UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

honorowy

Chronologizacja

1730, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	honorowy	honorowy	honorowy	honorowe	honorowa
D.	honorowego	honorowego	honorowego	honorowego	honorowej
C.	honorowemu	honorowemu	honorowemu	honorowemu	honorowej
B.	honorowego	honorowego	honorowy	honorowe	honorową
N.	honorowym	honorowym	honorowym	honorowym	honorową
Ms.	honorowym	honorowym	honorowym	honorowym	honorowej
W.	honorowy	honorowy	honorowy	honorowe	honorowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	honorowi	honorowi	honorowe	honorowe
D.	honorowych	honorowych	honorowych	honorowych
C.	honorowym	honorowym	honorowym	honorowym
B.	honorowych	honorowych	honorowych	honorowe
N.	honorowymi	honorowymi	honorowymi	honorowymi
Ms.	honorowych	honorowych	honorowych	honorowych
W.	honorowi	honorowi	honorowe	honorowe

Pochodzenie

Zob. honor

1. związany z honorem - poczuciem własnej wartości

Definicja

związany z honorem - poczuciem własnej wartości

Cytaty

1.a człowiek

Definicja

taki, który postępuje zgodnie z tym, co nakazuje mu honor

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	honorny
	antonimy:	niehonorowy

Połączenia

honorowy człowiek

Cytaty

Porucznik, kapitan czy major ma być honorowy, mężny, dżentelmeński, prawdomówny, sprawiedliwy, a żonę kochać i nie zdradzać.

źródło: NKJP: Sławomir Włodarczyk: Honor, Ojczyzna i kobieta, Głos Szczeciński

- Odchodzi, bo go naobrażali - twierdzi zastrzegający anonimowość mieszkaniec Jedwabnego i pyta: - Jak długo honorowy człowiek może znosić plugawe oszczerstwa?

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Przepraszam, odchodzę, Polityka, 2001-08-11

[...] odszkodowań od państwa nie przyjęli żadnych! Byli na to zbyt honorowi.

źródło: NKJP: Smutne Tatry, Tygodnik Podhalański, nr 10, 1996

1.b czyn

Definicja

taki, który jest zgodny z tym, co nakazuje honor, i umożliwia komuś jego zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

antonimy:

niehonorowy

Połączenia

honorowy czyn, pokój; honorowa porażka, śmierć; postępowanie honorowe

Cytaty

– Moja propozycja była honorowa. Mogłem zaproponować tylko takie stanowisko, bo nie wyobrażam sobie, by osoba, wobec której toczy się jakiś proces, w tym lustracyjny, mogła zajmować stanowisko ministra finansów [...].

źródło: NKJP: (APP), (PAP): Dziękuję, do rządu nie wracam, Dziennik Łódzki, 2006-07-04

Bożą łaskę i opiekę miały im zapewnić nie kult czy asceza, tylko osobista wiara i honorowe czyny [...].

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Rząd może przygotować przedterminowe wybory, tak żeby odbyły się w czerwcu, w drugą rocznicę poprzednich. Jest to najczystszy i najbardziej honorowy sposób rozwiązania obecnego kryzysu [...].

źródło: NKJP: Andrzej Jagodziński: Słowacki kryzys polityczny, Gazeta Wyborcza, 1994-02-14

1.c kodeks

Definicja

określający to, co jest zgodne z honorem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

kodeks honorowy; honorowe zasady

Cytaty

Sieciowi wojownicy oprócz wspólnej walki z demonami mogą spotykać się w siedzibach swoich klanów, a także potykać się ze sobą na ubitej ziemi. Kodeks honorowy wojowników nakazuje jednak za każdym razem wskrzeszać rozsiekanego mieczem i czarami przeciwnika.

źródło: NKJP: (empi): Diablomania, Dziennik Bałtycki, 2000-08-12

[...] nawet najgorsi zbóje posługiwali się swoistym zbiorem honorowych zasad i nigdy nie atakowali wędrownych aktorów, wiadomo bowiem, że ludzie tacy nie noszą przy sobie nazbyt wypchanych sakiewek [...].

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Składnia

Rz	+	honorowy	+
szyk: neutralny

2. konsul

Definicja

taki, który jest przez kogoś szczególnie wyróżniony nadaniem określonego tytułu lub statusu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

honorowy członek czegoś, górnik, obywatel, patron, przewodniczący, sołtys, żołnierz; konsul honorowy

Cytaty

Honorowym prezesem naszego towarzystwa zgodziła się zostać wnuczka Heleny [...].

