Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. gadać
1. niechcący
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zdradzić się | |
| hiperonimy: | wyjawić |
Połączenia
- wygadać się kolegom, sąsiadom
- wygadać się po pijanemu
- wygadać się przed dziennikarzami, przed policjantami
- wygadać się przy piwie
Cytaty
|
[...] wygadała się, że chodzi na podziemny uniwersytet, że mają w różnych prywatnych domach wykłady. źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000 |
|
|
Czy nie wygadał się pan przed nikim niechcący? Proszę sobie przypomnieć! źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S. A., 1997 |
|
|
Nie do końca się udał plan pomocy, bo wygadałem się Magdzie. źródło: NKJP: Radosław Figura: Magda M, Odcinek 48, 2006 |
|
|
Zamówił zapiekankę i colę i solennie obiecał sobie, że nie wygada się przed Myszką o tym posiłku. Była fanką zdrowego żywienia i wiedział, że za taki zestaw dostałby burę. źródło: NKJP: Paweł Pollak: Kanalia, 2006 |
|
|
– Zupełnie niepotrzebnie wygadałem się o ucieczce naszych koni – powiedział Tomek rozżalonym głosem. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wygadam się |
wygadamy się |
|||
| 2 os. |
wygadasz się |
wygadacie się |
|||
| 3 os. |
wygada się |
wygadają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wygadałem się +(e)m się wygadał |
wygadałam się +(e)m się wygadała |
wygadałom się +(e)m się wygadało |
wygadaliśmy się +(e)śmy się wygadali |
wygadałyśmy się +(e)śmy się wygadały |
| 2 os. |
wygadałeś się +(e)ś się wygadał |
wygadałaś się +(e)ś się wygadała |
wygadałoś się +(e)ś się wygadało |
wygadaliście się +(e)ście się wygadali |
wygadałyście się +(e)ście się wygadały |
| 3 os. |
wygadał się |
wygadała się |
wygadało się |
wygadali się |
wygadały się |
bezosobnik: wygadano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wygadajmy się |
|
| 2 os. |
wygadaj się |
wygadajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wygadałbym się bym się wygadał |
wygadałabym się bym się wygadała |
wygadałobym się bym się wygadało |
wygadalibyśmy się byśmy się wygadali |
wygadałybyśmy się byśmy się wygadały |
| 2 os. |
wygadałbyś się byś się wygadał |
wygadałabyś się byś się wygadała |
wygadałobyś się byś się wygadało |
wygadalibyście się byście się wygadali |
wygadałybyście się byście się wygadały |
| 3 os. |
wygadałby się by się wygadał |
wygadałaby się by się wygadała |
wygadałoby się by się wygadało |
wygadaliby się by się wygadali |
wygadałyby się by się wygadały |
bezosobnik: wygadano by się
bezokolicznik: wygadać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wygadawszy się
gerundium: wygadanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wygadanie się |
wygadania się |
| D. | wygadania się |
wygadań się |
| C. | wygadaniu się |
wygadaniom się |
| B. | wygadanie się |
wygadania się |
| N. | wygadaniem się |
wygadaniami się |
| Ms. | wygadaniu się |
wygadaniach się |
| W. | wygadanie się |
wygadania się |
Inne uwagi
wygadywać się
Składnia
|
+ | wygadać się | + |
(przed KIM) +
że ZDANIE
|
|
|
+ | wygadać się | + |
przed KIM
|
|
|
+ | wygadać się | + |
KOMU
|
|
|
+ | wygadać się | + |
(KOMU) +
o CZYM
|
2. w zaufaniu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zwierzyć się |
Połączenia
- wygadać się przyjaciółce, psychologowi
- wygadać się przed spowiednikiem
- potrzeba wygadania się
Cytaty
|
W poradni mogą liczyć na fachową poradę lub po prostu wygadać się. źródło: NKJP: (pb): Na studenckie stresy, Dziennik Łódzki, 2006-06-06 |
|
|
Pomagaliśmy więźniom, gdy byli w depresji lub mieli myśli samobójcze, gdy tracili kontakt z rzeczywistością, zaczynali atakować innych więźniów lub odczuwali przed nimi lęk. Żywiliśmy przekonanie, że przemoc można zastąpić możliwością wygadania się przed kimś. źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: O zbrodniach i karach, 2003 |
|
|
Stroop żył w cieniu szubienicy, taka sytuacja zachęca do wygadania się. To była jego wojenna spowiedź, tym bardziej że lubił opowiadać o sobie. źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wygadam się |
wygadamy się |
|||
| 2 os. |
wygadasz się |
wygadacie się |
|||
| 3 os. |
wygada się |
wygadają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wygadałem się +(e)m się wygadał |
wygadałam się +(e)m się wygadała |
wygadałom się +(e)m się wygadało |
wygadaliśmy się +(e)śmy się wygadali |
wygadałyśmy się +(e)śmy się wygadały |
| 2 os. |
wygadałeś się +(e)ś się wygadał |
