Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kłobuk |
kłobuki |
|
| D. | kłobuka |
kłobuków |
|
| C. | kłobukowi |
kłobukom |
|
| B. | kłobuk |
kłobuki |
|
| N. | kłobukiem |
kłobukami |
|
| Ms. | kłobuku |
kłobukach |
|
| W. | kłobuku |
kłobuki |
Pochodzenie
Etymologia niepewna. Stara, może już psł. pożyczka orientalna. Dokładne źródło nieznane. Prawdopodobnie jakieś *kalbuk, stary i dialektalny wariant tur.-tat. kalpak 'różnego rodzaju nakrycie
głowy' (Sław.). W znaczeniu 'demon' także niejasne.
1. góralski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ ozdoby i dodatki
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | kapelusz |
Cytaty
|
- Miło się z nimi gwarzyło - powiedział nam kładąc akcent na pierwszej sylabie, po przymiarce góralskiego kłobuka Władysława Trebuni. źródło: NKJP: Piotr Nowotny: Dni Legionowa. Trebunie Tutki w Parku Jana Pawła II. Krzesany w upalel, Mazowieckie To i Owo, 2005-05-28 |
|
|
Kłobuki podhalańskich górali też wyglądały jak zrobione ze skóry, deszcz spływał z nich niczym woda z gęsi. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zapomniany Kraków, 2007 |
|
|
Kiedyś, w przezamierzchłych czasach, z Krakowa do Zakopanego jeździło się furkami. Na Kleparzu czekali na pasażerów górale, każdy z nieodłączną fajeczką, każdy w kłobuku z muszelkami. źródło: NKJP: Apfelstrudel, kurczaki i kolej żelazna, Dziennik Polski, 1999-10-29 |
|
|
Mężczyźni w nakryciach głowy i przede wszystkim w prawie do noszenia specjalnych ich rodzajów widzieli potwierdzenie swej społecznej pozycji, swej niezależności. Nie bez powodu nasi górale, na dobrą sprawę chrystianizowani dopiero przez księdza Stolarczyka, nie chcieli zdejmować kłobuków w kościele. źródło: NKJP: Z gołą głową, Dziennik Polski, 2000-08-18 |
2. u popa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ sakramenty i obrzędy religijne
Cytaty
|
Intronizacja ma charakter uroczystego wprowadzenia na urząd nowego zwierzchnika Kościoła i wręczenia mu panagi - niewielkiej okrągłej ikony Bogurodzicy, białego kłobuka i pastorału. źródło: NKJP: Panaga, kłobuk i pastorał, Dziennik Polski, 1998-06-01 |
|
|
Na ikonach święty przedstawiany jest jako stary człowiek z siwą, kosmatą brodą. Odziany jest w biskupie szaty. Na głowie ma patriarszy, biały kłobuk, a na szyi panagiję. Prawą ręką błogosławi, w lewej zaś trzyma pastorał biskupi, a niekiedy również zwój z napisem „Boję się tylko Tego, Który mieszka w niebiosach”. źródło: NKJP: Internet |
3. futrzany
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ ozdoby i dodatki
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | czapka |
Cytaty
|
Kołpaków albo kłobuków używano w dawnej Polsce na co dzień. Kołpaki nosiła między innymi polska piechota. źródło: Internet: pan_tadeusz_miniencyklopedia.republika.pl |
4. demon
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | demon |
Cytaty
|
Po wojnie gospodarstwo miało kilku właścicieli, ale żadnemu się nie wiodło. Może gdzieś obok gnieździł się kłobuk nasłany przez zazdrosnego sąsiada? źródło: NKJP: Kozi Raj, Dziennik Polski, 2002-03-09 |
|
|
Kłobuka można było sprowadzić do domu, kusząc go jedzeniem lub przygarniając kurczaka. Można także było go sobie „wyhodować”, zakopując pod progiem domu poroniony płód, który po siedmiu dniach (według innych podań miesiącach lub latach) zamieniał się w kłobuka. Kłobuk dbał o pomnożenie majątku swojego gospodarza. Czynił to jednak okradając sąsiadów. źródło: NKJP: Internet |