UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

raz II

I III

przysłówek

Chronologizacja

Zob. raz I

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Związane z raz I. Zleksykalizowane znaczenie przysłówkowe 'nagle, szybko, gwałtownie, raptownie' > 'jeden raz, pewnego razu; w pewnym momencie; wreszcie, w końcu' poświadczone jest - poza polskim - w: czes. ráz / raz, słowac. ráz, ros., ukr. i brus. raz.

1. był sobie raz...

Definicja

w pewnym momencie, którego mówiący nie chce lub nie potrafi dokładniej usytuować na osi czasu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

  • był (sobie) raz...

Cytaty

Z tego powodu, że na Syberii dużo pisałam, po więzieniach, do ambasady, to później mną się zainteresowali. Przyszedł raz żołnierz i mówi: „Chodźcie ze mną!” Patrzę, a on mnie prowadzi do NKWD. Matko Święta!

źródło: NKJP: Władysława Kosińska: Czas próby - Siemiatyckie wspomnienia z II wojny, Głos Siemiatycz, 2009-09-10

To ciągnęło się przez lata, raz było z kolanem lepiej, raz gorzej.

źródło: NKJP: (ROB): Chłopak z Luboszyc, Trybuna Śląska, 2002-09-20

A nasze rozmowy? Zwykle po francusku, ze względu na Ritę, i raz rzekł: „Dziwne, kiedy przechodzimy na polski, robisz się mętny”.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1994

Był raz organista, nie w naszej wsi, w sąsiedniej. Bardzo kochał córkę. Żona mu wcześnie umarła, jedno tylko dziecko mieli, więc poza nią świata nie widział.

źródło: NKJP: Anna Nasiłowska: Księga początku, 2002

2. ostatecznie

Definicja

tak, że żadna kolejna czynność podobnego rodzaju w sytuacji, o jakiej mowa, już nie nastąpi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu częstotliwość

Połączenia

  • rozwiązać coś, rozstrzygnąć coś, skończyć coś/z czymś raz

Cytaty

Raz skończyć trzeba z podejrzeniami! Najgorszą pewność zawsze mieć lepiej!

źródło: NKJP: Mariusz Urbanke: Akademia Humoru Aleksandra Trzaski, Dziennik Zachodni, 2008-07-11

Czy podniesie nam czynsze? Niech to się wreszcie raz rozwiąże [...].

źródło: NKJP: (MOW): Krok od upadłości, Echo Dnia, 2006-07-19

Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json