Chronologizacja
XIV w., Bor
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | jeden |
jeden |
jeden |
jedno |
jedna |
| D. | jednego |
jednego |
jednego |
jednego |
jednej |
| C. | jednemu |
jednemu |
jednemu |
jednemu |
jednej |
| B. | jednego |
jednego |
jeden |
jedno |
jedną |
| N. | jednym |
jednym |
jednym |
jednym |
jedną |
| Ms. | jednym |
jednym |
jednym |
jednym |
jednej |
| W. | jeden |
jeden |
jeden |
jedno |
jedna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | jedni |
jedni |
jedne |
jedne |
| D. | jednych |
jednych |
jednych |
jednych |
| C. | jednym |
jednym |
jednym |
jednym |
| B. | jednych |
jednych |
jednych |
jedne |
| N. | jednymi |
jednymi |
jednymi |
jednymi |
| Ms. | jednych |
jednych |
jednych |
jednych |
| W. | jedni |
jedni |
jedne |
jedne |
Pochodzenie
Zob. jeden I
1. pierwszy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie kolejność
Połączenia
- jeden i drugi
Cytaty
|
Ksiądz Monkiewicz żegnał i kropił jeden kąt, nic, drugi, nic, trzeci, nic, ale kiedy podchodził do czwartego, rozlegał się chichot i gwizdanie jak na wypróchniałym orzechu. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dolina Issy, 1993 |
|
|
To tam - oprócz wielu innych świętości i okazałości - mieści się pierwowzór znanej rzeźby trzech małpek, z których jedna zasłania uszy, druga oczy, a trzecia pyszczek. źródło: NKJP: Zygmunt Lichniak: Podtokijskie wędrówki, Kierunki, 1965 |
2. wspólny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- jeden cel; czynnik
Cytaty
|
Daremne wydaje się poszukiwanie jednego wspólnego czynnika sprawczego, który wyjaśni i triumf postkomunistów w nowej Jugosławii, i ich klęskę w Rumunii, sukcesy lewicy w Czechach i jej fiasko w Bułgarii. źródło: NKJP: Dawid Warszawski: Druga jesień ludów?, Gazeta Wyborcza, 1996-11-09 |
|
|
Takie studia to też świetna możliwość doskonalenia języka i poznania słownictwa biznesowego, bo zwykle co najmniej połowa zajęć jest prowadzona po angielsku. Te wszystkie zajęcia mają jeden cel – jak najlepiej przygotować absolwenta do pracy na kierowniczym stanowisku. źródło: NKJP: (OL): Od magistra do mastera, czyli czy MBA ma sens, Dlaczego?, 2009-08-03 |
3. nieokreślony
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- jeden człowiek, sąsiad, znajomy; jedna sąsiadka, znajoma
Cytaty
|
Mam jednego znajomego dorożkarza. Obwiezie nas po całym mieście. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008 |
|
|
Sołtys opowiada, jak to jeden mieszkaniec Nowego Siodła, kiedy zaczęły się roboty przy kanalizacji, z siekierą leciał na koparkę. źródło: NKJP: Elżbieta Mosingiewicz: Woda ciurka poprzez krzaczki, Gazeta Wyborcza, 1997-05-08 |
4. złożony z elementów
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- jeden obraz; jedna całość
Cytaty
|
To wszystko składa się na jeden smutny obraz: w Radomiu mieszka się najgorzej z 36 miast biorących udział w badaniu. źródło: NKJP: Małgorzata Rusek: Według badań radomianom żyje się źle, Gazeta.pl. Gazeta Wyborcza Radom, 2009-10-12 |
|
|
Zagniatam ścinki w jedną całość, posypuję stolnicę cukrem, rozwałkowuję ciasto na cukrze, oba boki zakładam do środka i jeszcze raz składam wzdłuż na pół - ciasto ma teraz cztery warstwy. źródło: NKJP: Kurt Scheller: Jabłka, czyli podwieczorek, Gazeta Wyborcza, 1997-05-09 |
5. chamie jeden
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- burak, cham, dureń, gówniarz jeden; małpa jedna; barany jedne
Cytaty
|
Andrzej był z awanturą, żebym mu oddała zaręczynowy pierścionek. Że jak zerwaliśmy, to mam oddawać. Nie oddam, niech się wypcha, burak jeden bez klasy! źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009 |
|
|
Bezbożnica jedna, przykazań świętych nie przestrzega, tylko cyckami kręci, jo! Przestrzegasz czy nie?! Odpowiadaj, jak pytam! źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007 |
|
|
- Jasiek! - zakrzyczała - chodź tu, małpo jedna. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001 |
|
|
A niech was szlag, kretyny jedne. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | jeden | + |
|
| szyk: tylko postpozycja | ||||
6. (za) jedne sto złotych
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | jedyny |
Połączenia
- (za) jedne piętnaście (sto, tysiąc...) złotych
Cytaty
|
Na ścianie gabinetu inżyniera Bonaventury Oreste wisiał cały zestaw przygotowany do sprzedaży: dwugardzielowy gaźnik, pokrywa zaworów razem z kawałkiem rury kolektora, tłumik o skomplikowanym dla spalin labiryncie, elektroniczny zestaw, lekkie elektronowe obręcze kół. Wszystko za jedne 150 dolarów. źródło: NKJP: Sportowiec nr 46 (1408), 1977 |
|
|
Popatrz, ty to widzisz?! Od tygodni szukam takich właśnie dżinsów! Ten odcień granatu i ten gatunek. Jugosłowiańskie za jedne 600 złotych. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Miraż miłości, miraż śmierci, 2001 |
|
|
W Nepalu taniocha, jedne 10.000 dołków od łba... źródło: NKJP: Internet |