UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

totalizm

Chronologizacja

1938, NFJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. totalizm
totalizmy
D. totalizmu
totalizmów
C. totalizmowi
totalizmom
B. totalizm
totalizmy
N. totalizmem
totalizmami
Ms. totalizmie
totalizmach
W. totalizmie
totalizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Od: fr. total 'totalny'

1. polityczny

Definicja

forma rządów, w której władzę sprawuje jedna partia, obowiązuje jedna ideologia, a państwo kontroluje życie obywateli i zwalcza opór i niezadowolenie, stosując przemoc

Wymowa

[totalism] lub [totalizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dżuma XX wieku, totalitaryzm

Połączenia

  • totalizm i dyktatura

Cytaty

Wolę umiarkowany totalizm Hiszpanii czasów generała Franco od [...] naznaczonej rozlewem krwi [...] anarchii.

źródło: NKJP: Liczy się konkret, Gazeta Wyborcza, 1993-02-13

[...] lata 1949 i 1950 był to [...] czas krystalizowania się stalinowskiego totalizmu w coraz bardziej złowrogiej postaci.

źródło: NKJP: Jan Z. Słojewski: Perswazje i wycinki, Polityka, 2000-01-15

W najbardziej dramatycznych momentach lat osiemdziesiątych pani premier stała po właściwej stronie, jeśli chodzi o walkę z totalizmem, nie służyła totalizmowi.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.07.1992 r.

Podpisana niedawno polsko-rosyjska deklaracja przeciw totalizmowi stwierdza ponad wszelką wątpliwość, że szczątki zamordowanych polskich oficerów zostały odnalezione [...].

źródło: NKJP: Joanna Walc: Życie w nagrodę, Gazeta Wyborcza, 1992-06-06

2. moralny

Definicja

ezoter. 
koncepcja postulująca osiągnięcie szczęścia przez przestrzeganie opisanych formalnie zasad moralnych i etycznych, traktująca wartości jako policzalne i doświadczalne zmysłowo dane

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [totaliźmie] lub [totalizmie].

Wymowa

[totalism] lub [totalizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

[...] nasza planeta jest rodzajem pola bitewnego, gdzie ścierają się owe dwie przeciwstawne filozofie - parasitism [...] oraz totalizm starający się skierować ludzkość na drogę wiedzy o istnieniu Boga.

źródło: NKJP: Internet

Zaleceniem totalizmu jest zabijanie zwierząt swoimi rękoma (oczywiście tylko w celu ich spożycia) [...].

źródło: NKJP: Internet

[...] w totalizmie standardem jest wielorakie rozumienie tego, czym jest Bóg.

źródło: NKJP: Internet

[...] objawienie Dayaków [... nie były bezpośrednio związane z totalizmem ani z innymi moimi badaniami, ale wywarły one znaczący wpływ na kształt tej postępowej filozofii.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json