Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wpędzę |
wpędzimy |
|||
| 2 os. |
wpędzisz |
wpędzicie |
|||
| 3 os. |
wpędzi |
wpędzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wpędziłem +(e)m wpędził |
wpędziłam +(e)m wpędziła |
wpędziłom +(e)m wpędziło |
wpędziliśmy +(e)śmy wpędzili |
wpędziłyśmy +(e)śmy wpędziły |
| 2 os. |
wpędziłeś +(e)ś wpędził |
wpędziłaś +(e)ś wpędziła |
wpędziłoś +(e)ś wpędziło |
wpędziliście +(e)ście wpędzili |
wpędziłyście +(e)ście wpędziły |
| 3 os. |
wpędził |
wpędziła |
wpędziło |
wpędzili |
wpędziły |
bezosobnik: wpędzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wpędźmy |
|
| 2 os. |
wpędź |
wpędźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wpędziłbym bym wpędził |
wpędziłabym bym wpędziła |
wpędziłobym bym wpędziło |
wpędzilibyśmy byśmy wpędzili |
wpędziłybyśmy byśmy wpędziły |
| 2 os. |
wpędziłbyś byś wpędził |
wpędziłabyś byś wpędziła |
wpędziłobyś byś wpędziło |
wpędzilibyście byście wpędzili |
wpędziłybyście byście wpędziły |
| 3 os. |
wpędziłby by wpędził |
wpędziłaby by wpędziła |
wpędziłoby by wpędziło |
wpędziliby by wpędzili |
wpędziłyby by wpędziły |
bezosobnik: wpędzono by
bezokolicznik: wpędzić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wpędziwszy
gerundium: wpędzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wpędzenie |
wpędzenia |
| D. | wpędzenia |
wpędzeń |
| C. | wpędzeniu |
wpędzeniom |
| B. | wpędzenie |
wpędzenia |
| N. | wpędzeniem |
wpędzeniami |
| Ms. | wpędzeniu |
wpędzeniach |
| W. | wpędzenie |
wpędzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wpędzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wpędzony |
wpędzony |
wpędzony |
wpędzone |
wpędzona |
| D. | wpędzonego |
wpędzonego |
wpędzonego |
wpędzonego |
wpędzonej |
| C. | wpędzonemu |
wpędzonemu |
wpędzonemu |
wpędzonemu |
wpędzonej |
| B. | wpędzonego |
wpędzonego |
wpędzony |
wpędzone |
wpędzoną |
| N. | wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzoną |
| Ms. | wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wpędzeni |
wpędzeni |
wpędzone |
wpędzone |
| D. | wpędzonych |
wpędzonych |
wpędzonych |
wpędzonych |
| C. | wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzonym |
wpędzonym |
| B. | wpędzonych |
wpędzonych |
wpędzonych |
wpędzone |
| N. | wpędzonymi |
wpędzonymi |
wpędzonymi |
wpędzonymi |
| Ms. | wpędzonych |
wpędzonych |
wpędzonych |
wpędzonych |
odpowiednik aspektowy: wpędzać
Pochodzenie
Zob. pędzić
1. coś do środka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- wpędzić krowy, konie, muły, króliczki, kurczęta; bydło, stado czegoś
- wpędzić do komory (gazowej,...), do łaźni; do biblioteki, do pomieszczenia; do domu; do getta; do budy, do kurnika; do jamy; do obejścia; do ogrodu; do kotlinki; do rzeki, do morza; w pułapkę; w pokrzywy; w las; na most; na plac
Cytaty
|
Austriacy rozbili zbrojny oddział, a jeńców wpędzili do klasztoru w Żółkwi. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
|
|
Świnie tarzały się w błocie i wycierały w piasku. O późnym zmierzchu udało mu się wpędzić je do kotlinki. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951 |
|
|
„Maszyna” spodziewała się już ujrzeć na brzegu wielkie stado bizonów, które kowboje wpędzą na pokład „Kościuszki” jak do zagrody. źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985 |
|
|
Wpędził do morza stado wieprzy, a właściciel powiesił się, bo był zrujnowany. źródło: NKJP: Kalina Czyżewska: Inaczej o świętach - święta, Magazyn Puls Studenta, nr 21, 2000-04 |
|
|
Według tej tradycji burza zegnała nawę Aleksandra do Egiptu i wpędziła w nurt Nilu [...]. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008 |
Składnia
|
+ | wpędzić | + |
KOGO/CO +
DOKĄD +
(CZYM)
|
2. kogoś w kłopoty
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- alkohol wpędził; frustracja wpędziła
- wpędzić w kłopoty, w tarapaty, w kabałę, w ambaras; w koszty; w długi, w zadłużenie; w problemy (finansowe,...); w biedę, w nędzę; w jakiś kryzys; w bezsenność; w chorobę; w alkoholizm, w pijaństwo; w jakiś nałóg; w (fatalny,...) nastrój, w (psychiczny,...) dołek, w cierpienie, w rozpacz, w depresję; w próby (samobójcze,...); w kompleksy, w poczucie (winy,...); w popłoch, w panikę; w złość; w szaleństwo; w jakąś pułapkę
Cytaty
|
Wpędziłem ją w kompleksy tym swoim gadaniem. źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004 |
|
|
Mama od rana udzielała mi ostrej reprymendy na temat spożywania alkoholu przez młodocianych, starając się przy tym wpędzić mnie w ogromne poczucie winy, co na pewno jej się udało. źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994 |
|
|
Pocieszają się przy tym, że zadłużenie nie wpędzi ich w kłopoty, gdy tylko podejmą bardziej intensywną pracę. źródło: NKJP: Sławomir Dąblewski: Inwestor inwestorowi nie jest równy, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2005-07-26 |
|
|
U nas polityka cięć socjalnych byłaby szaleństwem. To by oznaczało wpędzenie znacznej części społeczeństwa w stan skrajnej nędzy. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Nie jestem populistą, Polityka, 2005-10-29 |
|
|
Wysiłek, do którego organizm nie był przyzwyczajony, wpędził serce w coraz szybszy cwał. źródło: NKJP: Paweł Walewski: Serce w galopie, Polityka, 2007-04-28 |
Składnia
|
|
+ | wpędzić | + |
KOGO/CO +
w CO
|