Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. szkło
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | błyszczeć, błyszczeć się, lśnić, lśnić się, połyskiwać | |
| hiperonimy: | świecić |
Połączenia
- wzrok szkli się; kropla wody, rosa szkli się; łzy szklą się w czyichś oczach, oczy szklą się komuś
- szklić się jakąś barwą, jakimś kolorem; blaskiem, chłodem; łzami, wzruszeniem
- szklić się na liściach, na niebie, na szybie; na wspomnienie czegoś
- szklić się od łez, od wilgoci
- szklić się w oku; w słońcu
- szklić się ze wzruszenia
- szklić się blado, czerwonawo; cudownie, ładnie
- szklić się jak brylanty
- szklić się i błyszczeć, szklić się i mienić się; oczy się komuś szklą i głos drży
Cytaty
|
Wyglądała bardzo źle, jakby była zmęczona albo chora, oczy jej się szkliły i oddychała szybko. źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005 |
|
|
W jej olbrzymich, błękitnych oczach szkliły się łzy. źródło: NKJP: Droga Do Raju...., 2006-02-06, Internet |
|
|
Teraz był styczeń, [...] zamarznięte błoto szkliło się pod butami Aureliusza, gdy zakręcał na ścieżkę. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo, 2004 |
|
|
Pod ścianami nisko sklepionego korytarza stały ogromne balony starego wina i nalewek, [...] światło wydobywało kontury słoików i butelek; najnowsze szkliły się jeszcze białym blaskiem. źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Rynek w Smyrnie, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
szklę się |
szklimy się |
|||
| 2 os. |
szklisz się |
szklicie się |
|||
| 3 os. |
szkli się |
szklą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szkliłem się +(e)m się szklił |
szkliłam się +(e)m się szkliła |
szkliłom się +(e)m się szkliło |
szkliliśmy się +(e)śmy się szklili |
szkliłyśmy się +(e)śmy się szkliły |
| 2 os. |
szkliłeś się +(e)ś się szklił |
szkliłaś się +(e)ś się szkliła |
szkliłoś się +(e)ś się szkliło |
szkliliście się +(e)ście się szklili |
szkliłyście się +(e)ście się szkliły |
| 3 os. |
szklił się |
szkliła się |
szkliło się |
szklili się |
szkliły się |
bezosobnik: szklono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się szklił będę się szklić |
będę się szkliła będę się szklić |
będę się szkliło będę się szklić |
będziemy się szklili będziemy się szklić |
będziemy się szkliły będziemy się szklić |
| 2 os. |
będziesz się szklił będziesz się szklić |
będziesz się szkliła będziesz się szklić |
będziesz się szkliło będziesz się szklić |
będziecie się szklili będziecie się szklić |
będziecie się szkliły będziecie się szklić |
| 3 os. |
będzie się szklił będzie się szklić |
będzie się szkliła będzie się szklić |
będzie się szkliło będzie się szklić |
będą się szklili będą się szklić |
będą się szkliły będą się szklić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
szklijmy się |
|
| 2 os. |
szklij się |
szklijcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
szkliłbym się bym się szklił |
szkliłabym się bym się szkliła |
szkliłobym się bym się szkliło |
szklilibyśmy się byśmy się szklili |
szkliłybyśmy się byśmy się szkliły |
| 2 os. |
szkliłbyś się byś się szklił |
szkliłabyś się byś się szkliła |
szkliłobyś się byś się szkliło |
szklilibyście się byście się szklili |
szkliłybyście się byście się szkliły |
| 3 os. |
szkliłby się by się szklił |
szkliłaby się by się szkliła |
szkliłoby się by się szkliło |
szkliliby się by się szklili |
szkliłyby się by się szkliły |
bezosobnik: szklono by się
bezokolicznik: szklić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
szkląc się
gerundium: szklenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | szklenie się |
szklenia się |
| D. | szklenia się |
szkleń się |
| C. | szkleniu się |
szkleniom się |
| B. | szklenie się |
szklenia się |
| N. | szkleniem się |
szkleniami się |
| Ms. | szkleniu się |
szkleniach się |
| W. | szklenie się |
szklenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: szklący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | szklący się |
szklący się |
szklący się |
szklące się |
szkląca się |
| D. | szklącego się |
szklącego się |
szklącego się |
szklącego się |
szklącej się |
| C. | szklącemu się |
szklącemu się |
szklącemu się |
szklącemu się |
szklącej się |
| B. | szklącego się |
szklącego się |
szklący się |
szklące się |
szklącą się |
| N. | szklącym się |
szklącym się |
szklącym się |
szklącym się |
szklącą się |
| Ms. | szklącym się |
szklącym się |
szklącym się |
szklącym się |
szklącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | szklący się |
szklący się |
szklące się |
szklące się |
| D. | szklących się |
szklących się |
szklących się |
szklących się |
| C. | szklącym się |
szklącym się |
szklącym się |
szklącym się |
| B. | szklących się |
szklących się |
szklących się |
szklące się |
| N. | szklącymi się |
szklącymi się |
szklącymi się |
szklącymi się |
| Ms. | szklących się |
szklących się |
szklących się |
szklących się |
Składnia
|
+ | szklić się | + |
(CZYM)
|