UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przetaczać

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przetaczam
przetaczamy
2 os. przetaczasz
przetaczacie
3 os. przetacza
przetaczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przetaczałem
+(e)m przetaczał
przetaczałam
+(e)m przetaczała
przetaczałom
+(e)m przetaczało
przetaczaliśmy
+(e)śmy przetaczali
przetaczałyśmy
+(e)śmy przetaczały
2 os. przetaczałeś
+(e)ś przetaczał
przetaczałaś
+(e)ś przetaczała
przetaczałoś
+(e)ś przetaczało
przetaczaliście
+(e)ście przetaczali
przetaczałyście
+(e)ście przetaczały
3 os. przetaczał
przetaczała
przetaczało
przetaczali
przetaczały

bezosobnik: przetaczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przetaczał
będę przetaczać
będę przetaczała
będę przetaczać
będę przetaczało
będę przetaczać
będziemy przetaczali
będziemy przetaczać
będziemy przetaczały
będziemy przetaczać
2 os. będziesz przetaczał
będziesz przetaczać
będziesz przetaczała
będziesz przetaczać
będziesz przetaczało
będziesz przetaczać
będziecie przetaczali
będziecie przetaczać
będziecie przetaczały
będziecie przetaczać
3 os. będzie przetaczał
będzie przetaczać
będzie przetaczała
będzie przetaczać
będzie przetaczało
będzie przetaczać
będą przetaczali
będą przetaczać
będą przetaczały
będą przetaczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przetaczajmy
2 os. przetaczaj
przetaczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przetaczałbym
bym przetaczał
przetaczałabym
bym przetaczała
przetaczałobym
bym przetaczało
przetaczalibyśmy
byśmy przetaczali
przetaczałybyśmy
byśmy przetaczały
2 os. przetaczałbyś
byś przetaczał
przetaczałabyś
byś przetaczała
przetaczałobyś
byś przetaczało
przetaczalibyście
byście przetaczali
przetaczałybyście
byście przetaczały
3 os. przetaczałby
by przetaczał
przetaczałaby
by przetaczała
przetaczałoby
by przetaczało
przetaczaliby
by przetaczali
przetaczałyby
by przetaczały

bezosobnik: przetaczano by

bezokolicznik: przetaczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przetaczając

gerundium: przetaczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przetaczanie
przetaczania
D. przetaczania
przetaczań
C. przetaczaniu
przetaczaniom
B. przetaczanie
przetaczania
N. przetaczaniem
przetaczaniami
Ms. przetaczaniu
przetaczaniach
W. przetaczanie
przetaczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przetaczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przetaczający
przetaczający
przetaczający
przetaczające
przetaczająca
D. przetaczającego
przetaczającego
przetaczającego
przetaczającego
przetaczającej
C. przetaczającemu
przetaczającemu
przetaczającemu
przetaczającemu
przetaczającej
B. przetaczającego
przetaczającego
przetaczający
przetaczające
przetaczającą
N. przetaczającym
przetaczającym
przetaczającym
przetaczającym
przetaczającą
Ms. przetaczającym
przetaczającym
przetaczającym
przetaczającym
przetaczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przetaczający
przetaczający
przetaczające
przetaczające
D. przetaczających
przetaczających
przetaczających
przetaczających
C. przetaczającym
przetaczającym
przetaczającym
przetaczającym
B. przetaczających
przetaczających
przetaczających
przetaczające
N. przetaczającymi
przetaczającymi
przetaczającymi
przetaczającymi
Ms. przetaczających
przetaczających
przetaczających
przetaczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przetaczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przetaczany
przetaczany
przetaczany
przetaczane
przetaczana
D. przetaczanego
przetaczanego
przetaczanego
przetaczanego
przetaczanej
C. przetaczanemu
przetaczanemu
przetaczanemu
przetaczanemu
przetaczanej
B. przetaczanego
przetaczanego
przetaczany
przetaczane
przetaczaną
N. przetaczanym
przetaczanym
przetaczanym
przetaczanym
przetaczaną
Ms. przetaczanym
przetaczanym
przetaczanym
przetaczanym
przetaczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przetaczani
przetaczani
przetaczane
przetaczane
D. przetaczanych
przetaczanych
przetaczanych
przetaczanych
C. przetaczanym
przetaczanym
przetaczanym
przetaczanym
B. przetaczanych
przetaczanych
przetaczanych
przetaczane
N. przetaczanymi
przetaczanymi
przetaczanymi
przetaczanymi
Ms. przetaczanych
przetaczanych
przetaczanych
przetaczanych

