UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pojmować

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pojmuję
pojmujemy
2 os. pojmujesz
pojmujecie
3 os. pojmuje
pojmują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pojmowałem
+(e)m pojmował
pojmowałam
+(e)m pojmowała
pojmowałom
+(e)m pojmowało
pojmowaliśmy
+(e)śmy pojmowali
pojmowałyśmy
+(e)śmy pojmowały
2 os. pojmowałeś
+(e)ś pojmował
pojmowałaś
+(e)ś pojmowała
pojmowałoś
+(e)ś pojmowało
pojmowaliście
+(e)ście pojmowali
pojmowałyście
+(e)ście pojmowały
3 os. pojmował
pojmowała
pojmowało
pojmowali
pojmowały

bezosobnik: pojmowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę pojmował
będę pojmować
będę pojmowała
będę pojmować
będę pojmowało
będę pojmować
będziemy pojmowali
będziemy pojmować
będziemy pojmowały
będziemy pojmować
2 os. będziesz pojmował
będziesz pojmować
będziesz pojmowała
będziesz pojmować
będziesz pojmowało
będziesz pojmować
będziecie pojmowali
będziecie pojmować
będziecie pojmowały
będziecie pojmować
3 os. będzie pojmował
będzie pojmować
będzie pojmowała
będzie pojmować
będzie pojmowało
będzie pojmować
będą pojmowali
będą pojmować
będą pojmowały
będą pojmować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pojmujmy
2 os. pojmuj
pojmujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pojmowałbym
bym pojmował
pojmowałabym
bym pojmowała
pojmowałobym
bym pojmowało
pojmowalibyśmy
byśmy pojmowali
pojmowałybyśmy
byśmy pojmowały
2 os. pojmowałbyś
byś pojmował
pojmowałabyś
byś pojmowała
pojmowałobyś
byś pojmowało
pojmowalibyście
byście pojmowali
pojmowałybyście
byście pojmowały
3 os. pojmowałby
by pojmował
pojmowałaby
by pojmowała
pojmowałoby
by pojmowało
pojmowaliby
by pojmowali
pojmowałyby
by pojmowały

bezosobnik: pojmowano by

bezokolicznik: pojmować

imiesłów przysłówkowy współczesny: pojmując

gerundium: pojmowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pojmowanie
pojmowania
D. pojmowania
pojmowań
C. pojmowaniu
pojmowaniom
B. pojmowanie
pojmowania
N. pojmowaniem
pojmowaniami
Ms. pojmowaniu
pojmowaniach
W. pojmowanie
pojmowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: pojmujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pojmujący
pojmujący
pojmujący
pojmujące
pojmująca
D. pojmującego
pojmującego
pojmującego
pojmującego
pojmującej
C. pojmującemu
pojmującemu
pojmującemu
pojmującemu
pojmującej
B. pojmującego
pojmującego
pojmujący
pojmujące
pojmującą
N. pojmującym
pojmującym
pojmującym
pojmującym
pojmującą
Ms. pojmującym
pojmującym
pojmującym
pojmującym
pojmującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pojmujący
pojmujący
pojmujące
pojmujące
D. pojmujących
pojmujących
pojmujących
pojmujących
C. pojmującym
pojmującym
pojmującym
pojmującym
B. pojmujących
pojmujących
pojmujących
pojmujące
N. pojmującymi
pojmującymi
pojmującymi
pojmującymi
Ms. pojmujących
pojmujących
pojmujących
pojmujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: pojmowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pojmowany
pojmowany
pojmowany
pojmowane
pojmowana
D. pojmowanego
pojmowanego
pojmowanego
pojmowanego
pojmowanej
C. pojmowanemu
pojmowanemu
pojmowanemu
pojmowanemu
pojmowanej
B. pojmowanego
pojmowanego
pojmowany
pojmowane
pojmowaną
N. pojmowanym
pojmowanym
pojmowanym
pojmowanym
pojmowaną
Ms. pojmowanym
pojmowanym
pojmowanym
pojmowanym
pojmowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pojmowani
pojmowani
pojmowane
pojmowane
D. pojmowanych
pojmowanych
pojmowanych
pojmowanych
C. pojmowanym
pojmowanym
pojmowanym
pojmowanym
B. pojmowanych
pojmowanych
pojmowanych
pojmowane
N. pojmowanymi
pojmowanymi
pojmowanymi
pojmowanymi
Ms. pojmowanych
pojmowanych
pojmowanych
pojmowanych

odpowiednik aspektowy: pojąć

Pochodzenie

Zob. jąć

1. treść

Definicja

książk. 
poznawać sens, istotę lub przebieg czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czaić, jarzyć, kapować, kumać, obczajać, rozumieć, trybić

