Chronologizacja
XIV w., Bor
XV w., Sław
Pochodzenie
psł. *bǫbьnъ
1. orkiestry
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | instrument |
Połączenia
- bęben afrykański, indiański, wojenny
- bębny i bongosy, bębny i kotły, bębny i piszczałki, bębny i trąbki, bębny i werble
- akompaniament, bicie, brzmienie, dźwięk, dudnienie, głos, grzmot, odgłos, rytm, takt, uderzenie bębna
- dudnienie, gra na bębnie
- głośne bębny
- bębny biły na alarm, dudniły, grały, łomotały, umilkły, warczały, zabrzmiały, zagłuszały, zagrały
- bić, dudnić, uderzać w bęben
- grać, wybijać rytm na bębnie
Cytaty
|
Ostry, jednostajny dźwięk fletu i bębna zagłuszał wszystko, nawet własne myśli. źródło: NKJP: Tadeusz Ruciński: Flet i dzieci szczurołapa, Wychowawca, nr 133, 2004 |
|
|
Gwardziści weszli do Dabory szóstkami, maszerując w rytm bębna. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
|
|
Przesunęliśmy się w sam kąt, obok bębna orkiestry. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
|
|
Posłałem do Arasyba Wagurę z prośbą, by czarownik dudnił w bęben bezustannie i głuszył bicie Akawojów. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1974 |
|
|
Konstantyn uniósł rękę i bębny galerników zaczęły powoli bić, a ich dźwięk przypominał dalekie odgłosy burzy. źródło: NKJP: Max Gallo: Konstantyn Wielki Imperium Chrystusa, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bęben |
bębny |
|
| D. | bębna |
bębnów |
|
| C. | bębnowi |
bębnom |
|
| B. | bęben |
bębny |
|
| N. | bębnem |
bębnami |
|
| Ms. | bębnie |
bębnach |
|
| W. | bębnie |
bębny |
2. maszyny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Połączenia
- bęben ciśnieniowy, hamulcowy, sterujący, wrzecionowy
- bęben maszyny, młockarni, pralki, suszarki, urządzenia
- obracanie, praca, warkot, wirowanie bębna
Cytaty
|
Elektroniczne sterowanie dostosowuje dobór wody, kierunki obrotów bębna, szybkość wirowania i temperaturę dla poszczególnych rodzajów tkanin. źródło: NKJP: Anna Kania: Pranie łatwe i tanie, Trybuna Śląska, 2003-02-12 |
|
|
Do aneroidu dołączono mechanizm zegarowy, który powoduje obrót bębna, na którym jest umieszczony pasek papieru wyskalowany w jednostkach czasu i ciśnienia. źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1996 |
|
|
Jest to samobieżny świder zawieszony na elastycznym przewodzie odwijanym z bębna, napędzany wodą tłoczoną z powierzchni. źródło: NKJP: Mirosław Rutkowski: Czy nam ropy zabraknie, Polityka, 2002-09-28 |
|
|
Pozostałe odpady trafiają do bębna z sitami, gdzie następuje oddzielenie części organicznych od tych, które poddawane będą procesowi spalania. źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 2000 |
|
|
Prawdopodobnie do bębnów mielących słomę na opał dostał się kamień lub jakieś metalowe elementy. źródło: NKJP: (MB): Zaiskrzyło w bębnie kotłowni, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-07-20 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bęben |
bębny |
|
| D. | bębna |
bębnów |
|
| C. | bębnowi |
bębnom |
|
| B. | bęben |
bębny |
|
| N. | bębnem |
bębnami |
|
| Ms. | bębnie |
bębnach |
|
| W. | bębnie |
bębny |
3. kopuły
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | tambur |
Połączenia
- bęben budowli, kopuły
- kopuła na bębnie
Cytaty
|
Estetykę tego monumentalnego dzieła podnosi szereg podłużnych okien obramowanych ornamentem z cegieł, przebitych na bębnie kopuły i rozmieszczonych na całej długości ściany wschodniej. źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007 |
|
|
Oprócz szesnastu podłużnych okien w bębnie kopuły, które są głównym źródłem światła, dodatkowo wycięto dwu- i trójdzielne otwory świetlne w apsydach. źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bęben |
bębny |
|
| D. | bębna |
bębnów |
|
| C. | bębnowi |
bębnom |
|
| B. | bęben |
bębny |
|
| N. | bębnem |
bębnami |
|
| Ms. | bębnie |
bębnach |
|
| W. | bębnie |
bębny |
4. kolumny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Połączenia
- bęben kolumny
Cytaty
|
Zwykło się przyjmować, że modułem w przypadku porządku doryckiego była połowa średnicy trzonu kolumny u podstawy. Witruwiusz podawał, że modułem może być: długość fasady, średnica dolnego bębna kolumny, szerokość tryglifu. źródło: Internet: pl.wikipedia.org |
|
|
Sam trzon kolumny ma wysokość 26,62 m. Zbudowany jest on z 17 kamiennych bębnów. źródło: Internet: academia.edu |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bęben |
bębny |
|
| D. | bębna |
bębnów |
|
| C. | bębnowi |
bębnom |
|
| B. | bęben |
bębny |
|
| N. | bębnem |
bębnami |
|
| Ms. | bębnie |
bębnach |
|
| W. | bębnie |
bębny |
5. brzuch
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Połączenia
- obwisły, pokaźny, wielki bęben
- odchudzić, zgubić, zrzucić bęben
Cytaty
|
Jak zrzucić bęben? źródło: Internet |
|
|
Waga w normie, ale bęben jest. źródło: Internet |
|
|
Brzucha wystającego znad paska nie sposób jednak nie zauważyć. A to właśnie bęben jest doskonałym wskaźnikiem, że w Twoim organizmie dzieje się coś złego. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bęben |
bębny |
|
| D. | bębna |
bębnów |
|
| C. | bębnowi |
bębnom |
|
| B. | bęben |
bębny |
|
| N. | bębnem |
bębnami |
|
| Ms. | bębnie |
bębnach |
|
| W. | bębnie |
bębny |