UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprytny

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: spryt

1.a przebiegły

Definicja

taki, który radzi sobie w każdej sytuacji i czerpie z niej korzyść dla siebie, postępując przy tym często w sposób, który ma zmylić innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chytry, cwany, przebiegły, szczwany

Połączenia

  • sprytny chłopak, człowiek; oszust, złodziej; sprytna dziewczynka, kobieta; sprytne zwierzę
  • sprytny w polu karnym, w zamieszaniu podbramkowym
  • sprytny i inteligentny, sprytny i przebiegły, sprytny i wyrachowany; ambitny i sprytny, silny i sprytny, zdolny i sprytny
  • bardzo, dostatecznie, niezwykle, wyjątkowo sprytny

Cytaty

[...] pokątnie udzielał porad prawnych. Przebiegły i sprytny, wielu osobom pomógł wydostać się z tarapatów.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Sezon na papierówki, 2003

Była to po prostu grupa sprytnych oszustów, którzy pod pretekstem prowadzenia działalności religijnej uzyskali dotacje z budżetu państwa.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.11.1995

Wydra jest sprytnym zwierzęciem, w poszukiwaniu zdobyczy potrafi swoimi wrażliwymi końcami palców bardzo dokładnie przeszukać szlam i kamienie.

źródło: NKJP: Zadomowiła się wydra, Dziennik Polski, 2000-12-28

Gąszcz przepisów związanych z naliczaniem granicznego VAT zachęca widać co sprytniejsze firmy do drobnych „korekt”.

źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Przekręt na blasze, Gazeta Wyborcza, 1995-02-04/1995-02-05

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprytny
sprytny
sprytny
sprytne
sprytna
D. sprytnego
sprytnego
sprytnego
sprytnego
sprytnej
C. sprytnemu
sprytnemu
sprytnemu
sprytnemu
sprytnej
B. sprytnego
sprytnego
sprytny
sprytne
sprytną
N. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytną
Ms. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnej
W. sprytny
sprytny
sprytny
sprytne
sprytna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprytni
sprytni
sprytne
sprytne
D. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytnych
C. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
B. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytne
N. sprytnymi
sprytnymi
sprytnymi
sprytnymi
Ms. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytnych
W. sprytni
sprytni
sprytne
sprytne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprytniejszy
sprytniejszy
sprytniejszy
sprytniejsze
sprytniejsza
D. sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszej
C. sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszej
B. sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszy
sprytniejsze
sprytniejszą
N. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszą
Ms. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprytniejsi
sprytniejsi
sprytniejsze
sprytniejsze
D. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
C. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
B. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejsze
N. sprytniejszymi
sprytniejszymi
sprytniejszymi
sprytniejszymi
Ms. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych

1.b świadczący o przebiegłości

Definicja

świadczący o umiejętności radzenia sobie w każdej sytuacji i czerpania z niej korzyści dla siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chytry, cwany, przebiegły, szczwany

Połączenia

  • sprytny lob, manewr, strzał; sposób, wybieg, zabieg; sprytna mistyfikacja, sztuczka; sprytne podanie, uderzenie; posunięcie, zagranie
  • bardzo, niezwykle sprytny

Cytaty

Kiedy Łukasz Nowak sprytnym strzałem wyprowadził miejscowych na prowadzenie, miejscowi kibice wiwatowali.

źródło: NKJP: /PISZ/: Tak strzelają Piotr i Paweł!, Echo Dnia, 2006-05-22

Taktycznie sprytnym posunięciem wydawało się mianowanie sekretarzem edukacji osoby, która ma podwójne „punkty za pochodzenie” - jako kobieta i jako Murzynka.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Punkty za pochodzenie, Gazeta Wyborcza, 1992-12-23

Dzięki sprytnemu wykorzystaniu tej sytuacji Rosjanie umocnili pozycję zarówno w Europie, jak i w kontaktach ze Stanami Zjednoczonymi.

źródło: NKJP: Za plecami strażnika, Dziennik Polski, 2004-03-12

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprytny
sprytny
sprytny
sprytne
sprytna
D. sprytnego
sprytnego
sprytnego
sprytnego
sprytnej
C. sprytnemu
sprytnemu
sprytnemu
sprytnemu
sprytnej
B. sprytnego
sprytnego
sprytny
sprytne
sprytną
N. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytną
Ms. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnej
W. sprytny
sprytny
sprytny
sprytne
sprytna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprytni
sprytni
sprytne
sprytne
D. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytnych
C. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
B. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytne
N. sprytnymi
sprytnymi
sprytnymi
sprytnymi
Ms. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytnych
W. sprytni
sprytni
sprytne
sprytne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprytniejszy
sprytniejszy
sprytniejszy
sprytniejsze
sprytniejsza
D. sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszej
C. sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszej
B. sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszy
sprytniejsze
sprytniejszą
N. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszą
Ms. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprytniejsi
sprytniejsi
sprytniejsze
sprytniejsze
D. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
C. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
B. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejsze
N. sprytniejszymi
sprytniejszymi
sprytniejszymi
sprytniejszymi
Ms. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych

2. o urządzeniu

Definicja

zrobiony w sposób odkrywczy i świadczący o czyjejś kreatywności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pomysłowy, zmyślny

Połączenia

  • sprytne narzędzie, urządzenie
  • bardzo sprytny

Cytaty

Mamy takie sprytne urządzenie, które zagaduje. [...] Mówi na przykład: „drzwi otwarte, proszę wejść” albo „kod nieprawidłowy, proszę spróbować ponownie”.

źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004

I jeszcze zawsze chciałam, żeby ojciec miał swój warsztat, a w nim tysiące sprytnych narzędzi. Kluczy, chwytaków, strugów, krzyżakowych wkrętaków.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo, 2004

Okazuje się, że tak sprytne i szybkie roboty myjące wymyślili Włosi. - Jednocześnie można myć trzy samochody - [...].

źródło: NKJP: Dwie minuty na samochód, Dziennik Polski, 2001-04-17

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprytny
sprytny
sprytny
sprytne
sprytna
D. sprytnego
sprytnego
sprytnego
sprytnego
sprytnej
C. sprytnemu
sprytnemu
sprytnemu
sprytnemu
sprytnej
B. sprytnego
sprytnego
sprytny
sprytne
sprytną
N. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytną
Ms. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnej
W. sprytny
sprytny
sprytny
sprytne
sprytna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprytni
sprytni
sprytne
sprytne
D. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytnych
C. sprytnym
sprytnym
sprytnym
sprytnym
B. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytne
N. sprytnymi
sprytnymi
sprytnymi
sprytnymi
Ms. sprytnych
sprytnych
sprytnych
sprytnych
W. sprytni
sprytni
sprytne
sprytne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprytniejszy
sprytniejszy
sprytniejszy
sprytniejsze
sprytniejsza
D. sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszej
C. sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszemu
sprytniejszej
B. sprytniejszego
sprytniejszego
sprytniejszy
sprytniejsze
sprytniejszą
N. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszą
Ms. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprytniejsi
sprytniejsi
sprytniejsze
sprytniejsze
D. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
C. sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
sprytniejszym
B. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejsze
N. sprytniejszymi
sprytniejszymi
sprytniejszymi
sprytniejszymi
Ms. sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
sprytniejszych
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json