
D. jawnego
jawnego
jawnego
jawnego
jawnej
C. jawnemu
jawnemu
jawnemu
jawnemu
jawnej
B. jawnego
jawnego
jawny
jawne
jawną
N. jawnym
jawnym
jawnym
jawnym
jawną
Ms. jawnym
jawnym
jawnym
jawnym
jawnej
W. jawny
jawny
jawny
jawne
jawna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jawni
jawni
jawne
jawne
D. jawnych
jawnych
jawnych
jawnych
C. jawnym
jawnym
jawnym
jawnym
B. jawnych
jawnych
jawnych
jawne
N. jawnymi
jawnymi
jawnymi
jawnymi
Ms. jawnych
jawnych
jawnych
jawnych
W. jawni
jawni
jawne
jawne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. jawniejszy
jawniejszy
jawniejszy
jawniejsze
jawniejsza
D. jawniejszego
jawniejszego
jawniejszego
jawniejszego
jawniejszej
C. jawniejszemu
jawniejszemu
jawniejszemu
jawniejszemu
jawniejszej
B. jawniejszego
jawniejszego
jawniejszy
jawniejsze
jawniejszą
N. jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszą
Ms. jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. jawniejsi
jawniejsi
jawniejsze
jawniejsze
D. jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
C. jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
jawniejszym
B. jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
jawniejsze
N. jawniejszymi
jawniejszymi
jawniejszymi
jawniejszymi
Ms. jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych
jawniejszych

Frazeologizmy

spółka jawna
Data ostatniej modyfikacji: 27.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj