UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skrzat

Chronologizacja

1466, SStp
W postaci: krzat

Pochodzenie

st.-w.-niem. scrato 'skrzat'

1. krasnoludek

Definicja

żyjąca w lasach fikcyjna istota przedstawiana m.in. jak niewielka postać przypominająca krasnoludka, mogąca przybierać różne formy oraz ingerująca w życie ludzkie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • skrzat domowy; leśne skrzaty

Cytaty

Symbolem „Pomarańczowej” stał się miły ludziom skrzat leśny, zwany krasnoludkiem.

źródło: NKJP: (X): Krasnal a sprawa polska, Gazeta Wyborcza, 1994-02-18

Po kolacji nadchodzi czas na wizytę gnoma – domowego skrzata, który mieszka pod posadzką w domu lub w oborze i opiekuje się rodziną.

źródło: NKJP: (karo): Światowe świętowanie, Trybuna Śląska, 2002-12-10

Takie to skrzaty grasowały tu od niepamiętnych pokoleń i zgubę gotowały ludziom.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1969

W mitologii celtyckiej występuje też wiele istot duchowych i stworów. Należą do nich m.in. takie istoty, jak: troll, phookas, pixie, ogr, nereida, gnom i giganci oraz cała grupa skrzatów.

źródło: NKJP: Leszek Matela: Kod druidów i sekrety celtów, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skrzat
skrzaty
D. skrzata
skrzatów
C. skrzatowi
skrzatom
B. skrzata
skrzaty
N. skrzatem
skrzatami
Ms. skrzacie
skrzatach
W. skrzacie
skrzaty

2. dziecko

Definicja

żart. 
małe dziecko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bąbel, bąk, berbeć, brzdąc, malec, maluch, szkrab
hiperonimy:  dziecko

Połączenia

  • turniej; kategoria skrzatów

Cytaty

Umierali za Polskę, Europę, za nas, za moje szczęśliwe dzieciństwo. Z tego wszystkiego, czteroletni skrzat, nie zdawałem sobie oczywiście sprawy [...].

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Wczoraj byłem małym skrzatem, a dziś jestem starszym bratem.

źródło: NKJP: Jolanta Woszczek...: Dzień Rodziny, Wychowawca, nr 205, 2010-01

- Jakiego wnuka? - nie zrozumiała babcia. - Mam tylko tych skrzatów, co tu...

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skrzat
skrzatowie
ndepr
skrzaty
depr
D. skrzata
skrzatów
C. skrzatowi
skrzatom
B. skrzata
skrzatów
N. skrzatem
skrzatami
Ms. skrzacie
skrzatach
W. skrzacie
skrzatowie
ndepr
skrzaty
depr

Odesłania

Zob. też:

krasnal

3. niski człowiek

Definicja

żart. 
osoba niskiego wzrostu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  karakan, karzełek, knypek, konus, krasnal, kurdupel, mikrus, pigmej, pokurcz
antonimy:  drągal, dryblas

Cytaty

Dla takiego skrzata jak ja najlepszy jest chłopak 180-centymetrowy.

źródło: NKJP: Internet

Mógłby być wyższy, ale... Skrzatem też znowu nie jest.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skrzat
skrzatowie
ndepr
skrzaty
depr
D. skrzata
skrzatów
C. skrzatowi
skrzatom
B. skrzata
skrzatów
N. skrzatem
skrzatami
Ms. skrzacie
skrzatach
W. skrzacie
skrzatowie
ndepr
skrzaty
depr
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj