UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyklepać

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. klepać

1. kosę

Definicja

rozpłaszczyć i wyrównać za pomocą wielu uderzeń

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sklepać

Połączenia

  • wyklepać blachę, kosę, ostrze czegoś, pług

Cytaty

Chłop honorny i twardy. Nie pazerny na pieniądze. [...] Jak nikt we wsi potrafi wyklepać kosę.

źródło: NKJP: Beata Zalot: Gazda dusz, Tygodnik Podhalański, 1997, nr 11-12

Któregoś dnia wybrał się ojciec do kowala pług wyklepać, bo jakoś tak wiosną powiało.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Modele robi się też z włókna szklanego, czyli laminatu. – Jako dodatek wykorzystuje się cieniutko wyklepaną blachę.

źródło: NKJP: dko: Pasja modelarstwa, Lokalna, 2002-05-15

Pięty można trochę rozciągnąć u szewca i dobrze wyklepać skórę młotkiem na kopytach.

źródło: NKJP: Re: buty ze skóry twarde, Usenet -- pl.rec.góry, 2006-03-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepię
 wyklepiemy
2 os. wyklepiesz
 wyklepiecie
3 os. wyklepie
 wyklepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałem
+(e)m wyklepał
 wyklepałam
+(e)m wyklepała
 wyklepałom
+(e)m wyklepało
 wyklepaliśmy
+(e)śmy wyklepali
 wyklepałyśmy
+(e)śmy wyklepały
2 os. wyklepałeś
+(e)ś wyklepał
 wyklepałaś
+(e)ś wyklepała
 wyklepałoś
+(e)ś wyklepało
 wyklepaliście
+(e)ście wyklepali
 wyklepałyście
+(e)ście wyklepały
3 os. wyklepał
 wyklepała
 wyklepało
 wyklepali
 wyklepały

bezosobnik: wyklepano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepmy
2 os. wyklep
 wyklepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałbym
bym wyklepał
 wyklepałabym
bym wyklepała
 wyklepałobym
bym wyklepało
 wyklepalibyśmy
byśmy wyklepali
 wyklepałybyśmy
byśmy wyklepały
2 os. wyklepałbyś
byś wyklepał
 wyklepałabyś
byś wyklepała
 wyklepałobyś
byś wyklepało
 wyklepalibyście
byście wyklepali
 wyklepałybyście
byście wyklepały
3 os. wyklepałby
by wyklepał
 wyklepałaby
by wyklepała
 wyklepałoby
by wyklepało
 wyklepaliby
by wyklepali
 wyklepałyby
by wyklepały

bezosobnik: wyklepano by

bezokolicznik: wyklepać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyklepawszy

gerundium: wyklepanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyklepany

odpowiedniki aspektowe: wyklepywać , klepać

Składnia

Rzosobowy + wyklepać +
CO + (CZYM)

2. poduszkę

Definicja

poprawić stan czegoś za pomocą wielu lekkich uderzeń otwartą dłonią

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • wyklepać poduszki

Cytaty

Oblekłam świeżą pościel, wyklepałam poduszki na szerokim, zbitym z desek łóżku.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008

Bardzo chciałabym położyć się w takiej klinice i żeby mnie wymasowali, wyklepali, zadbali o moje włosy, ręce, paznokcie.

źródło: NKJP: Ryszarda Wojciechowska: Po ile te roleksy?, Gazeta Krakowska, 2006-01-20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepię
 wyklepiemy
2 os. wyklepiesz
 wyklepiecie
3 os. wyklepie
 wyklepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałem
+(e)m wyklepał
 wyklepałam
+(e)m wyklepała
 wyklepałom
+(e)m wyklepało
 wyklepaliśmy
+(e)śmy wyklepali
 wyklepałyśmy
+(e)śmy wyklepały
2 os. wyklepałeś
+(e)ś wyklepał
 wyklepałaś
+(e)ś wyklepała
 wyklepałoś
+(e)ś wyklepało
 wyklepaliście
+(e)ście wyklepali
 wyklepałyście
+(e)ście wyklepały
3 os. wyklepał
 wyklepała
 wyklepało
 wyklepali
 wyklepały

