UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rzymski

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rzymski
rzymski
rzymski
rzymskie
rzymska
D. rzymskiego
rzymskiego
rzymskiego
rzymskiego
rzymskiej
C. rzymskiemu
rzymskiemu
rzymskiemu
rzymskiemu
rzymskiej
B. rzymskiego
rzymskiego
rzymski
rzymskie
rzymską
N. rzymskim
rzymskim
rzymskim
rzymskim
rzymską
Ms. rzymskim
rzymskim
rzymskim
rzymskim
rzymskiej
W. rzymski
rzymski
rzymski
rzymskie
rzymska
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rzymscy
rzymscy
rzymskie
rzymskie
D. rzymskich
rzymskich
rzymskich
rzymskich
C. rzymskim
rzymskim
rzymskim
rzymskim
B. rzymskich
rzymskich
rzymskich
rzymskie
N. rzymskimi
rzymskimi
rzymskimi
rzymskimi
Ms. rzymskich
rzymskich
rzymskich
rzymskich
W. rzymscy
rzymscy
rzymskie
rzymskie

Pochodzenie

Od: Rzym

1. w mieście

Definicja

przymiotnik od: Rzym - miasto

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

Cytaty

2. w starożytności

Definicja

przymiotnik od: Rzym - państwo starożytne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Skróty

rz.

3. numer

Definicja

zgodny z systemem zapisu liczb rozpowszechnionym przez Rzymian, współcześnie używanym przy zapisie dat oraz numeracji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Połączenia

  • cyfra, liczba; dwójka, trójka... rzymska

Cytaty

W poprawce oznaczonej dwójką rzymską wnioskodawca proponuje skreślenie pkt. III projektu uchwały, w którym komisja zwraca uwagę na nieprawidłowości w funkcjonowaniu niektórych organów.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 31.08.1994

- Karolek, ile to jest 22 razy 43, podaj wynik w cyfrach rzymskich - rzuca wyzwanie tata.
Po pół minuty dziecko podaje wynik: - CMXLVI - cichutkim, ledwo słyszalnym głosikiem. Szybko myśli. Tata liczy dłużej, już nie nadąża.

źródło: NKJP: Olga Dębicka: Geniusz w genach, Dziennik Bałtycki, 1998-09-25

Jednakże na karcie tytułowej owego drugiego Ułana Czuchnowskiego widnieje numeracja rzymska, tymczasem, jak wiemy, w maszynopisie projektu ostatecznej koncepcji tomu Haupt zmienił numerację „rozdziałów” na arabską i takie właśnie cyfry widnieją przy tytule wersji z „Dziennika Żołnierza” [...].

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007

Pasjonują mnie liczby rzymskie. To one sprawiły, że polubiłem matematykę. Nawet dostałem ocenę celującą z referatu na ich temat.

źródło: NKJP: Dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, potęgowanie i pierwiastkowanie, Dziennik Polski, 2001-04-13

4. obrządek

Definicja

związany z najliczniejszym nurtem w katolicyzmie, uznającym autorytet i najwyższe zwierzchnictwo papieża jako biskupa Rzymu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łaciński, rzymskokatolicki

Połączenia

  • Kościół, obrządek, ryt rzymski; wyznanie rzymskie

Cytaty

W Apostolskim Kościele Ormiańskim sakramentów jest sześć: wszystkie takie same jak w Kościele rzymskim, z wyjątkiem namaszczenia chorych.

źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008

[...] prawosławnych i greckokatolickich Łemków przegnano stąd w akcji „Wisła” [...]. Ci, którym udało się tu wrócić, zostali przy prawosławiu, dołączyli do prawosławia albo posłuchali proboszcza i przeszli na obrządek rzymski.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Wściekły pies, 2007

Podczas gdy w całych Indiach katolików jest zaledwie 2,5–3 proc. [...], w Kerala co czwarty mieszkaniec to chrześcijanin wyznania rzymskiego.

źródło: NKJP: Ksiądz Siby daje dobre słowo, Dziennik Polski, 2006-11-17

Frazeologizmy

kmin rzymski
Kuria Rzymska
pieczeń rzymska
rzymska katoliczka
rzymski katolicyzm
rzymski katolik
rzymski nos
rzymski profil
rzymskie rysy
rzymskie małżeństwo
salut rzymski
Data ostatniej modyfikacji: 20.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json