UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pogrzeb

Chronologizacja

1432, SStp

Pochodzenie

psł. *pogrebъ 'grzebanie, składanie zmarłych do grobu'

Zob. grzebać

1. pochówek

Definicja

obrzęd towarzyszący składaniu zmarłego człowieka lub zwierzęcia do grobu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pochówek

Połączenia

  • chrześcijański, katolicki, kościelny, religijny, świecki; niewczesny; normalny, piękny, wielki, uroczysty, zwyczajny; symboliczny; własny pogrzeb
  • pogrzeb babci, dziadka, męża, matki, ojca, żony; marszałka, papieża, prezydenta; ofiary czegoś, samobójcy, zabitego, zamordowanego, zmarłego
  • śmierć i pogrzeb; chrzciny, śluby i pogrzeby; wesela i pogrzeby
  • uczestnik; data, dzień; koszt; obrzęd pogrzebu
  • pogrzeb odbył się, odbywa się gdzieś, kiedyś
  • odmówić pogrzebu
  • organizować, urządzić, wyprawić, zorganizować; odprawić pogrzeb
  • przybyć, przyjść na pogrzeb
  • uczestniczyć w pogrzebie

Cytaty

Gdy nie zgodził się na katolicki pogrzeb zmarłego samobójczą śmiercią komediopisarza Michała Bałuckiego, Kraków odwrócił się od swego biskupa [...].

źródło: NKJP: Krzysztof Ćwikliński: Polskie weto w Watykanie, Polityka, 2004-02-14

Nie myślałam, że będę uczestniczyć w pogrzebie Matki Teresy, wyjątkowej postaci naszych czasów, którą darzę najwyższym szacunkiem i podziwem.

źródło: NKJP: Nina Terentiew: Zwierzenia kontrolowane, 2004

Proszę ponownie wystąpić o wypłatę zasiłku pogrzebowego. Przysługuje on osobie, która pokryła koszty pogrzebu.

źródło: NKJP: Jolanta Koral: ZUS w „Gazecie”, Gazeta Wyborcza, 1994-09-30

Płacz na pogrzebach bliskich osób jest naturalnym odruchem [...].

źródło: Internet

- Pogrzeby zwierząt są bardzo uroczyste, odbywają się zwykle w sposób bardzo podobny do ostatniej drogi człowieka, z tym tylko wyjątkiem, że nie ma elementów religijnych [...].

źródło: NKJP: Menażeria po urlopie, Dziennik Polski, 2003-08-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pogrzeb
pogrzeby
D. pogrzebu
pogrzebów
C. pogrzebowi
pogrzebom
B. pogrzeb
pogrzeby
N. pogrzebem
pogrzebami
Ms. pogrzebie
pogrzebach
W. pogrzebie
pogrzeby

Składnia

bez ograniczeń + pogrzeb +
KOGO/CZEGO

2. kondukt żałobny

Definicja

grupa ludzi odprowadzająca urnę z prochami bądź trumnę ze zwłokami zmarłego na cmentarz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kondukt

Połączenia

  • czoło pogrzebu
  • pogrzeb idzie, przechodzi
  • prowadzić; widzieć pogrzeb
  • iść z pogrzebem

Cytaty

Od strony kościoła idzie pogrzeb, w kondukcie prawie sami starzy ludzie.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Mańki megawypas, Polityka, 2004-10-09

Wczoraj widziałam pogrzeb i myślałam, że ból mnie rozsadzi.

źródło: Internet

Na płycie Rynku zaczął formować się kondukt. Trwało to aż trzy kwadranse, ruszono dopiero przed 12. Czoło pogrzebu było przed kościołem św. Anny, gdy karawan mógł ruszyć sprzed świątyni mariackiej.

źródło: NKJP: Miasto pożegnało poetę, Dziennik Polski, 2001-12-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pogrzeb
pogrzeby
D. pogrzebu
pogrzebów
C. pogrzebowi
pogrzebom
B. pogrzeb
pogrzeby
N. pogrzebem
pogrzebami
Ms. pogrzebie
pogrzebach
W. pogrzebie
pogrzeby

3. koniec czegoś

Definicja

koniec istnienia lub funkcjonowania czegoś bądź zakończenie czyjejś działalności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

  • pogrzeb idei
  • pogrzeb dla przemysłu
  • coś jest pogrzebem czegoś

Cytaty

W lewej dolnej szufladzie swojego redaktorskiego biurka przechowywał teksty, które nie zyskały w jego oczach zbyt przychylnej oceny [...] Ta lewa dolna szuflada to był niemal pogrzeb dla tekstu, najczęściej umieszczenie w niej maszynopisu oznaczało, że nigdy nie ukaże się on w druku [...]

źródło: NKJP: Wanda Matras: Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia, 2005

Amerykanie nie wezmą nigdy udziału w światowym pogrzebie idei wolności.

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997

Czy jest świadomość, że [...] odejście z branży wysokiej klasy fachowców to praktycznie, przy dzisiejszej technologii i technice, pogrzeb dla polskiego przemysłu zbrojeniowego?

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 10.11.1998

[...] we wrześniu odbyły się wybory, które były pogrzebem demokracji parlamentarnej.

źródło: NKJP: Andrzej Garlicki: Pułkownik Pałkin raportuje, Polityka, 2002-01-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pogrzeb
pogrzeby
D. pogrzebu
pogrzebów
C. pogrzebowi
pogrzebom
B. pogrzeb
pogrzeby
N. pogrzebem
pogrzebami
Ms. pogrzebie
pogrzebach
W. pogrzebie
pogrzeby

Składnia

bez ograniczeń + pogrzeb +
KOGO/CZEGO

Frazeologizmy

pogrzeb żuru i śledzia
pogrzeb żuru
Data ostatniej modyfikacji: 10.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json