UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

twardość

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. twardość
twardości
D. twardości
twardości
C. twardości
twardościom
B. twardość
twardości
N. twardością
twardościami
Ms. twardości
twardościach
W. twardości
twardości

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. twardy

1. materaca

Definicja

cecha czegoś, co trudno jest zgnieść, przeciąć lub odkształcić w inny sposób

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • twardość betonu, desek, diamentu, drewna, grafitu, kamienia, lakieru, lodu, materiału, metalu, owoców, posłania, zębiny, ziemi

Cytaty

Równany wielokrotnie na przestrzeni co najmniej 600 lat, za każdym razem pokrywany był nową warstwą gruzu, zalewaną wapienną zaprawą, która nawierzchni nadawała twardość betonu.

źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007

My korzystamy oczywiście z dawnych przepisów, modyfikujemy tylko stopień twardości ciasta, bo dziś klienci wolą produkt bardziej delikatny.

źródło: NKJP: Alicja Dąbrowska: Panforte stary jak Siena, Gazeta Wyborcza, 1994-12-28

Co więcej, wielkość i twardość arbuzów pozwalają na wiele ingerencji w kształt owocu, co w przypadku grejpfrutów czy melonów nie mogłoby mieć miejsca. Po wykonaniu rzeźby Itoh schładza arbuza i w takiej formie podaje do jedzenia.

źródło: NKJP: Paweł Sasko: Zmielon watermelon, Esensja, 2008-10

Co dzień badając twardość lodu, traciliśmy rozeznanie i zsuwając się z brzegu próbowaliśmy wejść na staw.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

2. człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto niełatwo poddaje się wpływom innych osób i jest w stanie dużo znieść, aby osiągnąć to, co zamierzył

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

„Potrzebujemy dzisiaj stanowczości i twardości premiera” - czytamy w specjalnym oświadczeniu Rady Politycznej SKL, która w miniony weekend obradowała w Krakowie.

źródło: NKJP: (JP): Chce twardziela, Dziennik Bałtycki, 1999-09-14

Mogę się tylko pochwalić, że mając świeżo w pamięci twardość marynarzy, bez mrugnięcia zniosłem tróję na szynach i tygodniowy zakaz wychodzenia na boisko.

źródło: NKJP: Wojciech Fusek: Znaczy warto przeczytać, Gazeta Wyborcza, 1998-01-23

Jeżeli są materialistami, to znaczy, że umieją być materialistami. Są szorstcy? No to co? Ich szorstkość jest chropowatością żołnierzy w okopach, robotników budujących tamy przed groźnym żywiołem, jest twardością ludzi tworzących na wielką skalę.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel : opowiadania i reportaże, 2007

To, że nadal funkcjonuję w polityce, zawdzięczam wyłącznie twardości wyborców na Pomorzu, którzy głosują na mnie bez względu na to, czy mam jakiś szyld partyjny, czy nie.

źródło: NKJP: Łukasz Winczura: Z góralami warto trzymać, Gazeta Krakowska, 2007-02-23

Rzymianie ustawicznie toczyli wojny, jednocześnie pilnie uprawiając latyńskie pola. Wyrabiali w sobie twardość wojowników i upór chłopów, kształtując cechy, które zaważyły potem na ich sukcesie jako twórców imperium.

źródło: NKJP: Aleksander W. Małachowski: Moc z charakterem, Gazeta Poznańska, 2005-05-07

3. charakteru

Definicja

cecha osoby, która niełatwo poddaje się wpływom innych i jest w stanie dużo znieść, aby osiągnąć to, co zamierzyła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • twardość charakteru, serca, sumienia,

Cytaty

Po kim odziedziczyła twardość charakteru, nieustępliwość, upór i pewność własnych racji?

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Małe kochanie, wielka miłość, 1997

Co zagraża Chrystusowi dzisiaj? My. Nasza twardość serca. Nasz brak miłości. Nasza pycha. Nasze z siebie zadowolenie tak wielkie, że nie wahamy się osądzać innych, tak samo jak my powołanych do zbawienia.

źródło: NKJP: Józefa Hennelowa: „Przyszedł do swoich...”, Z DOMU I NIE TYLKO, Tygodnik Powszechny, 51, 1994

Żebyś z piekła nie wyszedł, żebyś zdechł z ran, żeby cię! Gwieździkowa, rozsierdzona taką twardością sumienia, podskoczyła z pazurami: - Ady poczekaj! I na ciebie przyjdzie kolej.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

4. życia

Definicja

cecha czegoś, co wymaga hartu i wyrzeczeń, aby podołać lub sprostać temu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Bludnik portretuje zwykłych, prostych ludzi. Nobilituje ich trud, twardość egzystencji.

źródło: NKJP: BEZ: Pędzlem i dłutem, Gazeta Poznańska, 2002-12-18

5. dowodu

Definicja

cecha czegoś, czego istnieniu ani treści nie można zaprzeczyć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Twardość faktu we wszystkich tych przypadkach wynika po prostu z uprzednio zawartych w ramach danej wspólnoty porozumień co do następstw pewnego zdarzenia.

źródło: NKJP: Ryszard M. Machnikowski: Spór o relatywizm w XX - wiecznej socjologii wiedzy naukowej, 2003

6. spółgłoski

Definicja

jęz. 
cecha spółgłoski artykułowanej przy oddaleniu środka języka od podniebienia twardego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  miękkość, palatalność

Cytaty

Do tej pory wydawało mi się, że miękkość i twardość to cechy spółgłosek, ale spotkałam się z podziałem samogłosek na miękkie (samogłoska [i]) i twarde (pozostałe samogłoski).

źródło: Internet: sjp.pwn.pl/

Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj