UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hołota

Chronologizacja

1448, SStp
W postaci gołota, w znaczeniu: 'człowiek wolny, ale bez ziemi'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hołota
hołoty
D. hołoty
hołot
C. hołocie
hołotom
B. hołotę
hołoty
N. hołotą
hołotami
Ms. hołocie
hołotach
W. hołoto
hołoty

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

ukr. holóta 'biedota, pospólstwo, motłoch'

z psł. *golota 'nagość; biedota'

1. motłoch

Definicja

pogard. 
ogół osób zachowujących się prostacko i wulgarnie lub w sposób nieakceptowalny dla innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

To chyba najparszywsza karczma w całym mieście. Tylko najgorsza hołota tu przychodzi.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Tam przed wojną to tylko hołota mieszkała. Porządny człowiek to mieszkał na Saskiej Kępie albo na Rutkowskiego czy Nowym Świecie, ale nie na Targówku, co to wiadomo, że nosa po ciemku nie wychyl, bo zabiją.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek, Wolna Trybuna 1985

Czy ma sens, aby na łamach tygodnika literackiego dyskutować o chamstwie? Nie ma - ponieważ chamy nie czytają takich tygodników. Dyskutowanie w takim piśmie o hołocie mija się z celem, gdyż ona w ogóle nie czyta, nie interesuje się takimi problemami, jak kultura i etyka.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński Lapidarium I-III 2008

Robotnikom albo raczej hołocie miejskiej i fabrycznym lumpom porozdawano broń, i ten uzbrojony motłoch w niczym nie był lepszy od sołdactwa.

źródło: NKJP: Mieczysław Jalowiecki: Na skraju imperium, 2005

2. polityczna

Definicja

ogół osób, wobec których mówiący wyraża pogardę ze względu na ich zachowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  motłoch, tłuszcza

Cytaty

Pewna firma ubezpieczeniowa uznała, że nie musi już płacić należnych prowizji ogólnopolskiej agencji za zrealizowane umowy ubezpieczenia na życie, bo ma taki kaprys. Postanowiła: od dziś hołocie ubezpieczeniowej płacić nie musimy.

źródło: NKJP: Sławomir Dąblewski: Kultura firmowa, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2004-07-27

[...] we Francji - wyzwolonej już spod okupacji jakobinów, napoleonidów i podobnej hołoty - ci, którzy głosowali za ścięciem śp. Ludwika XVI, stanęli przed sądem za popełnienie morderstwa.

źródło: NKJP: Prawem i lewem, Dziennik Polski, 2006-10-13

[...] osobiście otrzymał od Churchilla rozkaz wysadzenia w powietrze całej tej pieprzonej niemieckiej hołoty i zakończenia wojny.

źródło: NKJP: Janusz Wróblewski: Zabawa w wojnę, Polityka, 2009-09-12

Składnia

bez ograniczeń + hołota +
JAKA

3. biedota

Definicja

przest. 
ludzie mający mało pieniędzy i innych dóbr materialnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Finanse ➔ własność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  biedota

Cytaty

Najświętsza Panna litowała się nad niesumiennym zakrystianem nie mniej pewno niż nad bartnikami, smolarzami i inną hołotą, on zaś, Sapieha, skusił chudziaka pieniędzmi, a potem wydał zdradziecko na śmierć...

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Panu Czesławowi na wspomnienie sprzed wojny nakłada się obraz świata przedstawiony w telewizji.
- Sam biedny jak my ten Szejma, ale był zawsze w dobroci po części w większej niż dzisiejsze ludzie. Sam pożyczał, ale tobie pożyczył, choćby nie wiem co. Bo przed wojną wszyscy my byli biedota, hołota i koniec.

źródło: NKJP: Marcin Rębacz; Tomasz WiŚniewski: Konkurs „Temat otwarty”, Gazeta Wyborcza, 1992-10-21

Data ostatniej modyfikacji: 26.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json