UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jutrzenka

Chronologizacja

1466, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	jutrzenka	jutrzenki
D.	jutrzenki	jutrzenek

C.	jutrzence	jutrzenkom
B.	jutrzenkę	jutrzenki
N.	jutrzenką	jutrzenkami
Ms.	jutrzence	jutrzenkach
W.	jutrzenko	jutrzenki

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Od: dawnego jutrzna gwiazda, jutrzenna gwiazda 'gwiazda poranna', gdzie jutrzny / jutrzni od psł. *utrьnъ, a jutrzenny od psł. *utrěnъ 'poranny'; por. jutro.

1. zorza

Definicja

książk.

zjawisko świetlne na niebie polegające na zmianie jego barw o wschodzie słońca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Pogoda ➔ zjawiska atmosferyczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Niebo i wszechświat ➔ słońce i księżyc, pory dnia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	jutrznia
	hiperonimy:	zorza

Połączenia

różowa jutrzenka
blask, światło jutrzenki
jutrzenka wstała/wstaje

Cytaty

	Zaledwie wstanie jutrzenka Ponad widnokrąg płaski Słychać gdzie ziemia stęka Maleńkich spodeczków trzaski. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Piosenka o porcelanie, 1947
	[...] patrzy przez wielkie okno na niebo w ogniach jutrzenki [...]. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001
	Gdy z rufy przeszedłem na śródokręcie i dostałem się na mostek kapitański, niebo na wschodzie zardzewiało bliską jutrzenką i zaczęło tłumić największe gwiazdy, inne całkiem wypłaszać. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962
	Na wschodzie widać było różowy pasek jutrzenki. źródło: NKJP: Magdalena Okoniewska: Mój świat jest kobietą, 2004

2. zapowiedź

Definicja

książk.

zapowiedź czegoś nowego, nadchodzących zmian

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Połączenia

jutrzenka nadziei, swobody, wolności

Cytaty

	Rewolucja [...] niosła jutrzenkę swobody innym narodom świata. źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998
	Jego bohater jest jednym z tych zachodnich komunistycznych entuzjastów, gotowych nawet w rzeczach żałosnych po naszej stronie żelaznej kurtyny widzieć radosną jutrzenkę nowego. źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998
	Być może Woszczew przeczuwał, że rewolucja zmierza w istocie ku świetlanej jutrzence kolektywnej zagłady. źródło: NKJP: Aleksander Kaczorowski: Ukazały się dwie powieści Andrieja Płatonowa, Gazeta Wyborcza, 1997-01-20
	Ważną rolę w niniejszej refleksji spełnia biblijna Mądrość. W Starym Testamencie jest ona zapowiedzią - jutrzenką - tego Światła, które Nowy Testament objawia jako jaśniejące w Jezusie Chrystusie. źródło: NKJP: Jacek Bolewski: Daleki Wschód na Zachodzie od reinkarnacji do regeneracji, 2006

Składnia

jutrzenka

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 12.10.2017