bezosobnik: wyklepano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepmy
2 os. wyklep
 wyklepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałbym
bym wyklepał
 wyklepałabym
bym wyklepała
 wyklepałobym
bym wyklepało
 wyklepalibyśmy
byśmy wyklepali
 wyklepałybyśmy
byśmy wyklepały
2 os. wyklepałbyś
byś wyklepał
 wyklepałabyś
byś wyklepała
 wyklepałobyś
byś wyklepało
 wyklepalibyście
byście wyklepali
 wyklepałybyście
byście wyklepały
3 os. wyklepałby
by wyklepał
 wyklepałaby
by wyklepała
 wyklepałoby
by wyklepało
 wyklepaliby
by wyklepali
 wyklepałyby
by wyklepały

bezosobnik: wyklepano by

bezokolicznik: wyklepać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyklepawszy

gerundium: wyklepanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyklepany

odpowiednik aspektowy: wyklepywać

Składnia

Rzosobowy + wyklepać +
KOGO/CO

3. samochód

Definicja

pot. 
naprawić uszkodzoną karoserię lub inny przedmiot z blachy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  naprawić

Połączenia

  • wyklepać błotnik, drzwi, zderzak; karoserię, samochód
  • wyklepać i wymalować, wyklepać i polakierować

Cytaty

– Słuchaj, stało się to, jak ja prowadziłem, i zrobię wszystko, żeby go wyklepać, jak najtaniej i jak najładniej, i oczywiście poniosę wszystkie koszty.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

W ciągu paru dni, za podwójną opłatę, wyklepano i polakierowano mój samochodzik oraz wymieniono zdarte do cna opony.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Odnowiono go, wymieniono kilka części, wyklepano jeden lekko wgnieciony bok i wyczyszczono tak, że wygląda jak prosto z fabryki.

źródło: NKJP: AS, JS, AN: Turek, Gazeta Poznańska, 2002-05-08

Na uwagi, że hełm był zniszczony, replikował, że dałby się wyklepać.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

[...] czy pragnienie wyklepania wgniecionych drzwi ma sens, czy należy to odłożyć na czas po trzeciej stłuczce.

źródło: NKJP: Ewok: Kobiecy krąg, Pinezka.pl, 2006-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepię
 wyklepiemy
2 os. wyklepiesz
 wyklepiecie
3 os. wyklepie
 wyklepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałem
+(e)m wyklepał
 wyklepałam
+(e)m wyklepała
 wyklepałom
+(e)m wyklepało
 wyklepaliśmy
+(e)śmy wyklepali
 wyklepałyśmy
+(e)śmy wyklepały
2 os. wyklepałeś
+(e)ś wyklepał
 wyklepałaś
+(e)ś wyklepała
 wyklepałoś
+(e)ś wyklepało
 wyklepaliście
+(e)ście wyklepali
 wyklepałyście
+(e)ście wyklepały
3 os. wyklepał
 wyklepała
 wyklepało
 wyklepali
 wyklepały

bezosobnik: wyklepano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepmy
2 os. wyklep
 wyklepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałbym
bym wyklepał
 wyklepałabym
bym wyklepała
 wyklepałobym
bym wyklepało
 wyklepalibyśmy
byśmy wyklepali
 wyklepałybyśmy
byśmy wyklepały
2 os. wyklepałbyś
byś wyklepał
 wyklepałabyś
byś wyklepała
 wyklepałobyś
byś wyklepało
 wyklepalibyście
byście wyklepali
 wyklepałybyście
byście wyklepały
3 os. wyklepałby
by wyklepał
 wyklepałaby
by wyklepała
 wyklepałoby
by wyklepało
 wyklepaliby
by wyklepali
 wyklepałyby
by wyklepały

bezosobnik: wyklepano by

bezokolicznik: wyklepać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyklepawszy

gerundium: wyklepanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyklepany

odpowiedniki aspektowe: wyklepywać , klepać

Składnia

Rzosobowy + wyklepać +
CO

4. na klawiaturze

Definicja

pot. 
napisać, uderzając palcami w klawisze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  napisać

Połączenia

  • wyklepać na komputerze, na maszynie (do pisania)

Cytaty

Zaufana urzędniczka [...] powitała nas nowoczesnym: „W czym mogę pomóc?”, i poprosiła do małego pomieszczenia z napisem „Wstęp wzbroniony”. Tam wyklepała na klawiaturze dane Denglera.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk. Opowiadania starej daty, 2003

Papiery są zakurzone i brudne. Przeglądamy pierwsze z brzegu. Odręcznie wypełniane formularze, [...] legitymacje NSDAP, wyklepane na maszynie instrukcje ze starostwa, rządowe druki...

