UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kociak

Chronologizacja

1857, "Biblioteka warszawska", t. 3, 1857.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kociak
kociaki
D. kociaka
kociaków
C. kociakowi
kociakom
B. kociaka
kociaki
N. kociakiem
kociakami
Ms. kociaku
kociakach
W. kociaku
kociaki

Pochodzenie

Zob. kot

1. mały kot

Połączenia

  • maleńki, malutki, mały; młody; pręgowany kociak

Cytaty

Moja kotka schowała się za fotel. Zaczęłam ją wołać, lecz ona nie wychodziła. Nagle dostrzegłam ją. Była w towarzystwie trzech małych kociaków, które skakały sobie wesoło. Zrozumiałam, że moja kotka okociła się za fotelem.

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2000

1.a zwierzę domowe

Definicja

mały kot - zwierzę domowe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kotek
hiperonimy:  kot

Połączenia

  • maleńki, malutki, mały; miesięczny, młody; rasowy kociak
  • kociak bez rodowodu
  • kociak z rodowodem
  • mieć; kupić/kupować, przygarnąć kociaka

Cytaty

Moja kotka schowała się za fotel. Zaczęłam ją wołać, lecz ona nie wychodziła. Nagle dostrzegłam ją. Była w towarzystwie trzech małych kociaków, które skakały sobie wesoło. Zrozumiałam, że moja kotka okociła się za fotelem.

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2000

[...] zabieranie na przykład miesięcznego kociaka od matki, tylko dlatego że uważamy, iż starszy już do nas się nie przywiąże, jest dla mnie przejawem braku poszanowania jego potrzeb emocjonalnych.

źródło: NKJP: Anna Wilczek: Stereotypy część VII, Kot, 2006-08

Maleńkiego kociaka nie chciała jego własna matka. Kocię było w bardzo złym stanie.

źródło: NKJP: Maria Zawała: Na płatniczej czas się zatrzymał, Dziennik Zachodni, 2006-12-22

1.b drapieżnik

Definicja

mały kot - drapieżnik

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta drapieżne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kot

Połączenia

  • mały; gruby; pręgowany kociak

Cytaty

Kamera obserwowała też narodziny Rooibosa – samczyka żyrafy Rotszylda. A ostatnią dumą hodowców z Zoo są trzy małe, grube, pręgowane kociaki – tygrysy syberyjskie.

źródło: NKJP: GOK: Mocni w pelikanach, Gazeta Poznańska, 2006-06-03

Również matki nie są w stanie połapać się w swym potomstwie, które rodzą równocześnie. Dlatego wszystkie traktują kociaki jak swoje. I dlatego też każda lwica może spokojnie zostawić dzieci pod opieką siostry; ani jedna, ani druga nie wie wszak, który z tych rozkosznych kociaków jest naprawdę jej.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Najpiękniejsze koty krakowskiego zoo – pantery śnieżne (irbisy) znowu mają dzieci. Kilka dni temu na świat przyszły trzy rozkoszne kociaki. To ogromny sukces. Pantery śnieżne należą bowiem do gatunków zagrożonych wyginięciem.

źródło: NKJP: (aga): Trzy kociaki u irbisów, Gazeta Krakowska, 2007-06-05

2. ekspresywnie

Definicja

ekspresywnie o kocie - zwierzęciu domowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kicia, kot, kotek, koteł
hiperonimy:  zwierzę

Połączenia

  • ładny, piękny, przepiękny; rozkoszny, słodki; bezdomny, biedny, zabiedzony, zmarznięty; rasowy kociak
  • kociak bez rodowodu
  • kociak z rodowodem
  • mieć; kupić/kupować, przygarnąć kociaka

Cytaty

Na trzy dni przed wystawą każdy kociak musi odwiedzić weterynarza, by został dokładnie przebadany i otrzymał zaświadczenie o stanie zdrowia.

źródło: NKJP: ELKA: Miauczące wybory, Gazeta Poznańska, 2003-11-24

Przygarnęli bezdomnego kociaka. Tak nieszczęśliwie spadł z balkonu, że ma uszkodzony kręgosłup i sparaliżowane nogi. - Nie uśpili go. Pielęgnują. I ten kaleki kociak odpłaca im ogromną miłością.

źródło: NKJP: Bożena Łuczak-Skarżyńska: Gdyby mówiły ludzkim głosem, Dziennik Łódzki, 2002-12-20

[...] kocury mają oddzielne apartamenty i chodzą na zmianę po mieszkaniu. Jak to prawdziwi mężczyźni nie mogą być zbyt długo razem. Za ich sprawą właśnie udało mi się wyhodować przepiękne kociaki srebrzyste i dymne wielu kolorów, zarówno perskie jak i egzotyczne.

źródło: NKJP: (MST): Co zrobiłem pożytecznego w mijającym tygodniu?, Gazeta Krakowska, 2006-03-24

3. atrakcyjna dziewczyna

Definicja

pot. 
dziewczyna lub młoda kobieta, odznaczająca się szczególnym wdziękiem i atrakcyjnością seksualną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dziewczyna

Połączenia

  • niewinny, słodki; seksowny kociak

Cytaty

Kochana w Polsce Bardotka angażowała się także w akcję przeciwko odstrzałowi wilków w Bieszczadach. Kim była naprawdę BB? Niewinnym kociakiem z pierwszych filmów? Tragiczną femme fatale? [...] Nie ma człowieka, który potrafiłby na te pytania odpowiedzieć.

źródło: NKJP: Marta Bosak: Wszystkie wymiary BB, Gazeta Krakowska, 2004-09-25

Wydobądź więc z siebie to, co najpiękniejsze, wyglądaj jak królewna z bajki albo seksowny kociak - możesz się kierować moimi poradami z ostatniego rozdziału - i poproś kogoś, żeby Ci zrobił naprawdę dobre zdjęcie.

źródło: NKJP: Agnieszka Ornatowska: Alchemia uwodzenia, czyli erotyczna manipulacja mężczyznami, 2009

Wspomnienia mamy jednak dosyć nieprzyjemne: reżyser koncertu przerobił nas na słodkie kociaki, każąc założyć różowe bluzeczki na szelkach, krótkie spódniczki i wysokie obcasy.

źródło: NKJP: Paweł Gzyl: Nie ukrywamy uczuć, Dziennik Polski, 2005-06-17

Data ostatniej modyfikacji: 13.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json