UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgoda

Chronologizacja

1449, SStp

Pochodzenie

psł. *jьzgoda

Od: psł. przedrostkowego czasownika *jьzgoditi; zob. godzić

1. na małżeństwo

Definicja

decyzja pewnej osoby, że coś, o czym mowa, jest dobre i że nie będzie robić nic, żeby spowodować, aby się to nie działo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • zgoda ojca, rodziców; przełożonego; sądu
  • zgoda na małżeństwo, ślub; wyjście
  • udzielić/udzielać zgody
  • wyrazić/wyrażać; uzyskać zgodę
  • błagać, prosić, pytać o zgodę
  • bez zgody; za zgodą kogoś

Cytaty

Gdyby przypadkiem nie podsłuchała jego przechwałek, dziś pewnie błagałaby ojca o zgodę na małżeństwo z tym podlecem.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

[...] gospodarzom, którzy na swoich polach mieli wysokie pagórki, telefonie komórkowe proponowały niezły układ - ciężki pieniądz w zamian za zgodę na postawienie masztu.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

Myśliwy - za zgodą prowadzącego polowanie - ma prawo zabrać ze sobą na stanowisko psa myśliwskiego.

źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006

Jest gabinet lub choćby miejsce do pracy pana domu – jego biurko i komputer, którego nie należy używać bez jego zgody.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgoda
zgody
D. zgody
zgód
C. zgodzie
zgodom
B. zgodę
zgody
N. zgodą
zgodami
Ms. zgodzie
zgodach
W. zgodo
zgody

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + zgoda +
KOGO + (na CO)

2. w rodzinie

Definicja

brak konfliktów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • zgoda panuje gdzieś
  • żyć w zgodzie z rodziną, sąsiadami; rozstać się z kimś w zgodzie

Cytaty

- Dość! - Azbest. - Podajcie sobie ręce przy święcie! Zgoda ma być!

źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1997

Chciałem, żeby sami ustalili, bo przewidywałem, że jeśli sami nie dojdą do porozumienia, nigdy tu nie będzie zgody. Będą ich zawsze te numery bolały, że nie pod takimi mieszkają, pod jakimi chcieliby mieszkać.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Rozstaliśmy się w zgodzie, bo Józek nie był człowiekiem, który długo chowałby w sercu urazę [...].

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgoda
zgody
D. zgody
zgód
C. zgodzie
zgodom
B. zgodę
zgody
N. zgodą
zgodami
Ms. zgodzie
zgodach
W. zgodo
zgody

Inne uwagi

Zwykle lp

3. w sprawie

Definicja

stan, w którym ludzie mają te same uczucia lub opinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • dojść do zgody w jakiejś sprawie

Cytaty

Ponieważ było aż tyle różnorakich zdań, jak uśmiercić czarnego barana, rajcowie, nie mogąc dojść do zgody, rozeszli się po okolicznych szynkach.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1986

Jakoż, powiada Montaigne, przez wszystkie lata nauki zażył rózeg tylko dwukrotnie, i to niezbyt boleśnie. Naturalnie, nie ma zgody między uczonymi i co do tego, bo też i nie ma dokumentacji.

źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgoda
zgody
D. zgody
zgód
C. zgodzie
zgodom
B. zgodę
zgody
N. zgodą
zgodami
Ms. zgodzie
zgodach
W. zgodo
zgody

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + zgoda +
między KIM + (a KIM)

Frazeologizmy

w zgodzie z/ze sobą
w zgodzie z własnym/ze swoim sumieniem
w zgodzie z samym sobą
w zgodzie z/ze sobą
w zgodzie z własnym/ze swoim sumieniem
w zgodzie z samym sobą
w zgodzie z/ze sobą
w zgodzie z własnym/ze swoim sumieniem
w zgodzie z samym sobą
związek zgody
składnia zgody

Przysłowia

Zgoda buduje, (a) niezgoda rujnuje
Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj