Chronologizacja
Pierwotne znaczenie: 'czynić ciemnym, czarnym, zabarwiać na czarno'.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
oczerniam |
oczerniamy |
|||
| 2 os. |
oczerniasz |
oczerniacie |
|||
| 3 os. |
oczernia |
oczerniają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oczerniałem +(e)m oczerniał |
oczerniałam +(e)m oczerniała |
oczerniałom +(e)m oczerniało |
oczernialiśmy +(e)śmy oczerniali |
oczerniałyśmy +(e)śmy oczerniały |
| 2 os. |
oczerniałeś +(e)ś oczerniał |
oczerniałaś +(e)ś oczerniała |
oczerniałoś +(e)ś oczerniało |
oczernialiście +(e)ście oczerniali |
oczerniałyście +(e)ście oczerniały |
| 3 os. |
oczerniał |
oczerniała |
oczerniało |
oczerniali |
oczerniały |
bezosobnik: oczerniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę oczerniał będę oczerniać |
będę oczerniała będę oczerniać |
będę oczerniało będę oczerniać |
będziemy oczerniali będziemy oczerniać |
będziemy oczerniały będziemy oczerniać |
| 2 os. |
będziesz oczerniał będziesz oczerniać |
będziesz oczerniała będziesz oczerniać |
będziesz oczerniało będziesz oczerniać |
będziecie oczerniali będziecie oczerniać |
będziecie oczerniały będziecie oczerniać |
| 3 os. |
będzie oczerniał będzie oczerniać |
będzie oczerniała będzie oczerniać |
będzie oczerniało będzie oczerniać |
będą oczerniali będą oczerniać |
będą oczerniały będą oczerniać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
oczerniajmy |
|
| 2 os. |
oczerniaj |
oczerniajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oczerniałbym bym oczerniał |
oczerniałabym bym oczerniała |
oczerniałobym bym oczerniało |
oczernialibyśmy byśmy oczerniali |
oczerniałybyśmy byśmy oczerniały |
| 2 os. |
oczerniałbyś byś oczerniał |
oczerniałabyś byś oczerniała |
oczerniałobyś byś oczerniało |
oczernialibyście byście oczerniali |
oczerniałybyście byście oczerniały |
| 3 os. |
oczerniałby by oczerniał |
oczerniałaby by oczerniała |
oczerniałoby by oczerniało |
oczernialiby by oczerniali |
oczerniałyby by oczerniały |
bezosobnik: oczerniano by
bezokolicznik: oczerniać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
oczerniając
gerundium: oczernianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | oczernianie |
oczerniania |
| D. | oczerniania |
oczerniań |
| C. | oczernianiu |
oczernianiom |
| B. | oczernianie |
oczerniania |
| N. | oczernianiem |
oczernianiami |
| Ms. | oczernianiu |
oczernianiach |
| W. | oczernianie |
oczerniania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: oczerniający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oczerniający |
oczerniający |
oczerniający |
oczerniające |
oczerniająca |
| D. | oczerniającego |
oczerniającego |
oczerniającego |
oczerniającego |
oczerniającej |
| C. | oczerniającemu |
oczerniającemu |
oczerniającemu |
oczerniającemu |
oczerniającej |
| B. | oczerniającego |
oczerniającego |
oczerniający |
oczerniające |
oczerniającą |
| N. | oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającą |
| Ms. | oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oczerniający |
oczerniający |
oczerniające |
oczerniające |
| D. | oczerniających |
oczerniających |
oczerniających |
oczerniających |
| C. | oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającym |
oczerniającym |
| B. | oczerniających |
oczerniających |
oczerniających |
oczerniające |
| N. | oczerniającymi |
oczerniającymi |
oczerniającymi |
oczerniającymi |
| Ms. | oczerniających |
oczerniających |
oczerniających |
oczerniających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: oczerniany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oczerniany |
oczerniany |
oczerniany |
oczerniane |
oczerniana |
| D. | oczernianego |
oczernianego |
oczernianego |
oczernianego |
oczernianej |
| C. | oczernianemu |
oczernianemu |
oczernianemu |
oczernianemu |
oczernianej |
| B. | oczernianego |
oczernianego |
oczerniany |
oczerniane |
oczernianą |
| N. | oczernianym |
oczernianym |
oczernianym |
oczernianym |
oczernianą |
| Ms. | oczernianym |
oczernianym |
oczernianym |
oczernianym |
oczernianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oczerniani |
oczerniani |
oczerniane |
oczerniane |
| D. | oczernianych |
oczernianych |
oczernianych |
oczernianych |
| C. | oczernianym |
oczernianym |
oczernianym |
oczernianym |
| B. | oczernianych |
oczernianych |
oczernianych |
oczerniane |
| N. | oczernianymi |
oczernianymi |
oczernianymi |
oczernianymi |
| Ms. | oczernianych |
oczernianych |
oczernianych |
oczernianych |
Pochodzenie
Zob. czarny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | obmawiać, obszczekiwać, opluskwiać, oszczekiwać, szczekać |
Cytaty
|
Koledzy donieśli, że zapytany, oczerniał mnie w czasie konferencji prasowej. źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006 |
|
|
Ja byłam jedyną osobą z naszej Biedronki, która zdecydowała się mówić. Reszta bała się o pracę, bo F., nawet po zwolnieniu się pracownika szła do jego nowego miejsca pracy i oczerniała go przed pracodawcą. źródło: NKJP: Adrian Czarnota: Terror w sklepie, Tygodnik Rybnicki, 2007-05-21 |
|
|
- Cały czas mnie tylko szkalują i oczerniają. Jutro założę im sprawę o zniesławienie, a pana redaktora powołam na świadka! źródło: NKJP: Robert Włodarek, Gazeta Wrocławska, nr 22/07, 1999 |
|
|
Nas po wygranej w Dębnie oczerniano, że kupujemy sędziów. źródło: NKJP: (dnie): Byliśmy w ogródku, Gazeta Krakowska, 2005-06-02 |
Składnia
|
+ | oczerniać | + |
KOGO +
(przed KIM) +
(że ZDANIE)
|