UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dotrzymać

Chronologizacja

1564, SPXVI

Pochodzenie

Zob. trzymać

1. słowa

Definicja

zrobić to, co wynika z relacji nawiązanej z innymi osobami, nazwanej następującym rzeczownikiem

Wymowa

[dotszymać] lub pot. [doczszymać]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • dotrzymać obietnicy, przyrzeczenia, przysięgi, sekretu, słowa, terminu, umowy, warunków, zobowiązań

Cytaty

Janek nie dotrzymał mojego warunku. I ja z nim zerwałam, i żyję, jak pan widzi, w Polsce.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Jakże więc mogę przysięgać, kiedy wiem, że nie mogę dotrzymać przysięgi, i jakże on może przyjąć taką przysięgę, kiedy wie, że jej nie dotrzymam?

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotrzymam
dotrzymamy
2 os. dotrzymasz
dotrzymacie
3 os. dotrzyma
dotrzymają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotrzymałem
+(e)m dotrzymał
dotrzymałam
+(e)m dotrzymała
dotrzymałom
+(e)m dotrzymało
dotrzymaliśmy
+(e)śmy dotrzymali
dotrzymałyśmy
+(e)śmy dotrzymały
2 os. dotrzymałeś
+(e)ś dotrzymał
dotrzymałaś
+(e)ś dotrzymała
dotrzymałoś
+(e)ś dotrzymało
dotrzymaliście
+(e)ście dotrzymali
dotrzymałyście
+(e)ście dotrzymały
3 os. dotrzymał
dotrzymała
dotrzymało
dotrzymali
dotrzymały

bezosobnik: dotrzymano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotrzymajmy
2 os. dotrzymaj
dotrzymajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotrzymałbym
bym dotrzymał
dotrzymałabym
bym dotrzymała
dotrzymałobym
bym dotrzymało
dotrzymalibyśmy
byśmy dotrzymali
dotrzymałybyśmy
byśmy dotrzymały
2 os. dotrzymałbyś
byś dotrzymał
dotrzymałabyś
byś dotrzymała
dotrzymałobyś
byś dotrzymało
dotrzymalibyście
byście dotrzymali
dotrzymałybyście
byście dotrzymały
3 os. dotrzymałby
by dotrzymał
dotrzymałaby
by dotrzymała
dotrzymałoby
by dotrzymało
dotrzymaliby
by dotrzymali
dotrzymałyby
by dotrzymały

bezosobnik: dotrzymano by

bezokolicznik: dotrzymać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dotrzymawszy

gerundium: dotrzymanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dotrzymanie
dotrzymania
D. dotrzymania
dotrzymań
C. dotrzymaniu
dotrzymaniom
B. dotrzymanie
dotrzymania
N. dotrzymaniem
dotrzymaniami
Ms. dotrzymaniu
dotrzymaniach
W. dotrzymanie
dotrzymania

imiesłów przymiotnikowy bierny: dotrzymany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dotrzymany
dotrzymany
dotrzymany
dotrzymane
dotrzymana
D. dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymanej
C. dotrzymanemu
dotrzymanemu
dotrzymanemu
dotrzymanemu
dotrzymanej
B. dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymany
dotrzymane
dotrzymaną
N. dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymaną
Ms. dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dotrzymani
dotrzymani
dotrzymane
dotrzymane
D. dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
C. dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
B. dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymane
N. dotrzymanymi
dotrzymanymi
dotrzymanymi
dotrzymanymi
Ms. dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych

odpowiednik aspektowy: dotrzymywać

Składnia

bez ograniczeń + dotrzymać +
CZEGO

2. ogień

Definicja

zachować coś do określonego momentu

Wymowa

[dotszymać] lub pot. [doczszymać]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • dotrzymać ogień, owoce
  • dotrzymać do rana, do świąt, do zimy

Cytaty

Mama rozdzielała chleb na trzy porcje - na śniadanie, obiad i kolację. Ale my, dzieci, podjadaliśmy go po trochu, tak że nigdy nie udawało nam się dotrzymać porcji do wieczora.

źródło: NKJP: Helena Amiradżibi-Stawińska: Naród ukarany przez Boga, Dziennik Polski, 2008-11-28

Nad nami Niemcy. W garażu oszalałe ze strachu i huku kury w drucianych kojcach. Że jeszcze dotrzymano je do tego czasu?

źródło: NKJP: Jerzy Kłoczowski: Kompania B1 Pułku AK Baszta 1939-1944 Tom 1, 2008

[...] ślizgawka jest sztuczna, druga naturalna [...]. Cieszyły się ogromną popularnością, szczególnie w weekendy. Mieliśmy nadzieję, że uda się nam dotrzymać je do zimowych ferii.

źródło: NKJP: (AGA): Nici z piruetów, Express Ilustrowany, 2003-01-17

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotrzymam
dotrzymamy
2 os. dotrzymasz
dotrzymacie
3 os. dotrzyma
dotrzymają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotrzymałem
+(e)m dotrzymał
dotrzymałam
+(e)m dotrzymała
dotrzymałom
+(e)m dotrzymało
dotrzymaliśmy
+(e)śmy dotrzymali
dotrzymałyśmy
+(e)śmy dotrzymały
2 os. dotrzymałeś
+(e)ś dotrzymał
dotrzymałaś
+(e)ś dotrzymała
dotrzymałoś
+(e)ś dotrzymało
dotrzymaliście
+(e)ście dotrzymali
dotrzymałyście
+(e)ście dotrzymały
3 os. dotrzymał
dotrzymała
dotrzymało
dotrzymali
dotrzymały

