UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

serwilizm

Chronologizacja

1898, SJPDor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	serwilizm	serwilizmy
D.	serwilizmu	serwilizmów
C.	serwilizmowi	serwilizmom
B.	serwilizm	serwilizmy
N.	serwilizmem	serwilizmami
Ms.	serwilizmie	serwilizmach
W.	serwilizmie	serwilizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

internac.

ang. servilism

fr. servilisme

ros. servilízm

z łac. servīlis 'niewolniczy'

Definicja

książk. pejorat.

uległość wobec kogoś mającego władzę lub wpływy połączona z działaniami w celu zadowolenia go, wynikająca głównie z chęci uzyskania korzyści dla siebie

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [serwiliźmie] lub [serwilizmie].

Wymowa

[serwilism] lub [serwilizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

lokajstwo, serwilistyczność, służalczość, służalstwo

Połączenia

narodowy, państwowy; germański; promoskiewski; duchowy; świadomy; bezwzględny, zwykły; całkowity; jawny; lizusowski; niewolniczy; naiwny; lepki; nadmierny; wyjątkowy; ponury serwilizm
serwilizm historyków, intelektualistów, minister, prezesa, publicystów; (rządzącej,...) elity; większości
serwilizm wobec kogoś/czegoś; wśród artystów
serwilizm i przytakiwanie;; uległość i serwilizm
zjawisko; postawa; objawy; atmosfera; demonstracja; skaza; krytyka serwilizmu
skłonności do serwilizmu
wyznawać; zarzucać komuś serwilizm
splamić się; trącić serwilizmem
przejść na serwilizm
pogodzić się; rozliczenie z serwilizmem
graniczący z serwilizmem
upodlenie w serwilizmie

Cytaty

	Od kiedy to czarodzieje z Nilfgaardu przestali wyznawać ślepe posłuszeństwo i niewolniczy serwilizm wobec cesarskiej władzy? źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996
	[...] Byli dobrze ubrani i odżywieni, zadowoleni z życia i kilkunastu tysięcy złotych za talent i serwilizm [...]. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Zły Tyrmand, 1992
	Młodszy z nich reprezentował postawę pełną uległości i serwilizmu, starszy - buntowniczą i agresywną. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994
	[...] Zacząłem z lizusowskim serwilizmem zapewniać, że przez całe życie naśladowałem starych, że starałem się żyć jak oni: wedle nakazów Bożych [...]. źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, 2006
	Czy mądrość epok nie wyraża się każdorazowo w oportunizmie, cynizmie i serwilizmie większości? źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009

Składnia

serwilizm

(wobec KOGO)

Data ostatniej modyfikacji: 13.04.2016