odpowiednik aspektowy: przetoczyć

Pochodzenie

Zob. toczyć

1. beczkę

Definicja

tocząc okrągły przedmiot lub pojazd na kołach, przesuwać go na inne miejsce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  katulać, kulać, toczyć, turlać
hiperonimy:  przemieszczać

Połączenia

  • przetaczać beczkę, kamień, koło, kulkę, piłkę

Cytaty

Zbliża się do wózka. Baba energicznie przeciwdziała. Przetacza wózek na lewą stronę sceny, z dala od amatorów toastu.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 2 (Alfa 1984, Letni dzień 1983, Ambasador 1981, Pieszo 1980), 1980

W rwącej strudze piasku zobaczyli zieloną papużkę, którą wiatr przetaczał z rozrzuconymi skrzydłami, wyłamując jej długie lotki.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

[...] żwawo popiskiwały przetaczane taczki, niosło się mokre klaskanie kielni i ciśniętej na cegły zaprawy.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Wszędzie panował ruch, przetaczano wagoniki po szynach, terkotały motory, ludzie w kombinezonach robotniczych mijali Kazika obojętnie, nikt nie zwracał na niego uwagi

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Wiedziałem, co oznacza intensywna produkcja marmolady: przetaczanie niezliczonej ilości beczek, przenoszenie - na plecach - niezliczonych worków z cukrem i szuflowanie niezliczonych ton węgla, w dzień i w nocy.

źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1967

Składnia

bez ograniczeń + przetaczać +
CO + (SKĄD) + (DOKĄD)

2. benzynę

Definicja

przepompowywać jakiś płyn z jednego zbiornika do drugiego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przepompowywać

Połączenia

  • przetaczać benzynę, paliwo, ropę, wodę, ścieki

Cytaty

[...] właściciel firmy zajmującej się obrotem paliw, przetaczał gaz z butli do dystrybutorów za pomocą ręcznie zrobionej instalacji.

źródło: NKJP: Joanna Żytkowska: Ta głupota może zabić!, Super Express, 2006

[...] tłocznie, które przetaczają gaz, robią hałas równy startującym odrzutowcom.

źródło: NKJP: Marcin Fabjański: Pejzaż z rurą w tle, Gazeta Wyborcza, 1997-07-30

W samej południowej Afryce około 15 mln osób nie ma do niej [tj.wody] dostępu. I stąd pomysł na Hipporoller - plastikowy baniak z rączką do przewożenia, a raczej przetaczania wody.

źródło: NKJP: Agnieszka Rasmus-Zgorzelska: Misja przedmiotu, 2005

Składnia

bez ograniczeń + przetaczać +
CO + (z CZEGO) + (do CZEGO)

3. krew

Definicja

wprowadzać do układu krwionośnego krew lub inny płyn

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Połączenia

  • przetaczać krew, plazmę, osocze

Cytaty

Z powodu anemii wielokrotnie przetaczano mu krew.

źródło: NKJP: (PAR): 30 tysięcy za HIV-a, Super Express, 1998

W ciągu minuty ta pompa przetacza około 6 litrów krwi - i to kiedy człowiek odpoczywa.

źródło: NKJP: Agnieszka Bujas, Robert Feluś: Ci wspaniali faceci i ich szalejące serca, Super Express, 1998

Lekarz i dwie asystujące pielęgniarki założyli mu urządzenie do przetaczania krwi.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Składnia

bez ograniczeń + przetaczać +
(KOMU) + CO

4. tarcze hamulcowe

Definicja

przy użyciu tokarki wyrównywać powierzchnię jakiegoś elementu metalowego lub zmieniać jego kształt

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Cytaty

Ktoś się orientuję gdzie w okolicach Legnica i Wrocław przetaczają tarcze hamulcowe?

źródło: Internet: wykop.pl

Składnia

bez ograniczeń + przetaczać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.04.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json