bezosobnik: dotrzymano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotrzymajmy
2 os. dotrzymaj
dotrzymajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotrzymałbym
bym dotrzymał
dotrzymałabym
bym dotrzymała
dotrzymałobym
bym dotrzymało
dotrzymalibyśmy
byśmy dotrzymali
dotrzymałybyśmy
byśmy dotrzymały
2 os. dotrzymałbyś
byś dotrzymał
dotrzymałabyś
byś dotrzymała
dotrzymałobyś
byś dotrzymało
dotrzymalibyście
byście dotrzymali
dotrzymałybyście
byście dotrzymały
3 os. dotrzymałby
by dotrzymał
dotrzymałaby
by dotrzymała
dotrzymałoby
by dotrzymało
dotrzymaliby
by dotrzymali
dotrzymałyby
by dotrzymały

bezosobnik: dotrzymano by

bezokolicznik: dotrzymać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dotrzymawszy

gerundium: dotrzymanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dotrzymanie
dotrzymania
D. dotrzymania
dotrzymań
C. dotrzymaniu
dotrzymaniom
B. dotrzymanie
dotrzymania
N. dotrzymaniem
dotrzymaniami
Ms. dotrzymaniu
dotrzymaniach
W. dotrzymanie
dotrzymania

imiesłów przymiotnikowy bierny: dotrzymany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dotrzymany
dotrzymany
dotrzymany
dotrzymane
dotrzymana
D. dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymanej
C. dotrzymanemu
dotrzymanemu
dotrzymanemu
dotrzymanemu
dotrzymanej
B. dotrzymanego
dotrzymanego
dotrzymany
dotrzymane
dotrzymaną
N. dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymaną
Ms. dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dotrzymani
dotrzymani
dotrzymane
dotrzymane
D. dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
C. dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
dotrzymanym
B. dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymane
N. dotrzymanymi
dotrzymanymi
dotrzymanymi
dotrzymanymi
Ms. dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych
dotrzymanych

Składnia

bez ograniczeń + dotrzymać +
CO + (do CZEGO)

3. do końca

Definicja

z wysiłkiem doczekać do określonego momentu

Wymowa

[dotszymać] lub pot. [doczszymać]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wytrwać

Cytaty

Przecież już w tytule ostrzegli przed gniotem, inaczej po co nazywaliby film „Granice wytrzymałości”? Poza tym nie wiem, czy dotrzymałeś do końca napisów wieńczących film.

źródło: NKJP: Komedia górska, Usenet -- pl.rec.góry, 2005-03-05

Myślę, że jest pewna szansa na to, żeby te relacje były dużo lepsze i żeby ocena parlamentu, Senatu [...] była bardzo pozytywna. Mam nadzieję, że oczywiście dotrzyma pan do 2010 r.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 11. posiedzenia Senatu RP z 2008 r.

Piętnasta, a ty już gotów...? Oj, nie dotrzymasz ty do północy, bratku.

źródło: NKJP: Niedrogie szalenstwa Fotygi, Usenet -- pl.soc.polityka, 2007-12-31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotrzymam
dotrzymamy
2 os. dotrzymasz
dotrzymacie
3 os. dotrzyma
dotrzymają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotrzymałem
+(e)m dotrzymał
dotrzymałam
+(e)m dotrzymała
dotrzymałom
+(e)m dotrzymało
dotrzymaliśmy
+(e)śmy dotrzymali
dotrzymałyśmy
+(e)śmy dotrzymały
2 os. dotrzymałeś
+(e)ś dotrzymał
dotrzymałaś
+(e)ś dotrzymała
dotrzymałoś
+(e)ś dotrzymało
dotrzymaliście
+(e)ście dotrzymali
dotrzymałyście
+(e)ście dotrzymały
3 os. dotrzymał
dotrzymała
dotrzymało
dotrzymali
dotrzymały

bezosobnik: dotrzymano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dotrzymajmy
2 os. dotrzymaj
dotrzymajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dotrzymałbym
bym dotrzymał
dotrzymałabym
bym dotrzymała
dotrzymałobym
bym dotrzymało
dotrzymalibyśmy
byśmy dotrzymali
dotrzymałybyśmy
byśmy dotrzymały
2 os. dotrzymałbyś
byś dotrzymał
dotrzymałabyś
byś dotrzymała
dotrzymałobyś
byś dotrzymało
dotrzymalibyście
byście dotrzymali
dotrzymałybyście
byście dotrzymały
3 os. dotrzymałby
by dotrzymał
dotrzymałaby
by dotrzymała
dotrzymałoby
by dotrzymało
dotrzymaliby
by dotrzymali
dotrzymałyby
by dotrzymały

bezosobnik: dotrzymano by

bezokolicznik: dotrzymać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dotrzymawszy

gerundium: dotrzymanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dotrzymanie
dotrzymania
D. dotrzymania
dotrzymań
C. dotrzymaniu
dotrzymaniom
B. dotrzymanie
dotrzymania
N. dotrzymaniem
dotrzymaniami
Ms. dotrzymaniu
dotrzymaniach
W. dotrzymanie
dotrzymania

odpowiednik aspektowy: dotrzymywać

Składnia

bez ograniczeń + dotrzymać +
do CZEGO

Frazeologizmy

ktoś dotrzymał kroku komuś
ktoś dotrzymał pola komuś
ktoś dotrzymał placu komuś
ktoś dotrzymał towarzystwa komuś
ktoś/coś dotrzymał/dotrzymało kroku komuś/czemuś
Data ostatniej modyfikacji: 23.07.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json