źródło: NKJP: (ŁAJ): Katolicka szkoła, Dziennik Bałtycki, 2000-07-04

Miasto Tychy ma nowego obywatela honorowego. Tytuł ten przyznano arcybiskupowi Damianowi [...].

źródło: NKJP: Polityka i obyczaje, Polityka, nr 2483, 2004-12-18

10 marca 1958 roku, kanclerz Republiki Federalnej Niemiec - Konrad Adenauer został nawet pasowany na honorowego członka zakonu krzyżackiego, a jego zdjęcie w krzyżackim płaszczu obiegło cały świat.

źródło: NKJP: Henryka Wach-Malicka: Grunwald 1410-2010 5 kilometrów Krzyżaków, Dziennik Zachodni, 2010-07-16

Składnia

Rz	+	honorowy	+
szyk: neutralny

3. tytuł

Definicja

taki, który został przyznany komuś w celu jego szczególnego wyróżnienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

honorowy dyplom, konsulat, patronat, tytuł; honorowe obywatelstwo, odznaczenie; medal honorowy; honorowa nagroda; honorowe statuetki

Cytaty

Tytuł miał być honorowy i podnosić prestiż profesji.

źródło: NKJP: Sztuka bez mistrzów, Głos Wielkopolski, 2007-06-20

Na pożegnalnym ognisku każdy z uczestników otrzymał dyplom i odznakę honorową Drużyny Młodzieżowej Ochotniczej Straży Pożarnej.

źródło: NKJP: Anna Kulej: Strażakiem zostać, Dziennik Zachodni, 2002-08-30

W ramach „Dukatów” nagrodzeni otrzymują honorowe statuetki, a także specjalne „Srebrne i Złote Ery”, promujące przedsiębiorstwa z szeroko rozumianej branży nowoczesnych technologii.

źródło: NKJP: (BAJ): Dukat dla burmistrza, Dziennik Polski, 2006-06-20

4. krwiodawca

Definicja

taki, który wykonuje coś w celu niesienia pomocy innym, a nie dla własnych korzyści

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

honorowy dawca, krwiodawca

Cytaty

Każdy, kto chce być honorowym krwiodawcą, musi przejść szereg procedur w miejscu pobierania krwi.

źródło: NKJP: MN: W siedzibie OSP w Nakle, Nakielski Czas, 2006-04-19

[...] gdyby nie dawcy honorowi, w wielu szpitalach brakowało by krwi dla ratowania ludzkiego zdrowia i życia.

źródło: NKJP: (mic): Strażacki dar życia, Gazeta Krakowska, 2002-07-18

Składnia

Rz	+	honorowy	+
szyk: neutralny

5. krwiodawstwo

Definicja

taki, który wykonywany jest w celu niesienia pomocy innym, a nie dla własnych korzyści

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

honorowa praca; honorowe krwiodawstwo

Cytaty

[...] ratownicy nie pobierali pieniędzy za wyprawy - praca w Pogotowiu była honorowa.

źródło: NKJP: Mariusz Zaruski - szkic do portretu człowieka (cz. 1), Tygodnik Podhalański, nr 21, 1999

Obecna na spotkaniu senator [...] obiecała rozpowszechnić akcję w Sejmie i Senacie; sama miała transfuzję krwi i dzisiaj chce propagować ideę honorowego krwiodawstwa.

źródło: NKJP: Akcja dla Kongresu, Gazeta Wyborcza, 1997-05-10

6. salwa

Definicja

taki, który związany jest z oddawaniem honorów wojskowych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

salwa, warta honorowa

Cytaty

Spotkanie zakończyła salwa honorowa oddana przez żołnierzy 21. Brygady Strzelców Podhalańskich.

źródło: NKJP: (ECZ): Skrawek niepodległości, Dziennik Polski, 2008-10-27

Warta, pomimo tego, że jest honorowa, pełniona jest zgodnie z regulaminem służby wartowniczej, a żołnierze pełnią służbę na posterunku z bronią – karabinem SKS wyposażonym w amunicję.

źródło: NKJP: Internet

Frazeologizmy

doktorat honoris causa
honorowy doktorat
honorowy gol
honorowa bramka
kompania reprezentacyjna
kompania honorowa
sąd honorowy

Data ostatniej modyfikacji: 05.07.2018