wygadałaś się +(e)ś się wygadała |
wygadałoś się +(e)ś się wygadało |
wygadaliście się +(e)ście się wygadali |
wygadałyście się +(e)ście się wygadały |
| 3 os. |
wygadał się |
wygadała się |
wygadało się |
wygadali się |
wygadały się |
bezosobnik: wygadano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wygadajmy się |
|
| 2 os. |
wygadaj się |
wygadajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wygadałbym się bym się wygadał |
wygadałabym się bym się wygadała |
wygadałobym się bym się wygadało |
wygadalibyśmy się byśmy się wygadali |
wygadałybyśmy się byśmy się wygadały |
| 2 os. |
wygadałbyś się byś się wygadał |
wygadałabyś się byś się wygadała |
wygadałobyś się byś się wygadało |
wygadalibyście się byście się wygadali |
wygadałybyście się byście się wygadały |
| 3 os. |
wygadałby się by się wygadał |
wygadałaby się by się wygadała |
wygadałoby się by się wygadało |
wygadaliby się by się wygadali |
wygadałyby się by się wygadały |
bezosobnik: wygadano by się
bezokolicznik: wygadać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wygadawszy się
gerundium: wygadanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wygadanie się |
wygadania się |
| D. | wygadania się |
wygadań się |
| C. | wygadaniu się |
wygadaniom się |
| B. | wygadanie się |
wygadania się |
| N. | wygadaniem się |
wygadaniami się |
| Ms. | wygadaniu się |
wygadaniach się |
| W. | wygadanie się |
wygadania się |
Inne uwagi
wygadywać się
Składnia
|
|
+ | wygadać się | + |
KOMU
|
|
|
+ | wygadać się | + |
przed KIM
|
3. do woli
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | nagadać się |
Połączenia
- wygadać się do końca, do woli
- wygadać się za wszystkie czasy
Cytaty
|
Zbyt dobrze go znała, by nie wiedzieć, że przerwać mu teraz to jak odciągnąć kibica od telewizora w chwili, gdy podyktowano rzut karny. Grzecznie więc stała z boku, czekając, aż się wygada i wygestykuluje. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
|
|
Adam przysypia ze słuchawką przy uchu, już bez butów, bez skarpet, spodnie ściągając, niechże już mama wygada się do końca i da mu wreszcie zasnąć po dyżurze [...]. źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009 |
|
|
Możesz się wreszcie zamknąć? Wygadasz się, kiedy mnie już nie będzie. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002 |
|
|
Wygadawszy się do woli, Teddy znikał w swoim gabinecie, gdzie zajmował się na zmianę myśleniem, telefonowaniem i przyjmowaniem raportów o bieżącej działalności firmy. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Pogoda dla wszystkich, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wygadam się |
wygadamy się |
|||
| 2 os. |
wygadasz się |
wygadacie się |
|||
| 3 os. |
wygada się |
wygadają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wygadałem się +(e)m się wygadał |
wygadałam się +(e)m się wygadała |
wygadałom się +(e)m się wygadało |
wygadaliśmy się +(e)śmy się wygadali |
wygadałyśmy się +(e)śmy się wygadały |
| 2 os. |
wygadałeś się +(e)ś się wygadał |
wygadałaś się +(e)ś się wygadała |
wygadałoś się +(e)ś się wygadało |
wygadaliście się +(e)ście się wygadali |
wygadałyście się +(e)ście się wygadały |
| 3 os. |
wygadał się |
wygadała się |
wygadało się |
wygadali się |
wygadały się |
bezosobnik: wygadano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wygadajmy się |
|
| 2 os. |
wygadaj się |
wygadajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wygadałbym się bym się wygadał |
wygadałabym się bym się wygadała |
wygadałobym się bym się wygadało |
wygadalibyśmy się byśmy się wygadali |
wygadałybyśmy się byśmy się wygadały |
| 2 os. |
wygadałbyś się byś się wygadał |
wygadałabyś się byś się wygadała |
wygadałobyś się byś się wygadało |
wygadalibyście się byście się wygadali |
wygadałybyście się byście się wygadały |
| 3 os. |
wygadałby się by się wygadał |
wygadałaby się by się wygadała |
wygadałoby się by się wygadało |
wygadaliby się by się wygadali |
wygadałyby się by się wygadały |
bezosobnik: wygadano by się
bezokolicznik: wygadać się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wygadawszy się
gerundium: wygadanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wygadanie się |
wygadania się |
| D. | wygadania się |
wygadań się |
| C. | wygadaniu się |
wygadaniom się |
| B. | wygadanie się |
wygadania się |
| N. | wygadaniem się |
wygadaniami się |
| Ms. | wygadaniu się |
wygadaniach się |
| W. | wygadanie się |
wygadania się |