UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szept

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Rzeczownik od dźwiękonaśladowczego czasownika szeptać (zob.)

1. cicha mowa

Definicja

mowa wypowiadana bardzo cicho bezdźwięcznym głosem, słyszana tylko przez osoby znajdujące się blisko mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

cichy, ledwie / ledwo słyszalny, niewyraźny, stłumiony, syczący, zdławiony, zduszony; głośny, przenikliwy, wyraźny; błagalny, namiętny, nerwowy; konspiracyjny, teatralny szept; gorączkowe, przyciszone, tajemnicze szepty
głosy i szepty, krzyki i szepty
dał się słyszeć, dobiega (kogoś) szept; szepty się rozległy
słychać; słyszeć, usłyszeć szept
ściszyć, zniżyć (głos) do szeptu
coś przeszło / przechodzi w szept
prawie, właściwie szept

Cytaty

Czując na sobie spojrzenie sąsiada, obydwaj panowie ściszyli rozmowę do szeptu. Najwyraźniej naradzali się [...].

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

[...] mimo zbiegowiska tylu ludzi, cisza panowała wśród tłumu. Nie było słychać rozmów, szepty tylko ściszone, czasem plusk błota pod krokami, westchnienie.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

[...] zostałam żoną najprzystojniejszego mężczyzny na świecie! Jednak do dziś mam w pamięci szept mojej koleżanki: „Życzę Ci jak najlepiej, ale nie łudź się, że taki facet będzie ci wierny do końca życia...”.

źródło: NKJP: Jestem potwornie zazdrosna o męża, Naj, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szept	szepty
D.	szeptu	szeptów
C.	szeptowi	szeptom
B.	szept	szepty
N.	szeptem	szeptami
Ms.	szepcie	szeptach
W.	szepcie	szepty

2. szmer

Definicja

cichy jednostajny odgłos czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

cichy szept
szmery i szepty
szept deszczu, oceanu, wiatru...

Cytaty

	Harmonia świata, która mu się odkryła tego wieczora - przyprawiała go o uczucie niezwykłej pełni, ponad którą unosił się szept ciepłego i nieustannego deszczu. źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania, 2006
	Zdawało mi się, że słyszę szept źródeł i strumieni, szelest rozkwitających ziół i poszum ogromnych sosen, chrobot najlichszego robaczka i ryk ogromnego zwierza. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003
	Zawsze mi brzęk trzmiela, dzwonienie świerszczy i szept migotliwych skrzydeł ważki bliższy był niż gwar kawiarni. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995
	Tajemniczy dźwięk nie powtórzył się, w powietrzu rozbrzmiewały tylko zwykłe szepty nocy, daleki szmer morza, ledwo uchwytny poszum wiatru gdzieś w górze. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1967

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szept	szepty
D.	szeptu	szeptów
C.	szeptowi	szeptom
B.	szept	szepty
N.	szeptem	szeptami
Ms.	szepcie	szeptach
W.	szepcie	szepty

Składnia

szept

(CZEGO)

Frazeologizmy

szept sceniczny
szept teatralny

Data ostatniej modyfikacji: 23.07.2014