Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
pojmuję |
pojmujemy |
|||
| 2 os. |
pojmujesz |
pojmujecie |
|||
| 3 os. |
pojmuje |
pojmują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pojmowałem +(e)m pojmował |
pojmowałam +(e)m pojmowała |
pojmowałom +(e)m pojmowało |
pojmowaliśmy +(e)śmy pojmowali |
pojmowałyśmy +(e)śmy pojmowały |
| 2 os. |
pojmowałeś +(e)ś pojmował |
pojmowałaś +(e)ś pojmowała |
pojmowałoś +(e)ś pojmowało |
pojmowaliście +(e)ście pojmowali |
pojmowałyście +(e)ście pojmowały |
| 3 os. |
pojmował |
pojmowała |
pojmowało |
pojmowali |
pojmowały |
bezosobnik: pojmowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę pojmował będę pojmować |
będę pojmowała będę pojmować |
będę pojmowało będę pojmować |
będziemy pojmowali będziemy pojmować |
będziemy pojmowały będziemy pojmować |
| 2 os. |
będziesz pojmował będziesz pojmować |
będziesz pojmowała będziesz pojmować |
będziesz pojmowało będziesz pojmować |
będziecie pojmowali będziecie pojmować |
będziecie pojmowały będziecie pojmować |
| 3 os. |
będzie pojmował będzie pojmować |
będzie pojmowała będzie pojmować |
będzie pojmowało będzie pojmować |
będą pojmowali będą pojmować |
będą pojmowały będą pojmować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pojmujmy |
|
| 2 os. |
pojmuj |
pojmujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
pojmowałbym bym pojmował |
pojmowałabym bym pojmowała |
pojmowałobym bym pojmowało |
pojmowalibyśmy byśmy pojmowali |
pojmowałybyśmy byśmy pojmowały |
| 2 os. |
pojmowałbyś byś pojmował |
pojmowałabyś byś pojmowała |
pojmowałobyś byś pojmowało |
pojmowalibyście byście pojmowali |
pojmowałybyście byście pojmowały |
| 3 os. |
pojmowałby by pojmował |
pojmowałaby by pojmowała |
pojmowałoby by pojmowało |
pojmowaliby by pojmowali |
pojmowałyby by pojmowały |
bezosobnik: pojmowano by
bezokolicznik: pojmować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
pojmując
gerundium: pojmowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pojmowanie |
pojmowania |
| D. | pojmowania |
pojmowań |
| C. | pojmowaniu |
pojmowaniom |
| B. | pojmowanie |
pojmowania |
| N. | pojmowaniem |
pojmowaniami |
| Ms. | pojmowaniu |
pojmowaniach |
| W. | pojmowanie |
pojmowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: pojmujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojmujący |
pojmujący |
pojmujący |
pojmujące |
pojmująca |
| D. | pojmującego |
pojmującego |
pojmującego |
pojmującego |
pojmującej |
| C. | pojmującemu |
pojmującemu |
pojmującemu |
pojmującemu |
pojmującej |
| B. | pojmującego |
pojmującego |
pojmujący |
pojmujące |
pojmującą |
| N. | pojmującym |
pojmującym |
pojmującym |
pojmującym |
pojmującą |
| Ms. | pojmującym |
pojmującym |
pojmującym |
pojmującym |
pojmującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojmujący |
pojmujący |
pojmujące |
pojmujące |
| D. | pojmujących |
pojmujących |
pojmujących |
pojmujących |
| C. | pojmującym |
pojmującym |
pojmującym |
pojmującym |
| B. | pojmujących |
pojmujących |
pojmujących |
pojmujące |
| N. | pojmującymi |
pojmującymi |
pojmującymi |
pojmującymi |
| Ms. | pojmujących |
pojmujących |
pojmujących |
pojmujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: pojmowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojmowany |
pojmowany |
pojmowany |
pojmowane |
pojmowana |
| D. | pojmowanego |
pojmowanego |
pojmowanego |
pojmowanego |
pojmowanej |
| C. | pojmowanemu |
pojmowanemu |
pojmowanemu |
pojmowanemu |
pojmowanej |
| B. | pojmowanego |
pojmowanego |
pojmowany |
pojmowane |
pojmowaną |
| N. | pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowaną |
