UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

osadzić

Chronologizacja

1386, SStp

Pochodzenie

Zob. sadzić

1. w otworze

Definicja

przytwierdzić jakąś rzecz, wsadzając jej koniec lub brzeg w otwór innej rzeczy albo nakładając ciasno na coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obsadzić
hiperonimy:  umocować, zamocować

Połączenia

  • osadzić choinkę, pal, strzałę, śrubę, świecę; kapelusz, okulary
  • osadzić na kiju, na zawiasach; na głowie, na nosie
  • osadzić w cięciwie, w dziurze, w otworze, w ramce, w rysie, w szczelinie, w szparze, w świeczniku, w ziemi
  • osadzić na sztorc

Cytaty

Na stoliku [...] stała pusta ramka. Henryka osadziła w niej fotografię i z zadowoleniem obejrzała swoje dzieło.

źródło: KWSJP: Barbara Nawrocka-Dońska: Stolik z fotografią, 1975

Zapalił papierosa i osadziwszy go w drewnianej cygarniczce, zapytał: - Nie powinni mnie chyba prędko zwolnić, co?

źródło: KWSJP: Marek Hłasko: Ósmy dzień tygodnia, 1956

W składzie z narzędziami znajdujemy sierp osadzony na długim kiju i idziemy do sadzawki naciąć olbrzymich, biało-różowych kwiatów.

źródło: KWSJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem (Francja 1940-1944), 1957

Spoza nisko osadzonych na nosie okularów oglądał dokładnie każdy bilet. Czytał słowo po słowie.

źródło: KWSJP: Wicenty Z. Milenuszkiewicz: Wybierać kotwicę, 1964

W południe Kukuła przyniósł z lasu niewielką choinkę, zbił krzyżak i osadziwszy ją porządnie, pozawieszał na gałązkach małe, czerwone jabłuszka o pomarszczonej skórce.

źródło: KWSJP: Tadeusz Hołuj: Raj, 1972

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
CO + GDZIE

2. w więzieniu

Definicja

książk. 
umieścić kogoś w jakimś miejscu pod przymusem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zadrutować, zamknąć
hiperonimy:  umieścić

Połączenia

  • osadzić jeńca, więźnia
  • osadzić w areszcie, w celi, w izbie wytrzeźwień, w obozie dla internowanych, w obozie koncentracyjnym, w policyjnej izbie zatrzymań, w szpitalu psychiatrycznym, w twierdzy, w więzieniu, w wieży, w zakładzie karnym

Cytaty

Po jakimś czasie od ucieczki ojca Niemcy aresztowali matkę. Osadzili ją w więzieniu w Jaśle.

źródło: KWSJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002

Nakazał straży przybocznej zaaresztowanie [...] wróżbiarki. Osadził ją w wieży przy bramie dardańskiej, skazał na chleb i wodę.

źródło: KWSJP: Jan Alfred Szczepański: Troja dla dorosłych, 1975

W połowie października zostaje aresztowany przez NKWD i wywieziony do Białegostoku. Stamtąd, w listopadzie, trafia do Ostaszkowa, gdzie zostaje osadzony w sowieckim lagrze.

źródło: KWSJP: K.C.: Świadkowie tamtych zdarzeń, Wieści Podwarszawskie, 1998, nr 21

Zatrzymanym przedstawiono dwa poważne zarzuty: działanie w zorganizowanej grupie przestępczej i przemyt znacznej ilości narkotyków. Decyzją Sądu Rejonowego w Lublinie zostali osadzeni w areszcie śledczym.

źródło: KWSJP: Henryk Malanowski: Ratujmy własne dzieci, Detektyw, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
KOGO + GDZIE

3. kolonistów

Definicja

spowodować, że ktoś gdzieś zamieszka lub zacznie tam stale przebywać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osiedlić
hiperonimy:  umieścić

Połączenia

  • osadzić chłopa, fornala, kolonistów, zbrojną drużynę
  • osadzić na dobrej ziemi, na prowincji, na wsi, na zamku, na ziemiach
  • osadzić w gospodarstwie

Cytaty

Obok kościoła powstał wkrótce klasztor. Frankowie usunęli z niego greckich mnichów, a osadzili łacińskich.

źródło: KWSJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Pod koniec XVII wieku Jan Sobieski osadził w Żółkwi przybyłego z Amsterdamu drukarza hebrajskiego Uri Febusa Halevy’ego, którego potomkowie przenieśli się pod koniec XVIII wieku do Lwowa.

źródło: KWSJP: Józef Szocki: Księgozbiory domowe w Galicji wschodniej (1772–1918), 2001

Penge Afra osadził mnie na dobrej ziemi, dał bogactwo i ludzi.

źródło: KWSJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

W roku 1228 Henryk Brodaty zajął Kraków, a Grzymisławę osadził na ziemi sandomierskiej.