Połączenia

  • pojmować aluzję, koncepcję, kontekst, naturę czegoś, przesłanie, czyjeś rozumowanie, sedno problemu, specyfikę, symbole, sztukę, tok wywodu, treść, wiadomość, zasady, znaczenie, znak; bezowocność wysiłków, doniosłość chwili, grozę położenia, konieczność czegoś, ogrom klęski, potrzebę czegoś, powagę sytuacji, skalę problemu, wagę czegoś, zagrożenie
  • pojmować rozumem, umysłem
  • pojmować w lot, w mig, w pełni
  • próbować, zaczynać pojmować

Cytaty

Tak naprawdę nikt z gromadki młodych ludzi […] nie nadążał za jego błyskotliwym umysłem. Słuchaliśmy go, ale nic nie rozumieliśmy; czytaliśmy jego książki i artykuły, ale nic nie pojmowaliśmy.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

- Łucznicy, hej, łucznicy! - krzyczy ochryple. W lot pojmują rozkaz. Na Spartakusa sypią się dziesiątki pierzastych strzał.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Wyjazd Anieli do Monachium, gdzie została profesorem na Akademii Sztuk Pięknych, miał dla Wilka wymiar katastrofy. Nie protestował, pojmował, że to jej życiowa szansa.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Nie pojmuję, jak można decydować się na takie ryzyko!

źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1989

- Nie pojmuję, o czym panowie tu gadacie - powiedziała skromnie pani Linsrumowa. - Wszyscy o tym mówią, a pani nie pojmuje? - zdziwił się dobrotliwie baptysta.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Składnia

Rzosobowy + pojmować +
CO
Rzosobowy + pojmować +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. w jakiś sposób

Definicja

książk. 
przypisywać czemuś określone znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • pojmować fałszywie, opacznie, po swojemu, źle

Cytaty

Ewangelizację […] pojmowali jako zwalczanie niesprawiedliwości i wyzysku.

źródło: NKJP: Paweł Zuchniewicz: Jan Paweł II: „Będę szedł naprzód”. Powieść biograficzna, 2009

No tak! Wszystkie zachłystują się wolnością. Źle pojmowaną. A potem tylko problemy z tego. Do młodych dziewczyn rozum zawsze przychodzi po czasie. Znana prawda!

źródło: NKJP: Monika Rakusa: Żona Adama, 2010

Składnia

Rzosobowy + pojmować +
CO + JAK

3. kogoś

Definicja

książk. 
wczuwać się w czyjeś przeżycia, pragnienia i poznać motywy postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • pojmować czyjeś frustracje, motywy, czyjąś pasję, czyjeś zachowanie, zdenerwowanie

Cytaty

Czyżbym tyle lat żyła w jakimś chorym błędzie? Nie pojmuję Was zupełnie...

źródło: Internet

Jakub pojmował jej niepokój: bardziej niż obcych lękała się teraz powrotu swoich.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Opowieści chłodnego morza, 2008

Składnia

Rz[sub]osobowy[sub] + pojmować +
KOGO/CO

4. kobietę

Definicja

przest. 
poślubiać (kobietę)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ktoś pojmuje za żonę kogoś, żenić się
hiperonimy:  poślubiać

Cytaty

[...] stary ojciec pragnąłby jednak, o, bardzo by pragnął, widzieć ukochanego syna zakładającego własne gniazdo, pojmującego żonę, którą mu rodzice wybiorą. I choć sam uśmiechał się pobłażliwie z tych marzeń przedwczesnych.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Składnia

bez ograniczeń + pojmować +
KOGO

Frazeologizmy

ktoś pojmuje za żonę kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 01.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json