Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1, ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | chwalipięta |
chwalipięci chwalipięty |
|
| D. | chwalipięty |
chwalipiętów chwalipięt |
|
| C. | chwalipięcie |
chwalipiętom |
|
| B. | chwalipiętę |
chwalipiętów chwalipięty |
|
| N. | chwalipiętą |
chwalipiętami |
|
| Ms. | chwalipięcie |
chwalipiętach |
|
| W. | chwalipięto |
chwalipięci chwalipięty |
ndepr |
| chwalipięty |
depr |
Inne uwagi
Gdy wyraz odnosi się tylko do osób płci żeńskiej, używa się r.ż., D. lm chwalipięt, B. lm chwalipięty. Gdy zaś odnosi się do osoby/osób płci męskiej, do grupy osób obojga płci albo do osoby/osób bez wskazania na płeć, używa się r. m1, D. i B. lm chwalipiętów lub r. ż, D. lm chwalipięt, B. lm chwalipięty
Pochodzenie
Zob. chwalić i pięta
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Usposobienie człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego usposobienie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | samochwała |
Cytaty
|
W polskim obyczaju chwalenie się nie należy do dobrze widzianych zachowań. Nie lubimy chwalipięty, osoby, która przedstawia się w świetle korzystniejszym niż naprawdę funkcjonuje. źródło: NKJP: Marek Zaradniak: Bez fałszywej skromności, Gazeta Poznańska, 2003-03-08 |
|
|
Pierwszego wzorowego chwalipiętę, żołnierza samochwałę, wymyślił starożytny Plaut, którą to figurę później twórczo adaptował Szekspir (Falstaff), ale także nasz Henryk Sienkiewicz, opisując wyczyny Jana Onufrego Zagłoby [...]. źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Parada blagierów, Polityka, 2000-04-01 |
|
|
Rzadko się zdarza, by kobieta wychodziła przed szereg. A jeśli już przed ten szereg wyjdzie, to zaraz nazywa się ją chwalipiętą. źródło: NKJP: Henryka Bochniarz, Jacek Santorski: Bądź sobą i wygraj: 10 podpowiedzi dla aktywnej kobiety, 2003 |
|
|
- A ja mówię, że warto byłoby ich śledzić - powiedział Batura. - Można, dlaczego nie - zgodził się Joniec - przyłapiemy ich na kłamstwie, chwalipiętów. źródło: NKJP: Edmund Niziurski, Księga urwisów, 1954 |