UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dysonans

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dysonans
dysonanse
D. dysonansu
dysonansów
C. dysonansowi
dysonansom
B. dysonans
dysonanse
N. dysonansem
dysonansami
Ms. dysonansie
dysonansach
W. dysonansie
dysonanse

Pochodzenie

może fr. dissonance

z łac. dissonantia

1. wnętrza

Definicja

książk. 
brak zgodności między elementami tworzącymi jakąś całość

Wymowa

[dysonãs] lub [dysonans]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ostry, przykry, wyraźny dysonans
  • redukcja dysonansu
  • odczuwać; powodować, tworzyć, wprowadzać; redukować dysonans

Cytaty

W erotycznych podbojach hrabiego jest pewien zgrzyt, który później rozrasta się w męczący, ale intrygujący dysonans emocjonalny. Z jednej strony Dracula jest istotą cierpiącą, człowiekiem nieszczęśliwym [...]. Z drugiej - no, cóż. Dracula wciąż pozostaje przynoszącym śmierć wampirem.

źródło: NKJP: Paweł Mossakowski: Dracula ery AIDS, Gazeta Wyborcza, 1993-02-12

Pomiędzy tym pana postem a większością pozostałych mają miejsce ogromny dysonans i zgrzyt. Moim zdaniem gdzieś jest pan nieszczery.

źródło: NKJP: Internet

Redukcja dysonansu służy uzasadnianiu własnego postępowania, samopotwierdzaniu oraz obronie własnej wartości. Wiąże się też z dążeniem do utrzymywania konsekwencji w podejmowanych działaniach, chociaż mogą być one sprzeczne z własnym wizerunkiem.

źródło: NKJP: Krzysztof Albiński: Reklama – przekaz, odbiór, interpretacja, 2000

Przede wszystkim młodzi nie znoszą fałszu. Szukają prawdy i są wyczuleni na dysonanse między prawdziwym obliczem człowieka a tym, co na zewnątrz stara się manifestować.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

Po raz pierwszy spotkałam się z tak ogromną integracją sołectwa [...]. Ludzie z Pragi żyją jak w jednej wielkiej rodzinie - bez zawiści i dysonansów.

źródło: NKJP: (KK): Jak Praga sołtysa wybierała, Dziennik Łódzki, 2003-03-01

Składnia

bez ograniczeń + dysonans +
(między/pomiędzy CZYM)

2. dźwięków

Definicja

muz. 
wywołujący nieprzyjemne wrażenie brak współbrzmienia dźwięków w utworze muzycznym

Wymowa

[dysonãs] lub [dysonans]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

antonimy:  konsonans
hiperonimy:  współbrzmienie

Połączenia

  • ostry, wyraźny dysonans
  • tworzyć/stworzyć dysonans w czymś; wprowadzić dysonans w coś

Cytaty

W pewnym momencie muzyka wędruje gdzieś ku folklorowi i nagle przeżywamy wstrząs. Odzywa się zespół. Twardo, mocno, dość hałaśliwie. Długie sola gitary i organów są przeplatane wracającą co pewien czas orkiestrą. Te zderzenia denerwują, brzmią jak dysonans.

źródło: NKJP: Concerto for Group and Orchestra, Dziennik Polski, 2002-04-05

Płyta została tak skonstruowana, że romantyczne, śpiewne, harmonijne i doskonale zbudowane utwory Schuberta przerywane są atonalnymi miniaturami Weberna i Berga. Dysonans w harmonii brzmi tak przenikliwie i robi tak wstrząsające wrażenie, że za każdym razem powraca się do muzyki Schuberta z coraz większą radością.

źródło: NKJP: Pożądanie, zmysłowość i śmierć, Dziennik Polski, 2006-09-20

Jeden, doskonale słysząc subtelne dysonanse czy niedokładności rytmu,rozumiejąc intencje odtwórcy uzna, że widocznie takie brzmienie zamierzał osiągnąć, a inny albo wcale nie będzie miał wątpliwości [...], albo uzna, że muzyk rzępoli i już.

źródło: NKJP: Internet

Urodzony w Norwegii syn polskiego imigranta uchodzi za czołowego przedstawiciela jazzowej krainy łagodności. Jego saksofon, jak piszą krytycy, pieści ucho unikając dysonansów, zbyt dużej intensywności i szorstkości tonu.

źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Wszystko jest jazzem, Polityka, 2003-07-05

Mamy więc pełną gamę dysonansów: instrumenty wydają dźwięki, które można określić tylko jako nad wyraz osobliwe. Niemal nieobecna jest klasycznie pojmowana melodia, śladowo obecny jest rytm. Kompozycje są maksymalnie połamane pauzami i zmianami tempa.

źródło: NKJP: Marcin Piwnik: Rock w opozycji do rocka, Esensja nr 03, 2009-04-08

3. rymów

Definicja

lit. 
rym niedokładny

Wymowa

[dysonãs] lub [dysonans]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rym

Cytaty

A w poezji i budowie wiersza dysonansem nazywa się wszak rym niedokładny, niezgodny brzmieniowo, zbliżony do asonansu, choć z nim nie identyczny.

źródło: Internet: Bohdan Pociej: Dysonans (opoka.org.pl)

[...] rymy powinny być subtelniejsze. Teraz mają być niebanalne, bardziej niedokładne niż dokładne, czyli [...] dysonanse z różnymi końcówkami w klauzulach, jak choćby łące/koncert.

źródło: Internet: ogrodciszy.pl

Frazeologizmy

dysonans poznawczy
Data ostatniej modyfikacji: 17.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj