sąd Boży

Na ziemi bytowskiej jeszcze w XVIII wieku straszono kobiety sądem Bożym. Według relacji bytowskiego pastora Scheerbartha w 1787 roku odbył się proces czarownicy Somnitz z Masłowic. Dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku zabroniono „pławienia” niewinnych niewiast [...].

źródło: NKJP: Joanna Jusianiec: Katarzyny śmierć w płomieniach, Dziennik Słˆupski, 2000-04-21

Pokonany w pojedynku zostawał uznany za winnego, w próbie zaś wody lub ognia osobę, która wyszła z niej cało, uważano za niewinną. Procedura polegająca na stosowaniu sądów Bożych była wśród ludów barbarzyńskich popularna i przetrwała jeszcze długo w czasach historycznych.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

Poddał Ludwikę sądowi bożemu szczególnego rodzaju: wieczorem przyniósł uwięzionej grubą cegłę i oznajmił, że jeśli do rana przewierci ją na wylot palcem, to udowodni swoją niewinność.

źródło: NKJP: Tomasz Chludziński: Gdzie straszy?, Gazeta Wyborcza, 1992-08-21

Wnet sąd boży się odbędzie, wnet ustalimy winę wiedźmy, a i waszą cnotę sprawdzimy zarazem! Ale nie na miecze, topory, kopie czy strzały! Znacie, mówicie, reguły sądu bożego? I ja je znam! Oto podkowy w węgle włożone, rozpalone do białości! Chrzest ognia! [...] Który podkowę z ognia wyjmie, do mnie ją przyniesie i śladu oparzeń nie zdradzi, ten dowiedzie, że wiedźma jest bez winy. Jeśli zaś co innego sąd boży pokaże, tedy i wam śmierć, i jej!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Jednak okoliczni mieszkańcy nie zgodzili się na egzekucję powszechnie lubianego człowieka. Aby rozsądzić spór, zarządzono tzw. Sąd Boży. Nakazano wójtowi posadzić sosnę do góry korzeniami - gdyby drzewo przyjęło się, miał być uznany za niewinnego. Według legendy sosna, świadcząc o niewinności wójta, natychmiast zaczęła rosnąć [...].

źródło: NKJP: Paweł Zarzyński, Robert Tomusiak: Najsłynniejsze drzewa Polski Sosna „Ośmiornica” z Proszowa, Las Polski, 2009-02-16