UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

potrzeba II

I

czasownik

Chronologizacja

XVI w., Bor

Pochodzenie

psł. *poterba 'to, co jest potrzebne, nieodzowne, bezwzględna konieczność, mus'

Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od psł. *poterbovati 'odczuwać brak, niedostatek czegoś, pragnąć, chcieć czegoś usilnie'; w polszczyźnie od XVI wieku też w funkcji czasownika; zob. potrzebować

Definicja

jest konieczne do czegoś lub niezbędne komuś

Wymowa

[potszeba] lub pot. [poczszeba]

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  trzeba

Połączenia

  • potrzeba pieniędzy, środków; czasu; cierpliwości, odwagi, spokoju, stabilizacji; jedności
  • potrzeba czegoś do szczęścia, do życia
  • koniecznie potrzeba
  • bardzo, szczególnie potrzeba

Cytaty

W meczu z Anglią potrzeba nam graczy walczących, z dobrymi warunkami fizycznymi, ambitnych, twardych.

źródło: NKJP: Robert Błoński: Selekcjoner piłkarskiej reprezentacji Polski Antoni Piechniczek dla „Gazety”, Gazeta Wyborcza, 1996-07-12

Aby przemiana ustrojowa się powiodła, potrzeba było odpowiednio wykształconych elit i ogromnego zaufania społecznego.

źródło: NKJP: Józef Tischner: W krainie schorowanej wyobraźni, 1998

Potrzeba, żeby bliski mężczyzna akceptował mnie jako kobietę, nie oznacza, że musi nas łączyć seks.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Na tarasie bez stanika się opalała, jak sami byli. A chłopu dużo nie potrzeba, żeby mu w głowie namieszać, opowiada jedna z sąsiadek.

źródło: NKJP: J.Pitawal, Pomoc domowa, Co Tydzień Jaworzno, 2004-06-17

Nowego kapitału potrzeba będzie także w przyszłych miesiącach, ponieważ w Komisji Papierów Wartościowych ustawiła się ponownie kolejka firm chętnych do wejścia na giełdę.

źródło: NKJP: Tomasz Prusek, Czerwiec na giełdzie, Gazeta Wyborcza, 1997-07-07

- Pojechać z wami na pasaż? - zapytała cicho. - Nie potrzeba, wracaj lepiej do domu.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Mówiłem, że już nie potrzeba tak strasznie dręczyć się i udawać, bo przecież musiała cierpieć, skoro nawet ja, który jedynie maskowałem swoją niecierpliwość, nie mogłem znieść tej sytuacji ani chwili dłużej.

źródło: NKJP: Martyna Żandarska-Ochnik: Pan wichrów i powiewów, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

potrzeba

Czas przeszły

było potrzeba

Tryb rozkazujący

niech będzie potrzeba

Tryb warunkowy

Czas teraźniejszy

potrzeba by

Czas przeszły

byłoby potrzeba

bezokolicznik: być potrzeba

Składnia

bez ograniczeń + potrzeba +
KOGO/CZEGO + (do CZEGO)
bez ograniczeń + potrzeba +
KOGO/CZEGO + (KOMU) + żeby ZDANIE
bez ograniczeń + potrzeba +
BEZOKOLICZNIK
Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json