Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. uprzedzić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Aczkolwiek przyznam, że nierzadko na pierwszy rzut oka potrafię się uprzedzić do człowieka - coś „nie tak” w jego postawie, wyrazie twarzy, drobny szczegół; wraz z bliższym poznaniem okazuje się, że zazwyczaj słusznie. źródło: NKJP: Internet, www.forumowisko.pl, 2008-10-26 |
|
|
W PRL-u Polacy zdążyli się uprzedzić do okien drewnianych. Były one wtedy krzywe, nieszczelne, nie domykały się (lub z trudem otwierały), lakier łuszczył się niemal zaraz po nałożeniu. źródło: NKJP: (AB): Jakie okna, Dziennik Polski, 2000-10-27 |
|
|
Kiedy moja żona była dzieckiem, rodzice straszyli ją gdy była niegrzeczna, że przyjdzie kominiarz i ja zabierze. Niezbyt, jak widać, podziałały na nią te groźby i nie uprzedziła się do kominiarzy. Najlepszym tego dowodem jest to, że wyszła za mnie za mąż! - śmieje się. źródło: NKJP: Ewa Halewska: Złap guzik na szczęście!, Nowiny Raciborskie, 2003-02-19 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uprzedzę się |
uprzedzimy się |
|||
| 2 os. |
uprzedzisz się |
uprzedzicie się |
|||
| 3 os. |
uprzedzi się |
uprzedzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uprzedziłem się +(e)m się uprzedził |
uprzedziłam się +(e)m się uprzedziła |
uprzedziłom się +(e)m się uprzedziło |
uprzedziliśmy się +(e)śmy się uprzedzili |
uprzedziłyśmy się +(e)śmy się uprzedziły |
| 2 os. |
uprzedziłeś się +(e)ś się uprzedził |
uprzedziłaś się +(e)ś się uprzedziła |
uprzedziłoś się +(e)ś się uprzedziło |
uprzedziliście się +(e)ście się uprzedzili |
uprzedziłyście się +(e)ście się uprzedziły |
| 3 os. |
uprzedził się |
uprzedziła się |
uprzedziło się |
uprzedzili się |
uprzedziły się |
bezosobnik: uprzedzono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uprzedźmy się |
|
| 2 os. |
uprzedź się |
uprzedźcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uprzedziłbym się bym się uprzedził |
uprzedziłabym się bym się uprzedziła |
uprzedziłobym się bym się uprzedziło |
uprzedzilibyśmy się byśmy się uprzedzili |
uprzedziłybyśmy się byśmy się uprzedziły |
| 2 os. |
uprzedziłbyś się byś się uprzedził |
uprzedziłabyś się byś się uprzedziła |
uprzedziłobyś się byś się uprzedziło |
uprzedzilibyście się byście się uprzedzili |
uprzedziłybyście się byście się uprzedziły |
| 3 os. |
uprzedziłby się by się uprzedził |
uprzedziłaby się by się uprzedziła |
uprzedziłoby się by się uprzedziło |
uprzedziliby się by się uprzedzili |
uprzedziłyby się by się uprzedziły |
bezosobnik: uprzedzono by się
bezokolicznik: uprzedzić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uprzedziwszy się
gerundium: uprzedzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uprzedzenie się |
uprzedzenia się |
| D. | uprzedzenia się |
uprzedzeń się |
| C. | uprzedzeniu się |
uprzedzeniom się |
| B. | uprzedzenie się |
uprzedzenia się |
| N. | uprzedzeniem się |
uprzedzeniami się |
| Ms. | uprzedzeniu się |
uprzedzeniach się |
| W. | uprzedzenie się |
uprzedzenia się |
odpowiednik aspektowy: uprzedzać się
Składnia
| Rzosobowy | + | uprzedzić się | + |
do KOGO/CZEGO
|