źródło: NKJP: Piotr Kanikowski: Gazeta Wrocławska, 1999, nr 10/11

[...] a może i sama Agnieszka Drotkiewicz obdarzy nas łaską i jakąś ciekawszą laurkę o sobie wyklepie na klawiaturze.

źródło: NKJP: Dyskusja:Agnieszka Drotkiewicz: Wikipedia.pl, 2007-04-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepię
 wyklepiemy
2 os. wyklepiesz
 wyklepiecie
3 os. wyklepie
 wyklepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałem
+(e)m wyklepał
 wyklepałam
+(e)m wyklepała
 wyklepałom
+(e)m wyklepało
 wyklepaliśmy
+(e)śmy wyklepali
 wyklepałyśmy
+(e)śmy wyklepały
2 os. wyklepałeś
+(e)ś wyklepał
 wyklepałaś
+(e)ś wyklepała
 wyklepałoś
+(e)ś wyklepało
 wyklepaliście
+(e)ście wyklepali
 wyklepałyście
+(e)ście wyklepały
3 os. wyklepał
 wyklepała
 wyklepało
 wyklepali
 wyklepały

bezosobnik: wyklepano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepmy
2 os. wyklep
 wyklepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałbym
bym wyklepał
 wyklepałabym
bym wyklepała
 wyklepałobym
bym wyklepało
 wyklepalibyśmy
byśmy wyklepali
 wyklepałybyśmy
byśmy wyklepały
2 os. wyklepałbyś
byś wyklepał
 wyklepałabyś
byś wyklepała
 wyklepałobyś
byś wyklepało
 wyklepalibyście
byście wyklepali
 wyklepałybyście
byście wyklepały
3 os. wyklepałby
by wyklepał
 wyklepałaby
by wyklepała
 wyklepałoby
by wyklepało
 wyklepaliby
by wyklepali
 wyklepałyby
by wyklepały

bezosobnik: wyklepano by

bezokolicznik: wyklepać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyklepawszy

gerundium: wyklepanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyklepany

odpowiedniki aspektowe: wyklepywać , klepać

Składnia

Rzosobowy + wyklepać +
CO + (na CZYM)

5. pacierz

Definicja

wypowiedzieć, mechanicznie odtwarzając z pamięci

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odklepać
hiperonimy:  wypowiedzieć

Połączenia

  • wyklepać formułkę, pacierz, wiersz
  • wyklepać mechanicznie

Cytaty

Wiedział czego życzyć, nie wyklepał formułki z szablonu.

źródło: NKJP: Drwalisty: Zaspamowany życzeniami, Blog „Zasuwaniec”, 2008-09-28

- To nie jest tak, że przeczytam jakąś bajkę, nauczę się jej na pamięć i później wyklepię.

źródło: NKJP: Aneta Kyzioł: Zbudzeni przez śpiącą królewnę, Polityka, 2006-04-15, nr 2550

Złożył na procesie wstrząsające zeznania. Najpierw wyklepał wersję podaną przez policję, a potem nagle ją w całości odwołał.

źródło: NKJP: Krystyna Jagiełło: Dziedzice bezprawnej wolności, 2007

Zasługują one z pewnością na coś jeszcze więcej niż kwiat okazyjny, czy skromne życzenia wyklepane czasem jakby od niechcenia.

źródło: NKJP: Najlepsze życzenia!, Tygodnik Siedlecki, 2009-03-08

- Nie chodziło nam o nauczenie się na pamięć wiersza i wyklepanie go. Chcieliśmy, żeby młodzież wgłębiła się w to, zrozumiała.

