Chronologizacja
W postaci: musulman
1. wyznawca islamu
Definicja
Noty o użyciu
Zapisane wielką literą w znaczeniu 'przedstawiciel grupy etnicznej w byłej Jugosławii'.
Pochodzenie
osm.-tur. Müsülmān 'muzułmanin, mahometanin; pobożny, religijny, uczciwy'
z pers. muslimān 'poddający się woli Boga'
Wyraz perski jest formą liczby mnogiej od ar. muslim, imiesłowu przymiotnikowego czynnego od ar. 'aslama 'poddać się (woli Boga)'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | bisurman, bisurmanin, mahometan, mahometanin, muslim, pohaniec |
Połączenia
- fanatyczny, pobożny, praktykujący, prawdziwy, prawowierny, wierzący; dobry muzułmanin; bośniaccy, polscy, tadżyccy muzułmanie
- ileś milionów, tysięcy muzułmanów
- muzułmanie z Bośni, z Mostaru; z postsowieckiej Azji
- muzułmanie w Bośni, w Mostarze, w Srebrenicy; w Europie
- Muzułmanie i Chorwaci, Muzułmanie i Serbowie; muzułmanie i chrześcijanie, muzułmanie i żydzi
- bracia muzułmanie
- część, grupa, większość; masakra, prześladowania; atak; protest; sojusz; przywódca; uczucia religijne; święte miejsca; święty miesiąc muzułmanów;
- w rękach muzułmanów
- broń; obóz dla muzułmanów
- starcia, stosunki, walki między muzułmanami
- muzułmanie domagają się czegoś;
- zamieszkany przez muzułmanów
- oskarżyć o coś, wezwać do czegoś, wygnać muzułmanów
- być, zostać muzułmaninem
Cytaty
|
Każdy muzułmanin powinien co najmniej raz w życiu odwiedzić święte miejsca. źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007 |
|
|
Izraelskie lotnictwo przeprowadziło kilkakrotnie naloty w rejonach na północ od tzw. strefy bezpieczeństwa, gdzie w wioskach libańskich ukryte są bazy muzułmańskich bojowników Hezbollahu. W odwetowym ataku muzułmanów zginęło trzech żołnierzy izraelskich [...] źródło: NKJP: Spirala przemocy, Dziennik Polski - Świat, 2000-02-01 |
|
|
Jeden z nestorów współczesnego fundamentalizmu islamskiego Sajjid Abu al-Ala Maududi pisał: Powiadam wam, moi bracia muzułmanie, zupełnie szczerze: demokracja stoi w całkowitej sprzeczności z waszą wiarą. źródło: NKJP: Europa a islam, Dziennik Polski -- Magazyn, 2003-06-27 |
|
|
[...]krwawe zamieszki między muzułmanami a hindusami skłoniły Anglików do zgody na powstanie pakistańskiego państwa na tych indyjskich ziemiach, gdzie muzułmanie byli w większości. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Pół wieku temu powstał Pakistan - państwo dla muzułmanów, Gazeta Wyborcza , 1997-08-14 |
|
|
Przedstawiciele bośniackich Muzułmanów poinformowali wczoraj, że znaleźli we wschodniej Bośni masową mogiłę, w której znajdują się szczątki ponad 200 ofiar masakry dokonanej na ok. 8 tys. muzułmanów w Srebrenicy. źródło: NKJP: Dziennik Polski - Świat , 2001-07-09 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | muzułmanin |
muzułmanie |
ndepr |
| muzułmany |
depr | ||
| D. | muzułmanina |
muzułmanów |
|
| C. | muzułmaninowi |
muzułmanom |
|
| B. | muzułmanina |
muzułmanów |
|
| N. | muzułmaninem |
muzułmanami |
|
| Ms. | muzułmaninie |
muzułmanach |
|
| W. | muzułmaninie |
muzułmanie |
ndepr |
| muzułmany |
depr |
2. więzień
Definicja
Pochodzenie
niem. Muselmann
z osm.-tur. Müsülmān 'muzułmanin'
Wyraz w tym znaczeniu, według Witolda Pileckiego, zaczął być używany w roku 1941 przez niemieckich strażników w obozie Auschwitz
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | muzułman |
Cytaty
|
Był to starszy, bardzo pobożny człowiek. Pracował w Kohlensieberei i po miesiącu zrobił się z niego muzułmanin, bo to było bardzo ciężkie komando. źródło: NKJP: Ida Fink: Ślady, 1996 |
|
|
Ocena lekarska naświetla zachowanie tych, którzy spadli na dno obozowej struktury w kategoriach symptomów choroby wywołanej przestępczą działalnością prowadzoną przez obóz koncentracyjny. Działalności tej towarzyszyły różne metody maltretowania umierających. Część muzułmanów umierała w blokach rewirowych. [...] Na ogół jednak muzułmanie umierali wszędzie: na apelach, pędzeni do pracy w blokach i pod blokami, na lagrowych drogach i w lagrowych klozetach [...] źródło: NKJP: Anna Pawełczyńska: Wartości a przemoc : zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia, 1973 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | muzułmanin |
muzułmanie |
ndepr |
| muzułmany |
depr | ||
| D. | muzułmanina |
muzułmanów |
|
| C. | muzułmaninowi |
muzułmanom |
|
| B. | muzułmanina |
muzułmanów |
|
| N. | muzułmaninem |
muzułmanami |
|
| Ms. | muzułmaninie |
muzułmanach |
|
| W. | muzułmaninie |
muzułmanie |
ndepr |
| muzułmany |
depr |