źródło: KWSJP: Jadwiga Żylińska: Piastówny i żony Piastów, 1969

Iftael możny i bogaty. [...] Niedługo osadzi też u was zbrojną drużynę, która strzec będzie ładu i waszego bezpieczeństwa.

źródło: KWSJP: Tadeusz Kudliński: Gniew o Szoszannę, 1963

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
KOGO + GDZIE

4. powieść

Definicja

umieścić akcję dzieła w jakimś miejscu i czasie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  umieścić

Połączenia

  • osadzić akcję, film, opowiadanie, powieść
  • osadzić w jakichś realiach

Cytaty

Żadnej ze swoich książek nie zdołałem osadzić w Krakowie. Wszystkie one, przymierzone do Krakowa, nagle zaczynały tracić barwę, zapach, ruch, czyli po prostu życie.

źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Nowy świat i okolice, 1986

Historię dwu detektywów, z których jeden schodzi na złe drogi, osadził reżyser w realiach Los Angeles.

źródło: KWSJP: Jerzy Pawlas Pugaczow: Film. Notatnik recenzenta, Perspektywy, 1980, nr 14

Akcję „Białej Gwardii” osadził Bułhakow w swoim kijowskim mieszkaniu. Dziś jest tam muzeum.

źródło: KWSJP: Agnieszka Gniotek: Śladami „Białej Gwardii”, Dzień dobry, 2001, nr 17

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
CO

5. w tradycji

Definicja

związać z jakimś miejscem, środowiskiem lub tradycją

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • osadzić w konwencji, w kulturze, w tradycji

Cytaty

Arystokracja pruska, trzon wojskowo-politycznej elity, była prawdziwym nieszczęściem kraju, daleko bardziej niż arystokracja bawarska i zachodnioniemiecka, mocno osadzone w kulturze wielkoburżuazyjnej i spowinowacone z wielkim przemysłem i finansjerą.

źródło: KWSJP: Franciszek Ryszka: Noc i mgła: Niemcy w okresie hitlerowskim, 1963

Requiem Polskie jest niewątpliwie osadzone w wielkiej, europejskiej tradycji muzycznej tego gatunku.

źródło: KWSJP: Stanisław Dąbek: Twórczość mszalna kompozytorów polskich XX wieku: 1900-1995, 1996

Idea wczucia, doskonale osadzona w atmosferze intelektualnej epoki, nie skrystalizowała się, mimo takich czy innych inspiracji.

źródło: KWSJP: Michał Głowiński: Ekspresja i empatia, 1997

W latach 80. Socha był animatorem lokalnej sceny nowofalowego rocka, a jego muzykę nazywano awangardą, bo na przekór anglosaskim trendom starał się ją osadzić w lokalnej aurze.

źródło: KWSJP: Rafał Księżyk, Michał Mendyk: Nowe życie zabitej muzyki, 2005

Partyjne doły wyniosły Costasa Karamanlisa na najwyższe stanowisko. […] Młody Karamanlis jest dobrze osadzony w sferach bankowych i gospodarczych, co stwarza nadzieję na modernizację partii.

źródło: KWSJP:Daniel Passent: Polityka prorodzinna, Polityka, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
CO + w CZYM

6. w miejscu

Definicja

zatrzymać gwałtownie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zatrzymać

Połączenia

  • jeździec osadził
  • osadzić klacz, konia, ogiera, psa
  • osadzić na miejscu
  • osadzić w miejscu
  • osadzić ostro

Cytaty

Konny osadził konia ostrogą, bo kręcił się niespokojnie, strzygąc uszami i prychając śliną.

źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Siedem zacnych grzechów głównych

Ostro osadził okrytego pianą konia i zeskakując na ziemię zawołał: – Dokąd to panowie się wybrali?

źródło: KWSJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Jeden krótki błysk latarki oślepił go i osadził w miejscu. Przed nim, za świetlistym snopem, stał jakiś człowiek.

źródło: KWSJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Milicjant jednak naciągnął smycz, osadził psa na miejscu, czekając, aż się zbliży tyraliera.

źródło: KWSJP:Gorące południe. Opowiadania bułgarskie 1960-1966, 1967

„Sita” przemknęła przez przerwę w pierścieniu. Błyskawicznie zrzucona kotwica osadziła ją na miejscu. Ustało kołysanie.

źródło: KWSJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
KOGO/CO

7. ostrym słowem

Definicja

pohamować czyjeś niewłaściwe zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  powstrzymać się

Połączenia

  • spojrzenie osadziło kogoś
  • osadzić ostro

Cytaty

Już otwierała usta, gdy osadziło ją niespodziewanie ostre wejrzenie Lutka.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Paukszta: Ich trzech i dziewczyna, 1978

Medarda, gdyby pozwolił sobie na coś podobnego, osadziłabym ostrzej.