źródło: NKJP: Jacek Skrobisz: Wielki nieobecny, ale zawsze bliski, Dziennik Bałtycki, 2006-11-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepię
 wyklepiemy
2 os. wyklepiesz
 wyklepiecie
3 os. wyklepie
 wyklepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałem
+(e)m wyklepał
 wyklepałam
+(e)m wyklepała
 wyklepałom
+(e)m wyklepało
 wyklepaliśmy
+(e)śmy wyklepali
 wyklepałyśmy
+(e)śmy wyklepały
2 os. wyklepałeś
+(e)ś wyklepał
 wyklepałaś
+(e)ś wyklepała
 wyklepałoś
+(e)ś wyklepało
 wyklepaliście
+(e)ście wyklepali
 wyklepałyście
+(e)ście wyklepały
3 os. wyklepał
 wyklepała
 wyklepało
 wyklepali
 wyklepały

bezosobnik: wyklepano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepmy
2 os. wyklep
 wyklepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałbym
bym wyklepał
 wyklepałabym
bym wyklepała
 wyklepałobym
bym wyklepało
 wyklepalibyśmy
byśmy wyklepali
 wyklepałybyśmy
byśmy wyklepały
2 os. wyklepałbyś
byś wyklepał
 wyklepałabyś
byś wyklepała
 wyklepałobyś
byś wyklepało
 wyklepalibyście
byście wyklepali
 wyklepałybyście
byście wyklepały
3 os. wyklepałby
by wyklepał
 wyklepałaby
by wyklepała
 wyklepałoby
by wyklepało
 wyklepaliby
by wyklepali
 wyklepałyby
by wyklepały

bezosobnik: wyklepano by

bezokolicznik: wyklepać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyklepawszy

gerundium: wyklepanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyklepany

odpowiedniki aspektowe: wyklepywać , klepać

Składnia

Rzosobowy + wyklepać +
CO

6. tajemnicę

Definicja

pot. 
mówiąc, wyjawić coś, co powinno pozostać tajemnicą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wygadać, wypaplać
hiperonimy:  ujawnić, wyjawić

Połączenia

  • wyklepać wszystko
  • wyklepać jak na spowiedzi

Cytaty

Musiał pan mu wszystko wyklepać, bo wiedzieli nawet, co było w tych listach.

źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004

[...] po co mu powiedziała, niepotrzebnie, a mówił, że nie wyklepie, nawet jak nie wyklepie, to będzie ją prześladował.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wióry, 1996

- Ja nie będę gadał. Ale z Tolą to nie wiadomo - zafrasował się nagle. - One zawsze wyklepią.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

- Wszystko w porządku? - zapytała Megi ze schodów.
Nienawidził jej za tę troskę, za to, że poczciwie mu wszystko wyklepała.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepię
 wyklepiemy
2 os. wyklepiesz
 wyklepiecie
3 os. wyklepie
 wyklepią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałem
+(e)m wyklepał
 wyklepałam
+(e)m wyklepała
 wyklepałom
+(e)m wyklepało
 wyklepaliśmy
+(e)śmy wyklepali
 wyklepałyśmy
+(e)śmy wyklepały
2 os. wyklepałeś
+(e)ś wyklepał
 wyklepałaś
+(e)ś wyklepała
 wyklepałoś
+(e)ś wyklepało
 wyklepaliście
+(e)ście wyklepali
 wyklepałyście
+(e)ście wyklepały
3 os. wyklepał
 wyklepała
 wyklepało
 wyklepali
 wyklepały

bezosobnik: wyklepano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyklepmy
2 os. wyklep
 wyklepcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyklepałbym
bym wyklepał
 wyklepałabym
bym wyklepała
 wyklepałobym
bym wyklepało
 wyklepalibyśmy
byśmy wyklepali
 wyklepałybyśmy
byśmy wyklepały
2 os. wyklepałbyś
byś wyklepał
 wyklepałabyś
byś wyklepała
 wyklepałobyś
byś wyklepało
 wyklepalibyście
byście wyklepali
 wyklepałybyście
byście wyklepały
3 os. wyklepałby
by wyklepał
 wyklepałaby
by wyklepała
 wyklepałoby
by wyklepało
 wyklepaliby
by wyklepali
 wyklepałyby
by wyklepały

bezosobnik: wyklepano by

bezokolicznik: wyklepać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyklepawszy

gerundium: wyklepanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyklepany

Składnia

Rzosobowy + wyklepać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN