UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hitleryzm

Chronologizacja

1936, NFJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hitleryzm
hitleryzmy
D. hitleryzmu
hitleryzmów
C. hitleryzmowi
hitleryzmom
B. hitleryzm
hitleryzmy
N. hitleryzmem
hitleryzmami
Ms. hitleryzmie
hitleryzmach
W. hitleryzmie
hitleryzmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. Hitlerism

fr. hitlérisme

niem. Hitlerismus

Od: nazwiska: Adolf Hitler (1889-1945), niemiecki polityk pochodzenia austriackiego

Definicja

totalitarny system ideologiczny i polityczny stworzony w Niemczech przez Adolfa Hitlera, oparty na przekonaniu, że naród niemiecki jest doskonalszy niż inne narody i może nad nimi panować, a także dopuszczać się zbrodni w celu zachowania swej przewagi

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [hitleryźmie] lub [hitleryzmie].

Wymowa

[hitlerysm] lub [hitleryzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  narodowy socjalizm, nazizm
hiperonimy:  totalitaryzm

Połączenia

  • hitleryzm i komunizm, hitleryzm i stalinizm; faszyzm i hitleryzm
  • okres; ofiary, zbrodnie hitleryzmu
  • zwycięstwo nad hitleryzmem; walka z hitleryzmem
  • walczyć z hitleryzmem

Cytaty

Walczymy nie tylko z państwem niemieckim, ale ze straszliwym barbarzyństwem hitleryzmu, z zarazą, której grozy nawet dziś nie potrafimy ocenić.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Hitleryzm lepiej opanował umysły młodzieży niż stalinizm.

źródło: NKJP: Jan Szczepański: Wizje naszego życia, 1995

Celem upamiętnienia po wsze czasy zwycięstwa Narodu Polskiego i jego wielkich sprzymierzeńców nad najeźdźcą germańskim, demokracji nad hitleryzmem i faszyzmem, wolności i sprawiedliwości nad niewolą i bezprawiem, Rada Ministrów wydała [...] dekret ustanawiający dzień 9 maja 1945 roku narodowym świętem zwycięstwa i wolności.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

Faktem jest, że liberalizm w Niemczech nie potrafił stawić czoła hitleryzmowi [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style: literatura polska 1944-1989, 1997

Data ostatniej modyfikacji: 27.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json