UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

orzeźwić

Chronologizacja

1780, Bańk

Pochodzenie

Zob. rzeźwy

Definicja

spowodować, że ktoś, kto był zmęczony lub senny, odzyskał energię i chęć do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Połączenia

wiatr orzeźwił; woda orzeźwiła; powietrze orzeźwiło kogoś
orzeźwić nieco, trochę, zupełnie
orzeźwić i podniecić

Cytaty

Wziął chłopca na ręce i wyniósł z kościoła. Liczył, że chłodne powietrze go orzeźwi.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Martwe światło, 2009

Imprezę w pierwszej części zakłócił ulewny deszcz, który jak się później okazało nikogo nie wystraszył, a jedynie orzeźwił, a dzieciom przysporzył wesołych harców w błocie.

źródło: NKJP: (MO): Rodzinny festyn dla mieszkańców, Nakielski Czas, 2005-06-08

Nie ma lepszego orzeźwienia w upalne dni niż szklanka mrożonej herbaty.

źródło: NKJP: (kap, karo): Nowości do domowej spiżarni, Dziennik ZachodniI, 2005-06-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	orzeźwię	orzeźwimy
2 os.	orzeźwisz	orzeźwicie
3 os.	orzeźwi	orzeźwią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	orzeźwiłem +(e)m orzeźwił	orzeźwiłam +(e)m orzeźwiła	orzeźwiłom +(e)m orzeźwiło	orzeźwiliśmy +(e)śmy orzeźwili	orzeźwiłyśmy +(e)śmy orzeźwiły
2 os.	orzeźwiłeś +(e)ś orzeźwił	orzeźwiłaś +(e)ś orzeźwiła	orzeźwiłoś +(e)ś orzeźwiło	orzeźwiliście +(e)ście orzeźwili	orzeźwiłyście +(e)ście orzeźwiły
3 os.	orzeźwił	orzeźwiła	orzeźwiło	orzeźwili	orzeźwiły

bezosobnik: orzeźwiono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		orzeźwijmy
2 os.	orzeźwij	orzeźwijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	orzeźwiłbym bym orzeźwił	orzeźwiłabym bym orzeźwiła	orzeźwiłobym bym orzeźwiło	orzeźwilibyśmy byśmy orzeźwili	orzeźwiłybyśmy byśmy orzeźwiły
2 os.	orzeźwiłbyś byś orzeźwił	orzeźwiłabyś byś orzeźwiła	orzeźwiłobyś byś orzeźwiło	orzeźwilibyście byście orzeźwili	orzeźwiłybyście byście orzeźwiły
3 os.	orzeźwiłby by orzeźwił	orzeźwiłaby by orzeźwiła	orzeźwiłoby by orzeźwiło	orzeźwiliby by orzeźwili	orzeźwiłyby by orzeźwiły

bezosobnik: orzeźwiono by

bezokolicznik: orzeźwić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: orzeźwiwszy

gerundium: orzeźwienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	orzeźwienie	orzeźwienia
D.	orzeźwienia	orzeźwień
C.	orzeźwieniu	orzeźwieniom
B.	orzeźwienie	orzeźwienia
N.	orzeźwieniem	orzeźwieniami
Ms.	orzeźwieniu	orzeźwieniach
W.	orzeźwienie	orzeźwienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: orzeźwiony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	orzeźwiony	orzeźwiony	orzeźwiony	orzeźwione	orzeźwiona
D.	orzeźwionego	orzeźwionego	orzeźwionego	orzeźwionego	orzeźwionej
C.	orzeźwionemu	orzeźwionemu	orzeźwionemu	orzeźwionemu	orzeźwionej
B.	orzeźwionego	orzeźwionego	orzeźwiony	orzeźwione	orzeźwioną
N.	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwioną
Ms.	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	orzeźwieni	orzeźwieni	orzeźwione	orzeźwione
D.	orzeźwionych	orzeźwionych	orzeźwionych	orzeźwionych
C.	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwionym	orzeźwionym
B.	orzeźwionych	orzeźwionych	orzeźwionych	orzeźwione
N.	orzeźwionymi	orzeźwionymi	orzeźwionymi	orzeźwionymi
Ms.	orzeźwionych	orzeźwionych	orzeźwionych	orzeźwionych

odpowiedniki aspektowe: orzeźwiać , rzeźwić

Składnia

Rz_nieżywotny

orzeźwić

KOGO

Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2014