źródło: KWSJP: Władysław Ogrodziński: Ulica zwana Bystrą, 1985

Ta replika rzeczywiście Olkiewicza osadziła. Zrozumiał też, że - przeholowawszy w obcesowości - przekreślił gotowość Eytnera do szczerych odpowiedzi na dalsze pytania.

źródło: KWSJP: Jerzy Jesionowski: Nad urwiskiem, 1987

- Ej, koleś, tylko nie z nami w ten sposób... - zaczął Lutek, osadził go jednak Szymon krótkim syknięciem.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Paukszta: Ich trzech i dziewczyna, 1978

- Boisz się, co? Paracelsus znów nic nie odpowiedział. - Ale się brzydzisz - pytał tamten, już mniej kpiąco. - Całował się z tobą nie będę - osadził go lekarz - a brzydzić się nie ma czego.

źródło: KWSJP: Wacław Gołembowicz: Wędrowiec, 1963

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
KOGO

8. na powierzchni

Definicja

pokryć jakąś powierzchnię warstwą czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Połączenia

  • wiatr osadził; wody osadziły coś
  • osadzić piasek, szadź, żwir

Cytaty

W kulometrze srebrowym można dokładnie zważyć osadzone na elektrodzie srebro.

źródło: NKJP: www.wikipedia.org

Pochodzenia polodowcowego są również ozy – strome wały ziemne, zbudowane z piasków gruboziarnistych i żwirów, osadzone przez wody płynące w tunelach lodowych.

źródło: WSJP: Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska: przewodnik, 1989

Okruchy śnieżynek osadzone przez wiatr nazywa się śniegiem przewianym.

źródło: WSJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

Na przedpolu lądolodu wiatr osadził grubą warstwę drobnego pyłu; jest to less, na którym później wykształciły się najżyźniejsze gleby w Europie.

źródło: Internet

Mamy tu do czynienia ze starorzeczami oraz grząskimi obniżeniami, w których leniwe wody osadziły piasek i ił.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

odpowiednik aspektowy: osadzać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
CO

9. o częściach ciała, roślin

Definicja

o częściach ciała, roślin: zostać umiejscowionym gdzieś i w jakiś sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • miejsce osadzenia

Cytaty

Głęboko osadzone siwe oczy patrzyły przenikliwie, ale nie dostrzegłem w nich szczególnej sympatii.

źródło: KWSJP: Henryk Panas: Na rozstajnych drogach, 1974

Seter angielski jest wyżłem średniej wysokości [...]. Głowa wąska, długa. Pysk długi, prostokątny. Uszy średniej długości, osadzone nisko, miękkie i cienkie.

źródło: KWSJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Nieznajomy był wzrostu Zygmunta, krępy, z nisko osadzoną głową, która prawie całkowicie ginęła w postawionym kołnierzu płaszcza.

źródło: KWSJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

Oprócz efektownych kwiatów Pink Panda ma dekoracyjne liście - z wierzchu lekko połyskujące, ciemnozielone, od spodu zaś jasne, osadzone na krótkich ogonkach.

źródło: KWSJP: Jacek Marcinkowski: Nowości ogrodnicze, Kwietnik, 1995

Piwonie rozmnaża się wyłącznie późnym latem [...]. Wykopuje się ją i odcina pędy na wysokości kilku centymetrów ponad miejscem osadzenia pąków.

źródło: KWSJP: Jacek Marcinkowski; Katarzyna Pruś: Byliny, Kwietnik, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadzę
 osadzimy
2 os. osadzisz
 osadzicie
3 os. osadzi
 osadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłem
+(e)m osadził
 osadziłam
+(e)m osadziła
 osadziłom
+(e)m osadziło
 osadziliśmy
+(e)śmy osadzili
 osadziłyśmy
+(e)śmy osadziły
2 os. osadziłeś
+(e)ś osadził
 osadziłaś
+(e)ś osadziła
 osadziłoś
+(e)ś osadziło
 osadziliście
+(e)ście osadzili
 osadziłyście
+(e)ście osadziły
3 os. osadził
 osadziła
 osadziło
 osadzili
 osadziły

bezosobnik: osadzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osadźmy
2 os. osadź
 osadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osadziłbym
bym osadził
 osadziłabym
bym osadziła
 osadziłobym
bym osadziło
 osadzilibyśmy
byśmy osadzili
 osadziłybyśmy
byśmy osadziły
2 os. osadziłbyś
byś osadził
 osadziłabyś
byś osadziła
 osadziłobyś
byś osadziło
 osadzilibyście
byście osadzili
 osadziłybyście
byście osadziły
3 os. osadziłby
by osadził
 osadziłaby
by osadziła
 osadziłoby
by osadziło
 osadziliby
by osadzili
 osadziłyby
by osadziły

bezosobnik: osadzono by

bezokolicznik: osadzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osadziwszy

gerundium: osadzenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: osadzony

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + osadzić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 26.01.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN