UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

guma

Chronologizacja

1534, SPXVI

1.a materiał

Definicja

elastyczna masa otrzymywana z naturalnego lub sztucznego kauczuku, stosowana w różnych dziedzinach życia, m.in. do wyrobu opon, impregnacji tkanin, jako materiał izolacyjny, w krawiectwie, jako artykuł biurowy czy higieniczny

Pochodzenie

łac. cummi, gummi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Połączenia

  • guma amortyzacyjna, antypoślizgowa, izolacyjna, uszczelniająca
  • wulkanizacja gumy; smród palonej gumy
  • fartuszek, płachta; pałka; piłeczka z gumy
  • coś śmierdzi gumą; (tramwaj) wyciszony, (płaszcz) impregnowany, wzmocniony; (tkanina) powleczona; (rury) otoczone, (drzwi) uszczelnione gumą

Cytaty

[...] spostrzegł, że z chodnika przygląda mu się natarczywie czarniawy mężczyzna, nie ogolony, z małym wąsikiem. Ubrany w brezentowy płaszcz impregnowany gumą, spod którego widać było zielone bryczesy wojskowego kroju i buty z cholewami.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1976

Tor tramwajowy wyciszony jest gumą, która ma tłumić drgania od przejeżdżających tramwajów.

źródło: NKJP: (stop): Ruszają tramwaje, Express Ilustrowany, 2002-07-31

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. guma
gumy
D. gumy
gum
C. gumie
gumom
B. gumę
gumy
N. gumą
gumami
Ms. gumie
gumach
W. gumo
gumy

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b wyrób

Definicja

wyrób z gumy (materiału), np. opona, podeszwa, a także przedmiot służący do wycierania ołówka

Pochodzenie

Od: guma (materiał)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

  • przebita, zdarta guma
  • guma do mazania; do bielizny, do majtek; do kapelusza; do mycia szyb
  • pisk gum
  • spodnie z gumą w nogawkach
  • buty, kapcie na gumie
  • guma pękła
  • wciągnąć gumę (do spódnicy, do spodni); wrzucić gumę do bramki; łatać gumy; zmieniać wytarte gumy
  • wytrzeć (ołówek) gumą; dostać (po plecach, po nogach); przylać komuś; okładać, walnąć kogoś gumą (w plecy); trafić gumą w bramkę/ w bramkarza/ w słupek; (buty sportowe) podzelowane gumą

Cytaty

Aby nie zniszczyć książki, możemy wykorzystać też miękki ołówek, który po wytarciu gumą praktycznie nie zostawia śladów.

źródło: NKJP: Internet

Praca nad samym tylko kołem pochłonęła im blisko 5 miesięcy. Każdy dzień stawał się odkryciem. Jak zrobić wielką obręcz? Jak usztywnić ją szprychami? Jak zamontować pedały? Jak pokryć koło gumą? Takich pytań dziennie zadawali sobie setki.

źródło: NKJP: W wielkim kole, Dziennik Polski, 2001-10-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. guma
gumy
D. gumy
gum
C. gumie
gumom
B. gumę
gumy
N. gumą
gumami
Ms. gumie
gumach
W. gumo
gumy

2. do żucia

Definicja

masa otrzymywana ze śluzów niektórych drzew, z dodatkiem cukru oraz substancji smakowych i zapachowych, służąca do żucia

Pochodzenie

ang. gum

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

  • guma rozpuszczalna; miętowa, owocowa; nikotynowa
  • guma do żucia
  • guma z nikotyną
  • paczka gum
  • lizak z guma w środku
  • żuć gumę; wypluć; wyjąć gumę z buzi

Cytaty

Największą radość wzbudziły któregoś roku w dzieciakach lizaki - kulki, [...]. Do każdej torby włożono po trzy i nie było dzieciaka, który nie wylizałby wszystkich jeszcze przed zakończeniem imprezy. Podobnie było z „donaldami” - owocową gumą do żucia.

źródło: NKJP: Małgorztata Gradkowska: Choinka z kosmonautami, Dziennik Bałtycki, 2002-12-20

Utykanie okien watą, podwójne drzwi, zatykanie dziurek od klucza watą czy gumą do żucia powoduje, że w mieszkaniach nie ma żadnej wentylacji. W takiej sytuacji o wypadek jest bardzo łatwo.

źródło: NKJP: skowa: Gaz wybucha tylko raz, Dziennik Łódzki, 2003-11-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. guma
gumy
D. gumy
gum
C. gumie
gumom
B. gumę
gumy
N. gumą
gumami
Ms. gumie
gumach
W. gumo
gumy

3. żywiczna

Definicja

gęsty wyciek z uszkodzonego miejsca drzewa

Pochodzenie

Od: guma (materiał)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Połączenia

  • żywiczna guma

Cytaty

Moja czeresieńka była ostatnim śladem po starym sadzie i nikt już o nią nie dbał. Grubsze konary poraziła cała kolekcja raków, które powyrastały w grube narośla z popękaną korą. Drzewo rozpaczliwie zalewało otwarte rany żywiczną gumą, która po zastygnięciu przypominała czerwone szkło.

źródło: NKJP: Starowinka, Dziennik Polski, 2006-01-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. guma
gumy
D. gumy
gum
C. gumie
gumom
B. gumę
gumy
N. gumą
gumami
Ms. gumie
gumach
W. gumo
gumy

Inne uwagi

Zwykle lp

4. kosmetyk

Definicja

kosmetyk do włosów o konsystencji gumy - gęstej, elastycznej masy, służący do układania i utrwalania fryzury

Pochodzenie

Od: guma (materiał)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Połączenia

  • guma do włosów
  • modelować (włosy) gumą

Cytaty

Pokaż na zdjęciu, jak to wygląda, bo nie wyobrażam sobie 7 cm włosów samoistnie się tak układających... może gumą do włosów je wymodeluj, hm?

źródło: NKJP: Internet

Zaczynam od nałożenia niewielkiej ilości pianki do włosów po umyciu głowy, wysuszeniu ich [...], potem modeluje gumą i utrwalam lakierem.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. guma
gumy
D. gumy
gum
C. gumie
gumom
B. gumę
gumy
N. gumą
gumami
Ms. gumie
gumach
W. gumo
gumy

5. prezerwatywa

Definicja

pot. 
prezerwatywa

Pochodzenie

Od: guma (materiał)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  eros, gumka, kondom, prezerwatywa

Cytaty

Daj sto, to zrobię ci laskę bez gumy i do końca - zachęca wyuczonym zdaniem i łamaną polszczyzną.

źródło: NKJP: Wojciech Markiewicz: Kobiety przydrożne, Polityka, 2000-09-09

Hej, powiedzcie mi jak to jest kochać się bez gumy, zawsze robimy to w gumce, bo boimy się ciąży,

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Jeśli chodzi o zakładanie gumy, to możecie ją założyć razem. Krótko to rozpakuj ją, przyłóż do czubka penisa i poproś ją żeby złapała za balonik na samym końcu, a ty w tym momencie rozwiniesz ją. Pamiętaj, żeby gumę rozwinąć całą!

źródło: Internet: .podrywaj.org

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. guma
gumy
D. gumy
gum
C. gumie
gumom
B. gumę
gumy
N. gumą
gumami
Ms. gumie
gumach
W. gumo
gumy

Frazeologizmy

guma arabska
guma balonowa
ktoś gra w gumę
ktoś skacze w gumę
ktoś gra w gumy z kimś
ktoś łapie gumę
ktoś pali gumy
ktoś pali gumę
ktoś zagrał w gumę
ktoś złapał gumę
pal gumę
Data ostatniej modyfikacji: 01.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json