Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przyimek
Pochodzenie
Zob. koło
1. dokoła budynku
Definicja
Kategoria znaczeniowa
wykładnik lokalizacji przestrzennej
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dookoła II, naokoło II, wkoło II, wokoło II, wokół II |
Cytaty
|
Słońce ogromne, czerwone styka się z kominem dalekiego domu, patrzą na nas milcząco białe kwiaty, wino pnie się dokoła okna, do końca wieczoru nie rzekliśmy więcej słowa, ani ona, ani ja. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946 |
|
|
Nie rozbierając się, kładła się na łóżku, potem wstawała, zaczynała chodzić dokoła pokoju, przystawać przed oknem zasłoniętym okiennicą. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987 |
|
|
Dokoła areny ustawiono czternaście kapliczek - stacji drogi krzyżowej. źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie. Od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995 |
|
|
- Zara, zara, pomaluśku - odezwał się milczący do tej pory posępny wieśniak olbrzymiego wzrostu, dokoła którego kupiła się grupka podobnie milczących mężczyzn i kilka ponurych kobiet. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
|
|
Jego dłonie zajęte były obracaniem dużego kieliszka wina dokoła własnej osi, a oczy utkwione były w okno wychodzące na zachodnią pierzeję Rynku. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003 |
Składnia
| dokoła KOGO / CZEGO Rz. - nazwa obiektu przestrzennego |
||
| szyk: stały: antepozycja |
2. ludzie dokoła mnie
Definicja
Kategoria znaczeniowa
wykładnik relacji przestrzennej
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dookoła II, naokoło II, wkoło II, wokoło II, wokół II |
Cytaty
|
Ona jest dobrze wychowana i taktowna i wszyscy dokoła mnie też, mniej lub bardziej. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946 |
|
|
- Widzę dokoła ciebie groby, zgliszcza i zniszczenie, ale wyjdziesz z opresji cało... źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958 |
|
|
Głupiutka, prawie niedorozwinięta, krzątała się dokoła siostry, chodząc po zakupy, gotując i sprzątając. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997 |
Składnia
| dokoła KOGO / CZEGO Rz. - nazwa osoby |
||
| szyk: stały: antepozycja |
3. dokoła tematu
Definicja
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dookoła II, naokoło II, wokoło II, wokół II |
Cytaty
|
A tu książka powiadamiająca o terrorze rządów Stalina, zajmująca się (z opóźnieniem, co prawda) tajemnicą procesów moskiewskich lat trzydziestych. Zaraz też dokoła tej książki groza, zapach zdrady, siarki piekielnej, a to najlepiej pomaga sprzedażności. źródło: NKJP: Czesłam Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997 |
|
|
Powróćmy do „literatury na kołach”. Czasem przypomina ona tę naszą, ze ścian i płotów, ale rzadko jest wulgarna (choć bywa obsceniczna), unika chamstwa, krąży dokoła spraw w życiu istotnych – obyczajów, miłości, kobiet i wielu innych rzeczy. źródło: NKJP: Olgierd Budrewicz: Piekło w kolorach, 1997 |
|
|
I kosmologia, i etyka Swedenborga są zbudowane dokoła dwóch korespondencji: Ogień równa się Miłość, Światło równa się Prawda [...]. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Urlo, 1977 |
|
|
Dokoła tej afery wybuchła swego czasu wielka polemika prasowa, a Karol Irzykowski z Ostapem Ortwinem wydali nawet broszurę starającą się obalić zarzut donosicielstwa, wysuwany przeciw Brzozowskiemu. źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór. Rzeczy mniejsze, 1998 |
Składnia
| dokoła KOGO / CZEGO | ||
| szyk: stały: antepozycja |