Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | szczęście |
szczęścia |
|
| D. | szczęścia |
szczęść |
|
| C. | szczęściu |
szczęściom |
|
| B. | szczęście |
szczęścia |
|
| N. | szczęściem |
szczęściami |
|
| Ms. | szczęściu |
szczęściach |
|
| W. | szczęście |
szczęścia |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
płn. psł. *sъčęstьje 'pomyślna, dobra część', 'powodzenie, pomyślność, szczęście'
Wyraz złożony: *sъ- ‘dobry’ + *čęstь ‘wycinek, fragment całości’ + przyrostek *-ьje.
Dawni Słowianie powodzenie, pomyślność upatrywali w pozyskiwaniu korzyści materialnych (Bor.)
1.a stan
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- prawdziwe, wielkie; życiowe szczęście; szczęście małżeńskie, rodzinne, zawodowe
- poczucie; gwarant, źródło; łzy szczęścia
- prawo do szczęścia
- brak szczęścia
- dać komuś; znaleźć szczęście
- coś zapewnia szczęście
- promienieć szczęściem
- dążyć do szczęścia; płakać, skakać, szaleć ze szczęścia
- marzyć o szczęściu
Cytaty
|
Wrażenie, że szczęście da jej sława, kariera i posiadanie wielu fanów nie daje nic ponad rozczarowanie i cierpienie. źródło: NKJP: (jada): O miłości i nie tylko, Dziennik Zachodni, 2004-04-21 |
|
|
Korona znalazła sposób na pokonanie Odry na jej stadionie, co wcześniej nie udało się nawet warszawskiej Legii. - Cieszę się ogromnie, można powiedzieć, że jestem w siódmym niebie - promieniał po meczu ze szczęścia trener Korony. źródło: NKJP: Leszek Jaźwiecki: Motyka był w niebie, Dziennik Zachodni, 2009-09-12 |
|
|
Każdy element ślubnej dekoracji coś symbolizuje — tłumaczy piekarka. — Podkowa oznacza szczęście, serca — miłość, kłosy — dostatek. źródło: NKJP: Violetta Gradek: Chleby sercem malowane, Dziennik Zachodni, 2001-08-17 |
|
|
Sławieński Dom Kultury zaprasza na sztukę teatralną pt. „Przed sklepem jubilera” według scenariusza Karola Wojtyły. – Spektakl jest głęboką medytacją o miłości i małżeństwie, szczęściu, goryczy i zawiłościach ludzkiego losu [...]. źródło: NKJP: (syk): Przed sklepem jubilera po krakowsku, Dziennik Bałtycki, 2007-03-29 |
1.b przyczyna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- wielkie, wspólne; moje szczęście
- dar i szczęście, nagroda i szczęście, radość i szczęście, sukces i szczęście
- ktoś/ coś jest czyimś szczęściem/szczęściem dla kogoś
Cytaty
|
Zwiększona liczba urodzeń, to nie tylko szczęście dla rodziców, ale i nowe obowiązki również dla samorządu. źródło: NKJP: Sławomir Cichy: Rodzi się więcej dzieci, powinniśmy się cieszyć, Dziennik Zachodni, 2009-09-25 |
|
|
Publikacja tego rysunku będzie dla nas, rodziców, i dla Klaudii dużą nagrodą i szczęściem. źródło: NKJP (jj): Ruiny bez króla i królowej, Dziennik Zachodni, 2007-05-05 |
|
|
Dzieci są największym skarbem, ich szczęście jest radością i szczęściem najbliższych. źródło: NKJP: (E): Poloneza czas zacząć..., Gazeta Krakowska, 2006-03-14 |
|
|
Największym sukcesem i szczęściem jest rodzina. Cudowna żona, dwie córki i syn. źródło: NKJP: Marek Zaradniak: Żyje z jazzu, Gazeta Poznańska, 2006-05-19 |
|
|
Najwyższym szczęściem jest dać komuś życie. źródło: NKJP: Krzysztof Lichucki: Bezpieczny ratunek, Dziennik Bałtycki, 2001-05-15 |
|
|
Moim szczęściem było to, że dostałam kilka propozycji, które pozwoliły mi się rozwinąć w innych dziedzinach, m. in. w aktorstwie. źródło: NKJP: Anna Gronczewska: Trzeba znaleźć patent na partnera, Dziennik Łódzki, 2007-06-15 |
2. pomyślne okoliczności
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | fortuna |
Połączenia
- duże, niebywałe, niesamowite, ogromne, olbrzymie, prawdziwe, spore, wielkie, wyjątkowe; własne szczęście; ze zmiennym szczęściem
- dużo, sporo, trochę, wiele; mniej, więcej szczęścia
- szczęście i przypadek; z wyczuciem i szczęściem
- bliski szczęścia
- szczęście komuś dopisało, sprzyjało
- zabrakło szczęścia
- dopomóc, pomóc/pomagać; zawdzięczać coś; (nie) wierzyć (własnemu) szczęściu
- mieć; przynieść (komuś) szczęście
- coś zależy od szczęścia
- liczyć na szczęście
- mówić o (dużym, prawdziwym, wyjątkowym...) szczęściu
Cytaty
|
Dla jednych wielkie szczęście, dla innych wielki pech – tak można ocenić rozstrzygnięcia w dwóch meczach II ligi koszykarzy z udziałem drużyn z naszego regionu. źródło: NKJP: (TOK): Ten jeden punkt!, Dziennik Zachodni, 2004-02-24 |
|
|
Kierowca ciężarówki z Poznania może mówić o ogromnym szczęściu, bo wyszedł z wypadku bez szwanku. źródło: NKJP: (syk): Śmierć na krajówce, Dziennik Bałtycki, 2006-09-01 |
|
|
Dzięki ogromnej ambicji i szczęściu, które lubi ludzi nie poddających się bez walki, biało-czerwoni minimalnie przegrali z zespołem przerastającym ich o dwie klasy. źródło: NKJP: Janusz Kozioł: Wspólna taktyka?, Gazeta Krakowska, 2006-06-16 |
|
|
Kobieta nie wierzyła własnemu szczęściu. Prawidłowo odgadła, który krążek oznakowany jest pod spodem zielonym kolorem i wygrała 300 zł. źródło: NKJP: (em): Oszuści z kamerą, Express Ilustrowany, 2001-10-18 |
|
|
Wcześniej Jellinek malował imię Mercedes na swoich samochodach, w których startował w wyścigach. Na szczęście. Imię jego córki miało też przynieść szczęście firmie, dla której pracował. źródło: NKJP: Marcin Zasada: Skąd się biorą nazwy, Dziennik Zachodni, 2007-01-17 |