UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwrotny

Chronologizacja

1814, SL

Pochodzenie

Zob. zwrot, wrócić

1. pojazd

Definicja

łatwo i szybko wykonujący skręty i zmiany kierunku ruchu na małej przestrzeni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

zwrotny czołg, kuter, samochód, samolot; zwrotna łódź, tratwa
szybki i zwrotny; zwinny i zwrotny

Cytaty

[...] mimo swoich zwałów tłuszczu pruł, jeśli nie jak strzała, to z pewnością jak czołg. I to wyjątkowo zwrotny czołg, błyskawicznie manewrujący pomiędzy pniami.

źródło: NKJP: Andrzej Mandalian: Czerwona orkiestra, 2009

[...] zerwał się natychmiast, zawył wilczo i rzucił na Samsona. Nie atakował, jak należało oczekiwać, otwartą paszczą i kłami, lecz zasypał olbrzyma gradem błyskawicznych, umykających oku ciosów i kopniaków. Samson parował i odbijał wszystkie, niewiarygodnie wręcz przy swej staturze szybki i zwrotny.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Wsiadł do samochodu. Zapalił silnik i dał na wsteczny. Przejechał pół metra, bo droga była dość wąska. Kierownica mocno w lewo. Da radę za jednym razem? Audi było zwrotne i zakręcił bez problemu.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zwrotny	zwrotny	zwrotny	zwrotne	zwrotna
D.	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnej
C.	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnej
B.	zwrotnego	zwrotnego	zwrotny	zwrotne	zwrotną
N.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotną
Ms.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnej
W.	zwrotny	zwrotny	zwrotny	zwrotne	zwrotna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zwrotni	zwrotni	zwrotne	zwrotne
D.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych
C.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym
B.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotne
N.	zwrotnymi	zwrotnymi	zwrotnymi	zwrotnymi
Ms.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych
W.	zwrotni	zwrotni	zwrotne	zwrotne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zwrotniejszy	zwrotniejszy	zwrotniejszy	zwrotniejsze	zwrotniejsza
D.	zwrotniejszego	zwrotniejszego	zwrotniejszego	zwrotniejszego	zwrotniejszej
C.	zwrotniejszemu	zwrotniejszemu	zwrotniejszemu	zwrotniejszemu	zwrotniejszej
B.	zwrotniejszego	zwrotniejszego	zwrotniejszy	zwrotniejsze	zwrotniejszą
N.	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszą
Ms.	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zwrotniejsi	zwrotniejsi	zwrotniejsze	zwrotniejsze
D.	zwrotniejszych	zwrotniejszych	zwrotniejszych	zwrotniejszych
C.	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszym	zwrotniejszym
B.	zwrotniejszych	zwrotniejszych	zwrotniejszych	zwrotniejsze
N.	zwrotniejszymi	zwrotniejszymi	zwrotniejszymi	zwrotniejszymi
Ms.	zwrotniejszych	zwrotniejszych	zwrotniejszych	zwrotniejszych

2. ruch

Definicja

związany ze zwrotem - zmianą kierunku ruchu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

ruch zwrotny

Cytaty

W tym przypadku przemieszczeniami wzajemnymi łyżki względem ramienia, ramienia względem wysięgnika i wysięgnika względem maszyny podstawowej są obrotowe ruchy zwrotne.

źródło: NKJP: Andrzej Dudczak: Koparki: teoria i projektowanie, 2000

Kopercie natomiast trzeba nadać ruch jednostajnie przyśpieszony i zwrotny. Zawsze tak czynię.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zwrotny	zwrotny	zwrotny	zwrotne	zwrotna
D.	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnej
C.	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnej
B.	zwrotnego	zwrotnego	zwrotny	zwrotne	zwrotną
N.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotną
Ms.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnej
W.	zwrotny	zwrotny	zwrotny	zwrotne	zwrotna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zwrotni	zwrotni	zwrotne	zwrotne
D.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych
C.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym
B.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotne
N.	zwrotnymi	zwrotnymi	zwrotnymi	zwrotnymi
Ms.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych
W.	zwrotni	zwrotni	zwrotne	zwrotne

3. zapomoga

Definicja

taki, który ma być oddany, zwrócony tam, skąd został wzięty lub temu, kto go pożyczył

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Połączenia

kupon zwrotny; pożyczka, zapomoga; butelka zwrotna; opakowanie zwrotne

Cytaty

	Wypili jeszcze po dwa kieliszki i butelka była już tylko opakowaniem zwrotnym. źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998
	Oranżady o smaku prawdziwej pomarańczy, bez środków konserwujących, w butelkach, kartonikach i puszkach, z kuponem zwrotnym upoważniającym przy następnej partii do rabatu. źródło: NKJP: Zbigniew Kruszyński: Na lądach i morzach : opisy i opowiadania, 1999
	Konsument ma mieć prawo wyboru produktu pakowanego przyjaźnie dla środowiska, a więc np. nie w plastikowe butelki PET, lecz w zwrotne butelki ze szkła. źródło: NKJP: Oskar Filipowicz: Nie wszystko do wyrzucenia, Trybuna Śląska, 2002-01-07
	Ubezpieczyciel zwykle udziela zwrotnej pożyczki, pomaga w kontaktach z bankiem ubezpieczonego oraz udziela informacji, jakie należy podjąć kroki celem uzyskania zastępczych dokumentów oraz nowych kart bankowych [...]. źródło: NKJP: Ubezpieczenia turystyczne (2): Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-07-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zwrotny	zwrotny	zwrotny	zwrotne	zwrotna
D.	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnego	zwrotnej
C.	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnemu	zwrotnej
B.	zwrotnego	zwrotnego	zwrotny	zwrotne	zwrotną
N.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotną
Ms.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnej
W.	zwrotny	zwrotny	zwrotny	zwrotne	zwrotna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zwrotni	zwrotni	zwrotne	zwrotne
D.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych
C.	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym	zwrotnym
B.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotne
N.	zwrotnymi	zwrotnymi	zwrotnymi	zwrotnymi
Ms.	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych	zwrotnych
W.	zwrotni	zwrotni	zwrotne	zwrotne

Frazeologizmy

adres zwrotny
czasownik zwrotny
informacja zwrotna
punkt zwrotny
moment zwrotny
punkt zwrotny
moment zwrotny
roszczenie zwrotne
sprzężenie zwrotne
strona zwrotna
zaimek zwrotny

Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018