Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *jьzgoda
Od: psł. przedrostkowego czasownika *jьzgoditi; zob. godzić
1. na małżeństwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
Połączenia
- zgoda ojca, rodziców; przełożonego; sądu
- zgoda na małżeństwo, ślub; wyjście
- udzielić/udzielać zgody
- wyrazić/wyrażać; uzyskać zgodę
- błagać, prosić, pytać o zgodę
- bez zgody; za zgodą kogoś
Cytaty
|
Gdyby przypadkiem nie podsłuchała jego przechwałek, dziś pewnie błagałaby ojca o zgodę na małżeństwo z tym podlecem. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |
|
|
[...] gospodarzom, którzy na swoich polach mieli wysokie pagórki, telefonie komórkowe proponowały niezły układ - ciężki pieniądz w zamian za zgodę na postawienie masztu. źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005 |
|
|
Myśliwy - za zgodą prowadzącego polowanie - ma prawo zabrać ze sobą na stanowisko psa myśliwskiego. źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006 |
|
|
Jest gabinet lub choćby miejsce do pracy pana domu – jego biurko i komputer, którego nie należy używać bez jego zgody. źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zgoda |
zgody |
|
| D. | zgody |
zgód |
|
| C. | zgodzie |
zgodom |
|
| B. | zgodę |
zgody |
|
| N. | zgodą |
zgodami |
|
| Ms. | zgodzie |
zgodach |
|
| W. | zgodo |
zgody |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | zgoda | + |
KOGO +
(na CO)
|
2. w rodzinie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- zgoda panuje gdzieś
- żyć w zgodzie z rodziną, sąsiadami; rozstać się z kimś w zgodzie
Cytaty
|
- Dość! - Azbest. - Podajcie sobie ręce przy święcie! Zgoda ma być! źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1997 |
|
|
Chciałem, żeby sami ustalili, bo przewidywałem, że jeśli sami nie dojdą do porozumienia, nigdy tu nie będzie zgody. Będą ich zawsze te numery bolały, że nie pod takimi mieszkają, pod jakimi chcieliby mieszkać. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
|
|
Rozstaliśmy się w zgodzie, bo Józek nie był człowiekiem, który długo chowałby w sercu urazę [...]. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zgoda |
zgody |
|
| D. | zgody |
zgód |
|
| C. | zgodzie |
zgodom |
|
| B. | zgodę |
zgody |
|
| N. | zgodą |
zgodami |
|
| Ms. | zgodzie |
zgodach |
|
| W. | zgodo |
zgody |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. w sprawie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- dojść do zgody w jakiejś sprawie
Cytaty
|
Ponieważ było aż tyle różnorakich zdań, jak uśmiercić czarnego barana, rajcowie, nie mogąc dojść do zgody, rozeszli się po okolicznych szynkach. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1986 |
|
|
Jakoż, powiada Montaigne, przez wszystkie lata nauki zażył rózeg tylko dwukrotnie, i to niezbyt boleśnie. Naturalnie, nie ma zgody między uczonymi i co do tego, bo też i nie ma dokumentacji. źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zgoda |
zgody |
|
| D. | zgody |
zgód |
|
| C. | zgodzie |
zgodom |
|
| B. | zgodę |
zgody |
|
| N. | zgodą |
zgodami |
|
| Ms. | zgodzie |
zgodach |
|
| W. | zgodo |
zgody |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | zgoda | + |
między KIM +
(a KIM)
|