UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyjawiać

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. jawić się

Definicja

sprawiać, że to, co dotychczas było utrzymywane w tajemnicy, staje się znane innym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ujawniać
antonimy:  utajać, zatajać

Połączenia

  • wyjawiać cel, grzechy, hasło, informację, miejsce, motywy, opinię, poglądy, powód, prawdę, przyczyny, sekret, szczegóły, tajemnicę, treść czegoś, wątpliwości, czyjeś zamiary, źródło czegoś
  • wyjawiać dziennikarzom, prasie

Cytaty

Spoglądała na mnie spokojnie i wyjawiała mi sekret nie jak swojemu wnukowi, ale jak bliskiej kumoszce.

źródło: KWSJP: Julian Kawalec: Ukraść brata. Oset, 1985

Człowiek zamożny i szanowany oraz wymowny i wesoły potrafił wpłynąć na pozytywną decyzję rodziców wybranki. Swat rozpoczynał zwykłą rozmowę, w trakcie której wyjawiał cel swej wizyty.

źródło: KWSJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2004

Major zmieszany niechętnie wyjawia, że chce kupić sobie pierścionek, w którym zamiast kamienia umieszczony jest zegarek.

źródło: KWSJP: Karol Olgierd Borchardt: Znaczy kapitan, 1960

Prezesi fikcyjnych firm nie chcą wyjawiać, kto stoi na czele szajki.

źródło: KWSJP: Monika Grotkowska: Ubrania z kantem, Życie Warszawy, 2001, nr 14

- Jestem nieuleczalnie chory - wyjawia minister.

źródło: KWSJP: Tomasz Sygut: Jestem nieuleczalnie chory, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyjawiam
wyjawiamy
2 os. wyjawiasz
wyjawiacie
3 os. wyjawia
wyjawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyjawiałem
+(e)m wyjawiał
wyjawiałam
+(e)m wyjawiała
wyjawiałom
+(e)m wyjawiało
wyjawialiśmy
+(e)śmy wyjawiali
wyjawiałyśmy
+(e)śmy wyjawiały
2 os. wyjawiałeś
+(e)ś wyjawiał
wyjawiałaś
+(e)ś wyjawiała
wyjawiałoś
+(e)ś wyjawiało
wyjawialiście
+(e)ście wyjawiali
wyjawiałyście
+(e)ście wyjawiały
3 os. wyjawiał
wyjawiała
wyjawiało
wyjawiali
wyjawiały

bezosobnik: wyjawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyjawiał
będę wyjawiać
będę wyjawiała
będę wyjawiać
będę wyjawiało
będę wyjawiać
będziemy wyjawiali
będziemy wyjawiać
będziemy wyjawiały
będziemy wyjawiać
2 os. będziesz wyjawiał
będziesz wyjawiać
będziesz wyjawiała
będziesz wyjawiać
będziesz wyjawiało
będziesz wyjawiać
będziecie wyjawiali
będziecie wyjawiać
będziecie wyjawiały
będziecie wyjawiać
3 os. będzie wyjawiał
będzie wyjawiać
będzie wyjawiała
będzie wyjawiać
będzie wyjawiało
będzie wyjawiać
będą wyjawiali
będą wyjawiać
będą wyjawiały
będą wyjawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyjawiajmy
2 os. wyjawiaj
wyjawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyjawiałbym
bym wyjawiał
wyjawiałabym
bym wyjawiała
wyjawiałobym
bym wyjawiało
wyjawialibyśmy
byśmy wyjawiali
wyjawiałybyśmy
byśmy wyjawiały
2 os. wyjawiałbyś
byś wyjawiał
wyjawiałabyś
byś wyjawiała
wyjawiałobyś
byś wyjawiało
wyjawialibyście
byście wyjawiali
wyjawiałybyście
byście wyjawiały
3 os. wyjawiałby
by wyjawiał
wyjawiałaby
by wyjawiała
wyjawiałoby
by wyjawiało
wyjawialiby
by wyjawiali
wyjawiałyby
by wyjawiały

bezosobnik: wyjawiano by

bezokolicznik: wyjawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyjawiając

gerundium: wyjawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyjawianie
wyjawiania
D. wyjawiania
wyjawiań
C. wyjawianiu
wyjawianiom
B. wyjawianie
wyjawiania
N. wyjawianiem
wyjawianiami
Ms. wyjawianiu
wyjawianiach
W. wyjawianie
wyjawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyjawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyjawiający
wyjawiający
wyjawiający
wyjawiające
wyjawiająca
D. wyjawiającego
wyjawiającego
wyjawiającego
wyjawiającego
wyjawiającej
C. wyjawiającemu
wyjawiającemu
wyjawiającemu
wyjawiającemu
wyjawiającej
B. wyjawiającego
wyjawiającego
wyjawiający
wyjawiające
wyjawiającą
N. wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającą
Ms. wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyjawiający
wyjawiający
wyjawiające
wyjawiające
D. wyjawiających
wyjawiających
wyjawiających
wyjawiających
C. wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającym
wyjawiającym
B. wyjawiających
wyjawiających
wyjawiających
wyjawiające
N. wyjawiającymi
wyjawiającymi
wyjawiającymi
wyjawiającymi
Ms. wyjawiających
wyjawiających
wyjawiających
wyjawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyjawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyjawiany
wyjawiany
wyjawiany
wyjawiane
wyjawiana
D. wyjawianego
wyjawianego
wyjawianego
wyjawianego
wyjawianej
C. wyjawianemu
wyjawianemu
wyjawianemu
wyjawianemu
wyjawianej
B. wyjawianego
wyjawianego
wyjawiany
wyjawiane
wyjawianą
N. wyjawianym
wyjawianym
wyjawianym
wyjawianym
wyjawianą
Ms. wyjawianym
wyjawianym
wyjawianym
wyjawianym
wyjawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyjawiani
wyjawiani
wyjawiane
wyjawiane
D. wyjawianych
wyjawianych
wyjawianych
wyjawianych
C. wyjawianym
wyjawianym
wyjawianym
wyjawianym
B. wyjawianych
wyjawianych
wyjawianych
wyjawiane
N. wyjawianymi
wyjawianymi
wyjawianymi
wyjawianymi
Ms. wyjawianych
wyjawianych
wyjawianych
wyjawianych

odpowiednik aspektowy: wyjawić

Składnia

Rzosobowy + wyjawiać +
(KOMU) + CO
Rzosobowy + wyjawiać +
(KOMU) + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzosobowy + wyjawiać +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 05.10.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json