UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkazywać

rozkazować

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. kazać

Definicja

o kimś mającym władzę: polecać coś zrobić

Warianty

  • rozkazować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • rozkazywać czeladzi, żołnierzom
  • lubić, mieć prawo, móc rozkazywać
  • rozkazywać i rządzić

Cytaty

Domagał się konia, rozkazywał wracać na wyspę, powoływał na cesarskie rozkazy, co w danej sytuacji musiałem uznać za bredzenie szaleńca.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

W to miejsce pan nasz wprowadza katów państwowych, wyznacza specjalne punkty straceń i rozkazuje, aby dokonywano egzekucji bronią palną.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005

- Ognia! - rozkazuje dowódca i w sekundowych odstępach z rur wyrzutni wysuwają się torpedy.

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski: Duchy z głębin Bałtyku, 2010

Przestań mi nareszcie rozkazywać, ty pętaku! Jestem zmęczony!

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Tango, 1964

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkazuję
rozkazujemy
2 os. rozkazujesz
rozkazujecie
3 os. rozkazuje
rozkazują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkazywałem
+(e)m rozkazywał
rozkazywałam
+(e)m rozkazywała
rozkazywałom
+(e)m rozkazywało
rozkazywaliśmy
+(e)śmy rozkazywali
rozkazywałyśmy
+(e)śmy rozkazywały
2 os. rozkazywałeś
+(e)ś rozkazywał
rozkazywałaś
+(e)ś rozkazywała
rozkazywałoś
+(e)ś rozkazywało
rozkazywaliście
+(e)ście rozkazywali
rozkazywałyście
+(e)ście rozkazywały
3 os. rozkazywał
rozkazywała
rozkazywało
rozkazywali
rozkazywały

bezosobnik: rozkazywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozkazywał
będę rozkazywać
będę rozkazywała
będę rozkazywać
będę rozkazywało
będę rozkazywać
będziemy rozkazywali
będziemy rozkazywać
będziemy rozkazywały
będziemy rozkazywać
2 os. będziesz rozkazywał
będziesz rozkazywać
będziesz rozkazywała
będziesz rozkazywać
będziesz rozkazywało
będziesz rozkazywać
będziecie rozkazywali
będziecie rozkazywać
będziecie rozkazywały
będziecie rozkazywać
3 os. będzie rozkazywał
będzie rozkazywać
będzie rozkazywała
będzie rozkazywać
będzie rozkazywało
będzie rozkazywać
będą rozkazywali
będą rozkazywać
będą rozkazywały
będą rozkazywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkazujmy
2 os. rozkazuj
rozkazujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkazywałbym
bym rozkazywał
rozkazywałabym
bym rozkazywała
rozkazywałobym
bym rozkazywało
rozkazywalibyśmy
byśmy rozkazywali
rozkazywałybyśmy
byśmy rozkazywały
2 os. rozkazywałbyś
byś rozkazywał
rozkazywałabyś
byś rozkazywała
rozkazywałobyś
byś rozkazywało
rozkazywalibyście
byście rozkazywali
rozkazywałybyście
byście rozkazywały
3 os. rozkazywałby
by rozkazywał
rozkazywałaby
by rozkazywała
rozkazywałoby
by rozkazywało
rozkazywaliby
by rozkazywali
rozkazywałyby
by rozkazywały

bezosobnik: rozkazywano by

bezokolicznik: rozkazywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozkazując

gerundium: rozkazywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozkazywanie
rozkazywania
D. rozkazywania
rozkazywań
C. rozkazywaniu
rozkazywaniom
B. rozkazywanie
rozkazywania
N. rozkazywaniem
rozkazywaniami
Ms. rozkazywaniu
rozkazywaniach
W. rozkazywanie
rozkazywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozkazujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozkazujący
rozkazujący
rozkazujący
rozkazujące
rozkazująca
D. rozkazującego
rozkazującego
rozkazującego
rozkazującego
rozkazującej
C. rozkazującemu
rozkazującemu
rozkazującemu
rozkazującemu
rozkazującej
B. rozkazującego
rozkazującego
rozkazujący
rozkazujące
rozkazującą
N. rozkazującym
rozkazującym
rozkazującym
rozkazującym
rozkazującą
Ms. rozkazującym
rozkazującym
rozkazującym
rozkazującym
rozkazującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozkazujący
rozkazujący
rozkazujące
rozkazujące
D. rozkazujących
rozkazujących
rozkazujących
rozkazujących
C. rozkazującym
rozkazującym
rozkazującym
rozkazującym
B. rozkazujących
rozkazujących
rozkazujących
rozkazujące
N. rozkazującymi
rozkazującymi
rozkazującymi
rozkazującymi
Ms. rozkazujących
rozkazujących
rozkazujących
rozkazujących

odpowiednik aspektowy: rozkazać

Składnia

Rzosobowy + rozkazywać +
(KOMU) + BEZOKOLICZNIK
Rzosobowy + rozkazywać +
(KOMU) + żeby ZDANIE
Rzosobowy + rozkazywać +
(KOMU) + MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 01.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json