UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zalecać

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. zalecić

1. dietę

Definicja

uznawać coś za wskazane i korzystne w danej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

lekarz, specjalista; dietetyka, instrukcja, podręcznik zaleca
zalecać choremu, pacjentowi
zalecać ćwiczenia fizyczne, dawkę leku, dietę, kąpiele, leczenie, leżenie w łóżku, spacery, wstrzemięźliwość płciową; dystans, ostrożność

Cytaty

	Aby utrzymać niską kwasowość moczu, lekarz często zaleca dietę mleczno-jarską. źródło: KWSJP: Elżbieta Dziwisz: Te podstępne nerki, 1998
	W stosunku do pokonanego przeciwnika Keynes zalecał politykę lekkiej ręki, politykę ustępstw, uważając to za najlepszy i najpewniejszy sposób uchronienia świata od wojny odwetowej. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967
	Historycy [...] zwracają uwagę, że werdykty nie zawsze bywały tak surowe, jak zalecało prawo. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Szemrane towarzystwo niegdysiejszej Warszawy, 2009
	Dermatolodzy zalecają, aby latem ograniczyć używanie kosmetyków, ponieważ w skład wielu z nich wchodzą substancje zwiększające wrażliwość skóry na światło. źródło: KWSJP: Wanda Andrysiak: Rośliny i zdrowie, Kwietnik, 1995, nr 7
	Zdaniem profesora Trinqueta - właśnie we Włoszech stawiano wyżej wykształcenie publiczne od domowego i nie zalecano zaczynać edukacji zbyt wcześnie. źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zalecam	zalecamy
2 os.	zalecasz	zalecacie
3 os.	zaleca	zalecają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zalecałem +(e)m zalecał	zalecałam +(e)m zalecała	zalecałom +(e)m zalecało	zalecaliśmy +(e)śmy zalecali	zalecałyśmy +(e)śmy zalecały
2 os.	zalecałeś +(e)ś zalecał	zalecałaś +(e)ś zalecała	zalecałoś +(e)ś zalecało	zalecaliście +(e)ście zalecali	zalecałyście +(e)ście zalecały
3 os.	zalecał	zalecała	zalecało	zalecali	zalecały

bezosobnik: zalecano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zalecał będę zalecać	będę zalecała będę zalecać	będę zalecało będę zalecać	będziemy zalecali będziemy zalecać	będziemy zalecały będziemy zalecać
2 os.	będziesz zalecał będziesz zalecać	będziesz zalecała będziesz zalecać	będziesz zalecało będziesz zalecać	będziecie zalecali będziecie zalecać	będziecie zalecały będziecie zalecać
3 os.	będzie zalecał będzie zalecać	będzie zalecała będzie zalecać	będzie zalecało będzie zalecać	będą zalecali będą zalecać	będą zalecały będą zalecać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zalecajmy
2 os.	zalecaj	zalecajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zalecałbym bym zalecał	zalecałabym bym zalecała	zalecałobym bym zalecało	zalecalibyśmy byśmy zalecali	zalecałybyśmy byśmy zalecały
2 os.	zalecałbyś byś zalecał	zalecałabyś byś zalecała	zalecałobyś byś zalecało	zalecalibyście byście zalecali	zalecałybyście byście zalecały
3 os.	zalecałby by zalecał	zalecałaby by zalecała	zalecałoby by zalecało	zalecaliby by zalecali	zalecałyby by zalecały

bezosobnik: zalecano by

bezokolicznik: zalecać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zalecając

gerundium: zalecanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zalecanie	zalecania
D.	zalecania	zalecań
C.	zalecaniu	zalecaniom
B.	zalecanie	zalecania
N.	zalecaniem	zalecaniami
Ms.	zalecaniu	zalecaniach
W.	zalecanie	zalecania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zalecający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zalecający	zalecający	zalecający	zalecające	zalecająca
D.	zalecającego	zalecającego	zalecającego	zalecającego	zalecającej
C.	zalecającemu	zalecającemu	zalecającemu	zalecającemu	zalecającej
B.	zalecającego	zalecającego	zalecający	zalecające	zalecającą
N.	zalecającym	zalecającym	zalecającym	zalecającym	zalecającą
Ms.	zalecającym	zalecającym	zalecającym	zalecającym	zalecającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zalecający	zalecający	zalecające	zalecające
D.	zalecających	zalecających	zalecających	zalecających
C.	zalecającym	zalecającym	zalecającym	zalecającym
B.	zalecających	zalecających	zalecających	zalecające
N.	zalecającymi	zalecającymi	zalecającymi	zalecającymi
Ms.	zalecających	zalecających	zalecających	zalecających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zalecany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zalecany	zalecany	zalecany	zalecane	zalecana
D.	zalecanego	zalecanego	zalecanego	zalecanego	zalecanej
C.	zalecanemu	zalecanemu	zalecanemu	zalecanemu	zalecanej
B.	zalecanego	zalecanego	zalecany	zalecane	zalecaną
N.	zalecanym	zalecanym	zalecanym	zalecanym	zalecaną
Ms.	zalecanym	zalecanym	zalecanym	zalecanym	zalecanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zalecani	zalecani	zalecane	zalecane
D.	zalecanych	zalecanych	zalecanych	zalecanych
C.	zalecanym	zalecanym	zalecanym	zalecanym
B.	zalecanych	zalecanych	zalecanych	zalecane
N.	zalecanymi	zalecanymi	zalecanymi	zalecanymi
Ms.	zalecanych	zalecanych	zalecanych	zalecanych

odpowiednik aspektowy: zalecić

Składnia

+	zalecać	+	(KOMU) + CO
+	zalecać	+	(KOMU) + żeby ZDANIE
+	zalecać	+	(KOMU) + BEZOKOLICZNIK

2. lekturę

Definicja

wskazując na zalety czegoś, doradzać komuś skorzystanie z tego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

zalecać dzieciom, klientom, uczniom, wiernym
zalecać lekturę, towar

Cytaty

Przeciek stenogramu z posiedzenia rządu jest fascynującą lekturą, chociaż nie zalecam jej uczniom.

źródło: KWSJP: Trzeba przewietrzyć, Dziennik Polski, 1998-02-21

Sklepikarz zawsze gorąco zalecał swój towar jako najlepszy.

źródło: Internet

Marika podkreśla, że na tegoroczny sukces złożyła się praca z ubiegłych lat. Wie, co mówi, bo patrząc tylko na spis lektur zalecanych przez organizatorów olimpiady historycznej trudno byłoby wszystkie przeczytać w ciągu kilku miesięcy.

źródło: NKJP: Tadeusz Sobczak: W Jagiellończyku wysyp olimpijczyków, Dziennik Łódzki, 2007-02-16