| Ms. | pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojmowani |
pojmowani |
pojmowane |
pojmowane |
| D. | pojmowanych |
pojmowanych |
pojmowanych |
pojmowanych |
| C. | pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowanym |
pojmowanym |
| B. | pojmowanych |
pojmowanych |
pojmowanych |
pojmowane |
| N. | pojmowanymi |
pojmowanymi |
pojmowanymi |
pojmowanymi |
| Ms. | pojmowanych |
pojmowanych |
pojmowanych |
pojmowanych |
odpowiednik aspektowy: pojąć
Pochodzenie
Zob. jąć
1. treść
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- pojmować aluzję, koncepcję, kontekst, naturę czegoś, przesłanie, czyjeś rozumowanie, sedno problemu, specyfikę, symbole, sztukę, tok wywodu, treść, wiadomość, zasady, znaczenie, znak; bezowocność wysiłków, doniosłość chwili, grozę położenia, konieczność czegoś, ogrom klęski, potrzebę czegoś, powagę sytuacji, skalę problemu, wagę czegoś, zagrożenie
- pojmować rozumem, umysłem
- pojmować w lot, w mig, w pełni
- próbować, zaczynać pojmować
Cytaty
|
Tak naprawdę nikt z gromadki młodych ludzi […] nie nadążał za jego błyskotliwym umysłem. Słuchaliśmy go, ale nic nie rozumieliśmy; czytaliśmy jego książki i artykuły, ale nic nie pojmowaliśmy. źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008 |
|
|
- Łucznicy, hej, łucznicy! - krzyczy ochryple. W lot pojmują rozkaz. Na Spartakusa sypią się dziesiątki pierzastych strzał. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951 |
|
|
Wyjazd Anieli do Monachium, gdzie została profesorem na Akademii Sztuk Pięknych, miał dla Wilka wymiar katastrofy. Nie protestował, pojmował, że to jej życiowa szansa. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
|
|
Nie pojmuję, jak można decydować się na takie ryzyko! źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1989 |
|
|
- Nie pojmuję, o czym panowie tu gadacie - powiedziała skromnie pani Linsrumowa. - Wszyscy o tym mówią, a pani nie pojmuje? - zdziwił się dobrotliwie baptysta. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959 |
Składnia
| Rzosobowy | + | pojmować | + |
CO
|
| Rzosobowy | + | pojmować | + |
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
2. w jakiś sposób
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- pojmować fałszywie, opacznie, po swojemu, źle
Cytaty
|
Ewangelizację […] pojmowali jako zwalczanie niesprawiedliwości i wyzysku. źródło: NKJP: Paweł Zuchniewicz: Jan Paweł II: „Będę szedł naprzód”. Powieść biograficzna, 2009 |
|
|
No tak! Wszystkie zachłystują się wolnością. Źle pojmowaną. A potem tylko problemy z tego. Do młodych dziewczyn rozum zawsze przychodzi po czasie. Znana prawda! źródło: NKJP: Monika Rakusa: Żona Adama, 2010 |
Składnia
| Rzosobowy | + | pojmować | + |
CO +
JAK
|
3. kogoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- pojmować czyjeś frustracje, motywy, czyjąś pasję, czyjeś zachowanie, zdenerwowanie
Cytaty
|
Czyżbym tyle lat żyła w jakimś chorym błędzie? Nie pojmuję Was zupełnie... źródło: Internet |
|
|
Jakub pojmował jej niepokój: bardziej niż obcych lękała się teraz powrotu swoich. źródło: NKJP: Paweł Huelle: Opowieści chłodnego morza, 2008 |
Składnia
| Rz[sub]osobowy[sub] | + | pojmować | + |
KOGO/CO
|
4. kobietę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ktoś pojmuje za żonę kogoś, żenić się | |
| hiperonimy: | poślubiać |
Cytaty
|
[...] stary ojciec pragnąłby jednak, o, bardzo by pragnął, widzieć ukochanego syna zakładającego własne gniazdo, pojmującego żonę, którą mu rodzice wybiorą. I choć sam uśmiechał się pobłażliwie z tych marzeń przedwczesnych. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
Składnia
|
+ | pojmować | + |
KOGO
|