UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zewnętrzny

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. zewnątrz I

1. ściana

Definicja

znajdujący się po wierzchniej stronie czegoś, na powierzchni czegoś a nie wewnątrz, w środku czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • zewnętrzna ściana; powłoka, strona, warstwa

Cytaty

Pożeracz Chmur spędził na Jaszczurze pierwsze dwadzieścia pięć lat życia, czyli akurat ten okres, gdy szczeniaki dopiero uczą się latać i raczej trzymają się matek. Nigdy nie widział tego obszaru z góry i pod takim kątem. Tak więc penetrował przestrzeń zewnętrzną, a ja wnętrze.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Lusterkiem postukiwał o lewe nadproże. - A właśnie, jeszcze nadproża - przypomniał sobie. Kucnął i przebębnił śrubokrętem - najpierw po zewnętrznej stronie, potem od środka.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone 2005

Dom Tarego syna Nachora nie różnił się od innych domów w mieście. Zbudowany w czworobok z cegły bielonej, o ślepych ścianach zewnętrznych, posiadał tylko jedno wejście.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
D. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznej
C. zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznej
B. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzną
N. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrzną
Ms. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznej
W. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne
D. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
C. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
B. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrzne
N. zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
Ms. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
W. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne

2. wygląd

Definicja

widoczny na powierzchni, a nie wewnątrz, w środku czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • zewnętrzny wizerunek, wygląd; spokój; zewnętrzne podobieństwo; zewnętrzne cechy, oznaki

Cytaty

Film o bolesnych skutkach niemiłości i nieuważności. O niesprawiedliwie rozdętym znaczeniu wyglądu zewnętrznego i medialnej popularności.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

W końcu też nie przepadałam za kuzynem sąsiadów, należał do gatunku tych starszych facetów, którzy gotowi są zatłuc cię swoją rozwagą, takim się nie współczuje, lecz podziwia się ich zewnętrzny spokój i opanowanie, oraz umiejętność przejścia do porządku nad zagrożeniem własnego życia, już chwilę po tym, jak się przydarzyło.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Kontrola. Stała wewnętrzna kontrola. Doskonalenie zewnętrznego wizerunku. Poprawianie maski.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
D. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznej
C. zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznej
B. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzną
N. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrzną
Ms. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznej
W. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne
D. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
C. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
B. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrzne
N. zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
Ms. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
W. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne

3. wpływ

Definicja

oddziałujący spoza czegoś, a nie ze środka, z wnętrza czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • zewnętrzny przymus, wpływ; zewnętrzne bodźce; okoliczności

Cytaty

To nie jest żaden przymus zewnętrzny, tylko mój wybór.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone 2005

Płachta opadła na oficera jak całun, odcinając go od bodźców zewnętrznych

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Intuicyjnie zgadywał, że dłuższy pobyt w jej towarzystwie prowadzić będzie do erozji warowni, w której tkwił zamknięty. Wtedy zostanie wydany na pastwę zewnętrznych okoliczności, przestanie zależeć od swej woli tylko, stanie bezbronny wobec agresji świata zewnętrznego z wszystkimi jego problemami, kłopotami i zmartwieniami.

źródło: NKJP: Czesław Karkowski: Kamienna drabina, 2008

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
D. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznej
C. zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznej
B. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzną
N. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrzną
Ms. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznej
W. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne
D. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
C. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
B. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrzne
N. zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
Ms. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
W. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne

4. świat

Definicja

istniejący poza czymś, poza wnętrzem, środkiem czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • zewnętrzny obieg; świat; zewnętrzne życie

Cytaty

– Jestem jej przyjacielem – zza okna dobiegła szybka odpowiedź. – I jedynym człowiekiem, który jest łącznikiem pomiędzy nią a światem zewnętrznym.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Co ja na przykład wiem o chorych, o tym, co naprawdę dzieje się w ich mózgach, jak wygląda ich życie tak wewnętrzne, jak i zewnętrzne, życie w szpitalnej zbiorowości?

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998

Chodziło mi o to, że można dużo mówić, jeszcze więcej myśleć, mieć ogromną łatwość w wyjaśnianiu sobie własnego i zewnętrznego zła i przebywać w kokonie z baśni.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
D. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznej
C. zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznej
B. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzną
N. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrzną
Ms. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznej
W. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne
D. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
C. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
B. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrzne
N. zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
Ms. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
W. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne

5. obrażenia

Definicja

związany z powierzchnią ciała człowieka, a nie z jego wnętrzem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Połączenia

  • użytek; uraz zewnętrzny; obrażenia; warunki zewnętrzne

Cytaty

Po sekcji zwłok okazało się, że zmarły miał liczne obrażenia zewnętrzne i wewnętrzne, jakby został czymś bardzo mocno przyciśnięty.

źródło: NKJP: Jan Dziadul: Czarne łzy, Polityka, 2006-12-02

Z listy zostały wykreślone wypadki w drodze do pracy lub z pracy oraz zdarzenia w miejscu zatrudnienia, gdy nie doszło do zewnętrznego urazu.

źródło: NKJP: Krzysztof Zając: Lato wypadków przy pracy, Express Ilustrowany, 2003-06-09

Wódka, zwana okowitą, była używana prawie wyłącznie do użytku zewnętrznego jako skuteczny środek rozgrzewający, przez np. nacieranie.

źródło: NKJP: Wiesław Leśniewski: Stół staropolski (2) nie tylko świąteczny, Gazeta Radomszczańska, 2009-07-01

[...] świetnie nadawał się na mówcę ze względu na inteligencję, warunki zewnętrzne i głos.

źródło: NKJP: Ludwik Bazylow: Ostatnie lata Rosji Carskiej. Rządy Stołypina, 2008

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
D. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznej
C. zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznej
B. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzną
N. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrzną
Ms. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznej
W. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne
D. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
C. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
B. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrzne
N. zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
Ms. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
W. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne

6. polityka

Definicja

dotyczący spraw zagranicznych i relacji z innymi krajami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • polityka zewnętrzna; sprawy zewnętrzne

Cytaty

Nie przeczę, że rosnący wpływ diaspory niemieckiej na wewnętrzną i zewnętrzną politykę Chin budzi niepokój w Cesarstwie, nawet wśród samych Niemców [...]

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Błogosławiony wiek, 2006

Kariera Skobielewa skończyła się bez współudziału czynników dyplomatycznych, jakkolwiek kierujący wówczas sprawami zewnętrznymi Giers na pewno robił wszystko, aby usunąć panslawistycznego generała ze sceny politycznej.

źródło: NKJP: Henryk Wereszycki: Koniec sojuszu trzech cesarzy, 2010

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
D. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrznej
C. zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznemu
zewnętrznej
B. zewnętrznego
zewnętrznego
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzną
N. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrzną
Ms. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznej
W. zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzny
zewnętrzne
zewnętrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne
D. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
C. zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
zewnętrznym
B. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrzne
N. zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
zewnętrznymi
Ms. zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
zewnętrznych
W. zewnętrzni
zewnętrzni
zewnętrzne
zewnętrzne

Frazeologizmy

doświadczenie zmysłowe
doświadczenie zewnętrzne
ucho zewnętrzne
Data ostatniej modyfikacji: 25.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json