UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poturlać się

Chronologizacja

1935, Małe Pisemko, nr 17, polona.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	poturlam się	poturlamy się
2 os.	poturlasz się	poturlacie się
3 os.	poturla się	poturlają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	poturlałem się +(e)m się poturlał	poturlałam się +(e)m się poturlała	poturlałom się +(e)m się poturlało	poturlaliśmy się +(e)śmy się poturlali	poturlałyśmy się +(e)śmy się poturlały
2 os.	poturlałeś się +(e)ś się poturlał	poturlałaś się +(e)ś się poturlała	poturlałoś się +(e)ś się poturlało	poturlaliście się +(e)ście się poturlali	poturlałyście się +(e)ście się poturlały
3 os.	poturlał się	poturlała się	poturlało się	poturlali się	poturlały się

bezosobnik: poturlano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		poturlajmy się
2 os.	poturlaj się	poturlajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	poturlałbym się bym się poturlał	poturlałabym się bym się poturlała	poturlałobym się bym się poturlało	poturlalibyśmy się byśmy się poturlali	poturlałybyśmy się byśmy się poturlały
2 os.	poturlałbyś się byś się poturlał	poturlałabyś się byś się poturlała	poturlałobyś się byś się poturlało	poturlalibyście się byście się poturlali	poturlałybyście się byście się poturlały
3 os.	poturlałby się by się poturlał	poturlałaby się by się poturlała	poturlałoby się by się poturlało	poturlaliby się by się poturlali	poturlałyby się by się poturlały

bezosobnik: poturlano by się

bezokolicznik: poturlać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: poturlawszy się

gerundium: poturlanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	poturlanie się	poturlania się
D.	poturlania się	poturlań się
C.	poturlaniu się	poturlaniom się
B.	poturlanie się	poturlania się
N.	poturlaniem się	poturlaniami się
Ms.	poturlaniu się	poturlaniach się
W.	poturlanie się	poturlania się

Pochodzenie

Zob. turlać

1. do bramki

Definicja

przemieścić się dokądś po podłożu, obracając się wokół własnej osi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

potoczyć się

Połączenia

piłka poturlała się
poturlać się do bramki
poturlać się po podłodze, po stole
poturlać się pod łóżko, pod szafę
poturlać się w stronę czegoś

Cytaty

	[...] rzucili granaty. Jeden odrzuciłem, drugi poturlał się za daleko. źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak: Obwód głowy, 2007
	Latarka spadła z szafki i poturlała się po stercie śmieci w róg pokoju, a ja zerwałem się z podłogi, żeby ją podnieść. źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae, czyli Kartonowa sieć, 2009
	[...] upuścił łyżkę, która z łoskotem poturlała się po stole. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód, 2003
	Tabletki, które poturlały się nam pod szafkę, z pewnością zostaną znalezione przez naszego kota. źródło: NKJP: Agnieszka Łodzińska: Schronisko TARA, Kot, 2006

Składnia

poturlać się

(DOKĄD) + (po CZYM)

2. dla zabawy

Definicja

przez jakiś czas przemieszczać się po podłożu, obracając się wokół własnej osi, zwykle dla przyjemności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

poturlać się po dywanie, po trawie

Cytaty

	Główną salę Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego wypełniły dmuchane zjeżdżalnie i trampoliny, a na zewnątrz można było poturlać się w kuli do zorbingu. źródło: NKJP: Zabawa i pomoc, Dziennik Polski, 2008-05-27
	[...] ja bym chciał się naturalnie pośmiać pełną gębą, porechotać niewymuszenie i z wdziękiem, od niechcenia poturlać się po podłodze [...]. źródło: NKJP: Internet
	Chciała iść na spacer. Dobrze by było poturlać się w trawie. Popatrzeć, jak sprytne wróble skaczą [...]. źródło: Zyta Rudzka: Ślicznotka doktora Josefa, 2006 (books.google.pl)
	Spacer po lesie lub w parku już był? To można teraz poturlać się trochę po podłodze. źródło: Internet: facebook.com

Składnia

	+	poturlać się	+	(po czym)
	+	poturlać się	+	(GDZIE)

3.a pociągiem

Definicja

żart.

jadąc powoli, skierować się do jakiegoś miejsca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

pojechać

Połączenia

poturlać się pociągiem

Cytaty

[...] wsiadłem w jeepa i jadąc całą dobę bez wysiadania, poturlałem się do Belgii [...].

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1975

[...] wrzuciłem plecaczek do bagażnika, odpaliłem samochodzik, włączyłem wycieraczki, światełka mijania i [...] poturlałem się ku chałupie.

źródło: NKJP: Internet

Poturlałem się wczoraj rano [...] pociągiem do Poznania.

źródło: Internet: salon24.pl

Składnia

poturlać się

DOKĄD + (CZYM)

3.b pociąg

Definicja

żart.

przemieścić się, wolno poruszając się na kołach, płozach, gąsienicach lub wisząc na linie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	potoczyć się
	hiperonimy:	pojechać

Połączenia

pociąg, wóz poturlał się; auto poturlało się

Cytaty

Będą stali, popluwali, palili [...], ale popchnąć auta to już nie. W końcu ruszyło i poturlało się te dziesięć metrów.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Pod stodołą stała mała furka zaprzęgnięta w niedużego mazurskiego konika [...]. Postanowiłem nie zdradzać swojej obecności i po jakimś czasie wóz poturlał się.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Furman zaciął szkapę i wóz powoli poturlał się do przodu.

źródło: Internet: legmi.pl

Składnia

poturlać się

(DOKĄD)

4. człowiek

Definicja

żart.

idąc powoli, często z trudem, skierować się w jakieś miejsce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	potoczyć się
	hiperonimy:	pójść

Cytaty

[...] na wilgotnej ziemi leży kocica z kociętami. Mruży ślepia, nienawistnie patrzy w bok [...] nagle zerwała się z miejsca, błyskawicznym obrotem zmieniła kierunek biegu, uciekła, za nią poturlało się potomstwo.

źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002

Leku [...] nie wzięłam, bo ze złości ból głowy sam mi minął. Następnego dnia poturlałam się do apteki [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

poturlać się

(DOKĄD)

Data ostatniej modyfikacji: 30.11.2021