UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

klęknąć

Chronologizacja

1522, SPXVI

Pochodzenie

Zob. klękać

Definicja

ugiąwszy nogi w kolanach, oprzeć oba kolana lub jedno o podłoże

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • klęknąć do pacierza
  • klęknąć na jedno kolano, na oba kolana, na prawe kolano; na podłodze
  • klęknąć przed obrazem, przed królem
  • klęknąć przy łóżku, przy katafalku, przy konającym, przy konfesjonale, przy rannym
  • klęknąć u czyichś stóp, u stóp ołtarza
  • klęknąć w kościele, w ławce
  • klęknąć i zacząć się modlić

Cytaty

Mężczyzna klęknął przed bocznym ołtarzem i modlił się głośno.

źródło: NKJP: Nagus w kościele, Tygodnik Ciechanowski, 2003-07-01

Paweł wysypał groch w kącie pokoju i kazał klęknąć na nim córce.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

[…] klęknął i ucałował pierścień na palcu papieża.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Książę, klęknąwszy, pochylił czoło aż do stóp królowej.

źródło: KWSJP: Stefan M. Kuczyński: Litwin i Andegawenka, 1977

Szaman podszedł, rzucił Anoukiego na wznak i klęknął mu na piersi.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. klęknę
klękniemy
2 os. klękniesz
klękniecie
3 os. klęknie
klękną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. klęknąłem
+(e)m klęknął
rzadziej kląkłem
rzadziej +(e)m kląkł
klęknęłam
+(e)m klęknęła
rzadziej klękłam
rzadziej +(e)m klękła
klęknęłom
+(e)m klęknęło
rzadziej klękłom
rzadziej +(e)m klękło
klęknęliśmy
+(e)śmy klęknęli
rzadziej klękliśmy
rzadziej +(e)śmy klękli
klęknęłyśmy
+(e)śmy klęknęły
rzadziej klękłyśmy
rzadziej +(e)śmy klękły
2 os. klęknąłeś
+(e)ś klęknął
rzadziej kląkłeś
rzadziej +(e)ś kląkł
klęknęłaś
+(e)ś klęknęła
rzadziej klękłaś
rzadziej +(e)ś klękła
klęknęłoś
+(e)ś klęknęło
rzadziej klękłoś
rzadziej +(e)ś klękło
klęknęliście
+(e)ście klęknęli
rzadziej klękliście
rzadziej +(e)ście klękli
klęknęłyście
+(e)ście klęknęły
rzadziej klękłyście
rzadziej +(e)ście klękły
3 os. klęknął
rzadziej kląkł
klęknęła
rzadziej klękła
klęknęło
rzadziej klękło
klęknęli
rzadziej klękli
klęknęły
rzadziej klękły

bezosobnik: klęknięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. klęknijmy
2 os. klęknij
klęknijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. klęknąłbym
bym klęknął
rzadziej kląkłbym
rzadziej bym kląkł
klęknęłabym
bym klęknęła
rzadziej klękłabym
rzadziej bym klękła
klęknęłobym
bym klęknęło
rzadziej klękłobym
rzadziej bym klękło
klęknęlibyśmy
byśmy klęknęli
rzadziej klęklibyśmy
rzadziej byśmy klękli
klęknęłybyśmy
byśmy klęknęły
rzadziej klękłybyśmy
rzadziej byśmy klękły
2 os. klęknąłbyś
byś klęknął
rzadziej kląkłbyś
rzadziej byś kląkł
klęknęłabyś
byś klęknęła
rzadziej klękłabyś
rzadziej byś klękła
klęknęłobyś
byś klęknęło
rzadziej klękłobyś
rzadziej byś klękło
klęknęlibyście
byście klęknęli
rzadziej klęklibyście
rzadziej byście klękli
klęknęłybyście
byście klęknęły
rzadziej klękłybyście
rzadziej byście klękły
3 os. klęknąłby
by kląkł
by klęknął
rzadziej kląkłby
klęknęłaby
by klęknęła
rzadziej klękłaby
rzadziej by klękła
klęknęłoby
by klęknęło
rzadziej klękłoby
rzadziej by klękło
klęknęliby
by klęknęli
rzadziej klękliby
rzadziej by klękli
klęknęłyby
by klęknęły
rzadziej klękłyby
rzadziej by klękły

bezosobnik: klęknięto by

bezokolicznik: klęknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

klęknąwszy
rzadziej kląkłszy

gerundium: klęknięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klęknięcie
klęknięcia
D. klęknięcia
klęknięć
C. klęknięciu
klęknięciom
B. klęknięcie
klęknięcia
N. klęknięciem
klęknięciami
Ms. klęknięciu
klęknięciach
W. klęknięcie
klęknięcia

odpowiednik aspektowy: klękać

Składnia

Rz osobowy + klęknąć +
(przed KIM/CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj